Şanlıurfa mv. mehmet vedat melik'in, harran ovasında çoraklaşmayı önleme çalışmaları hk.(6/771), bursa mv. mehmet küçükaşık'ın, orhaneli çayı güzergah değişimi ve yeni bor konsantratör tesisi projelerine ilişkin (6/776), şanlıurfa mv. m. vedat melik'in, şırnak ilindeki kömür revervlerine ilişkin (6/845), manisa mv. hasan ören'in, tarımsal sulamada kullanılan elekret bedeline ve manisa için yeni bir tarımsal sulama projesi (6/855),hatay mv. züheyir amber'in. dsi'ye alınacak mühendislerin erkek olmalarına ilişkin(6/874), manisa mv. nuri çilingir'in, bor madeninin pazarlama ve satışı hk. (6/999),ankara mv. yakup kepenek'in, enerji sektöründe özelleştirme öncesi (6/1004),antalya mv. hüseyin ekmekçioğlu'nun kargalık baraji projesine ilişkin (6/1006), muğla mv. fahrettin üstün'ün, yapılan atamalara ilişkin(6/1015), niğde mv. orhan eraslan'ın, niğde ili çiftlik ilçesi sulama kuyuları (6/1069),adıyaman mv. şevket gürsoy'un, adıyamana doğalgaz şebekesi kurulup kurulmıyacağı hk. (6/1094), mardi

ENERJİ VE TABİÎ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Ordu)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Şanlıurfa Milletvekili Sayın Vedat Melik'in sözlü soru önergesinden başlıyorum ve üç sorusunu da sırayla cevaplandırıyorum.

Şanlıurfa Harran Ovasındaki yüksek taban suyu ve tuzluluk problemlerinin çözüme kavuşturulması için 1999 yılından beri Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ilgili kamu kuruluşlarıyla birlikte ortak çalışmalar yapıyor ve bu çalışmaların sonucu olarak da özelikle ovanın güney kesiminde yaklaşık 18 000 hektar alanda açık derin drenaj kanalları ve tarla içi kapalı drenaj projeleri oluşturulmuştur. Bu çalışmalar Devlet Su İşleri bölge müdürlüklerince üç ayrı proje kapsamında ele alınmaktadır; bunlardan bir tanesi, Şanlıurfa Ovası sulaması üçüncü kısım inşaatı derin drenajıdır ve bu son derece önemli bir projedir. Harran ilçe merkezi ile Akçakale İlçesi arasındaki 6 650 hektar alanındaki yüksek taban suyu probleminin çözümü için Devlet Su İşleri tarafından derin drenaj kanalları ve derin drenaj pompa istasyonu çalışmaları başlatılmış; 2 350 hektarlık kısımdaki derin drenaj kanalları ve pompa tesisleri inşaatı tamamlanmıştır. 4 300 hektar alanda ise çalışmalar halen sürmektedir.

İkinci proje, Harran Ovası sulaması beşinci kısım inşaatıdır; bunun da derin drenajı yapılmakta. 5 200 hektar alandaki taban suyu sorununun giderilmesi amacıyla -yine DSİ tarafından yapılıyor- derin drenaj inşaatı çalışmaları şu anda sürüyor.

Üçüncü proje, Harran Ovası sulaması altıncı kısım inşaatı derin drenajı; burada da 5 700 hektar alanda yüksek tuzluluk var ve yüksek taban suyunun giderilmesi için de DSİ çalışmalarını sürdürüyor. Aynı zamanda Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca da koordineli olarak projeye destek sağlanmaktadır.

Biz özellikle yeraltı sulamalarında yeni bir çalışma başlattık. Bu, ilgi çekeceğini umduğumuz bir projedir. Şu anda sularımızın büyük bir kısmı denize gidiyor. Biz bu suları, mevcut yeraltı depolarını etüt ederek oralara vermeyi düşünüyoruz; çünkü, giderek yeraltında daha derinden su çekmek zorunda kalınıyor sulamada, giderek aşağı doğru iniyor; onun için biz şu anda, Türkiye'yi, bir dikdörtgen olarak düşünürsek alanını, bütün bu alanı tarıyoruz petrol arar gibi; hem suyu arıyoruz hem de boşlukları arıyoruz hem de boşlukları arıyoruz, o boşluklara suyu vermeyi düşünüyoruz. Bunun için de ırmakların ana yataklarından başlayarak buralara gideceğiz. Burada özellikle size bakıyorum, Edirne bölgesinde, Ege Bölgesinde ve aynı zamanda Güneydoğu Anadolu Bölgesinde buna ağırlık vereceğiz; çünkü, oralarda giderek daha derine inen ve tuzlaşmanın da yoğun boyutlara ulaşma istidadı gösterdiği için buralara öncelik veriyoruz. Bu yeni projemiz, inşallah ülkemizin kalkınmasında da önemli bir etken olur diye düşünüyorum.

NECDET BUDAK (Edirne)Teşekkür ederim.

ENERJİ VE TABİÎ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Devamla)İkinci olarak, Bursa Milletvekili Sayın Mehmet Küçükaşık'ın sözlü soru önergesine cevap veriyorum. Burada da, Kestelek'le ilgili, bor işletmeleriyle ilgili soruları var.

Şimdi, fazla zamanınızı almadan şunu ifade etmek istiyorum: Önce kuruluşumuzun 2005 yatırım programını biz ele aldığımızda, buradaki bor rezervi konusunda Kestelek Bor İşletmesinin payı yüzde 0,23. Oldukça düşük bir değeri var ve buranın da dekapaj itfa oranı diye bahsettiğimiz teknolojik bir parametresi var, bunun da çok yüksek olduğu gözüküyor. Dolayısıyla, yapılan on yıllık açık ocak planlaması çerçevesinde mevcut konsantratör tesisinin açık ocak dekapaj sahası dışında olduğu da göz önüne alınırsa, yeni konsantratör tesisi yatırımının gerçekleştirilmesi aciliyet ifade etmemektedir. Söz konusu nedenler ve kuruluşun kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması ve katmadeğeri yüksek ürünler üretimine yönelen bir politikamız var -Eti Madenciliğin- burada daha önce başlatılmış olan rafine bor ürünleri üretim projelerine öncelik veriyoruz. Kestelek Bor İşletmesinin yeni bor konsantratör tesisi projesi 2004 ve 2005 yılları yatırım programında iz bedelle yer almakta ve tesisin yapımını da biz 2008'e öteledik.

İkinci olarak Orhaneli Çayı güzergâh değişimi projesi ise kuruluşun 2004 ve 2005 yılları yatırım programında etüt proje olarak yer almaktadır. Orhaneli Çayı üzerinde kurulmakta olan Çınarcık Barajının gövde inşaatının yüzde 82'si tamamlandı. Biz bunu da özel sektöre açtık. Yani, burada yeri gelmişken şunu ifade edeyim; şu anda, DSİ'nin, biz 5 barajını özel sektöre devrettik. Bunların içinde, yüzde 80'i bitenler var özellikle. Geri kalanının, biz, özel sektör tarafından yapılmasını arzu ediyoruz ve bundan dolayı da bu gerçekleşirse bir 300 000 000 dolar avantajımız olacak. Biz, o aldığımız parayla diğer yatırımlara ağırlık vereceğiz. Onlardan bir tanesi de Çınarcık Barajı. Bu Çınarcık Barajı, verimli de bir baraj ve zaten bunun biz ihalesini de yaptık, devrettik. Şimdi, diğerlerini de yapacağız ve burada, eğer biz bu yatırımları kendimiz yapmaya kalkarsak, hem çok zaman alıyor hem de pahalıya mal oluyor. Halbuki, suyun da akmasına gönlümüz razı değil, gerek elektrik üretmekte gerek sulamada gerek içmesuyunda. O bakımdan, biz burada daha süratli bir yatırım modeli uygulamasına geçtik. Amacımız, önce enerjiyle ilgili barajlardan başlayıp, daha sonra sulamaya da geçeceğiz. Sulamanın tabiî, verimi, daha doğrusu, özel sektör tarafından cazibesi enerjiye göre daha düşük olduğu için, onu cazip hale getirecek, belki kamulaştırma bedelini Hazinenin karşılayacağı bir model üzerinde çalışıyoruz.

Burada, Çınarcık Barajının gövde inşaatının yüzde 82'si tamamlanmıştı; ancak, biraz önce bahsettiğimiz konsantratörle birlikte olayı düşündüğümüzde ve bu inşaatın da, barajın da bitmesi yaklaşık ikibuçuk üç yıl alacağı için, biz burada Orhaneli Çayının güzergâh değişimi projesini de, yeniden değerlendirmek üzere -vazgeçmiyoruz, yeniden değerlendirmek üzere- Çınarcık Barajının bitim tarihi olan 2008 yılına öteledik.

Şanlıurfa Milletvekili Sayın Vedat Melik'in bir başka sorusu, Şırnak İlindeki kömür rezervleriyle ilgiliydi. Bu soruların da 4'üne birden cevap veriyorum.

Şırnak İli ve Silopi İlçesinin çeşitli mevkilerinde, MTA'nın ve TKİ'nin kayıtlarına göre, hesaba baktığımız zaman, 80 000 000 ton civarında kömür rezervi var. Görünür, muhtemel, mümkün, bunların hepsini topladığımız zaman, yaklaşık 80 000 000 tonluk bir rezerv söz konusu. Bu bölgede, TKİ Genel Müdürlüğü ve Mustafa Encü isimli bir şahsa kömür işletme ruhsatları TKİ tarafından verildi ve bunlar, bu asfaltiti orada işletiyorlar. Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğünün, 2004 yılı sonu itibariyle, 30 000 000 ton rezerve sahip Şırnak merkezde bir sahası var, bir de 49 000 000 ton rezerve sahip Silopi'de ikinci bir büyük sahası var; bunlar asfaltit.

Yukarıda bahsedilen sahalardan Şırnak sahasında, 2002 yılına kadar, TKİ Genel Müdürlüğü kendisi üretim yaptı. TKİ Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulunun, bizden önce, zarar eden burayı kapatma kararı var, 6 tane işletmeyi zarar ediyor diye kapattı; fakat, biz, bu kapatmaya razı olmadık hükümet olarak. Kapattığımız zaman, bir sorunu da kapatmış olmuyoruz aslında. Biz, bunu çözmek için, verimli bir usulle, buraları özel sektöre açtık. Bu kapanan sahaları kapanmış halde tutmak işimize gelmedi, millî menfaatlarımız açısından ve aynı zamanda yerli kaynaklarımız açısından. Biz, bunu, kapatmak yerine özel sektöre açtık ve şu anda, hem buradan istihdam sağlıyoruz hem ürün sağlıyoruz. Hatta, bunlardan dolayıdır ki, yeni kömür politikamızı, yakından incelemenizi sizlere özellikle teklif ediyorum ve bu noktada eğer açıklamamı isterseniz de, uygun bir zamanda yeni kömür politikamızla ilgili uygulamaları sizlere arz etmekten mutlu olurum.

Burada, kapanan bu 6 işletmeyi özel sektöre açtık. Şimdi, bundan sonra da yapacağımız şey şudur: TKİ'nin diğer sahalarını -6 saha daha var- elektrik üretmek üzere, termik santral yapmak üzere, etütlerini yaptık, yine ihaleyle sunacağız. Yani, yeraltında düşük kalorili de olsa, bu kömürlerimizi elektrik üretmek üzere özel sektöre ihaleyle vereceğiz.

Bahsettiğimiz sahalardan Şırnak sahasını, bir ara, 26.3.2003'te, yani göreve gelir gelmez, önce Şırnak Valiliğinin İl Özel İdaresine verdik 10 yıllığına. Silopi sahası ise, rödövans karşılığında, özel sektör tarafından üretim yapılmasını teminen ihaleye çıkıldı ve 6.6.2003 tarihli sözleşmeyle, 10 yıllığına, Ceytaş Madencilik, Tekstil ve Ticaret AŞ'ye verdik. 1993-2003 yılları arasında, güvenlik nedeniyle üretim yapılmayan bu sahada, 2003 ve 2004 yıllarında toplam 70 000 ton kömür üretildi. Yani, bunu, bu şekilde üretime açtığımız için 70 000 ton üretim yapıldı.

Güneydoğu Anadolu Linyitleri İşletmesinin tasfiyesinin ardından, rödövansla verilen sahaların kontrolünü de yürütmek amacıyla, TKİ Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulu olarak, 25.12.2002 tarihinde -yani göreve gelir gelmez- biz burayı kapatmadık, Silopi Kontrol Müdürlüğünü oluşturduk. TKİ Genel Müdürlüğü Silopi Kontrol Müdürlüğünde halen 68 personel çalışmaktadır. Yani, kapanmış bir yeri hem üretime açtık hem üretim yaptık hem bölge ekonomisine olumlu katkılarda bulunduk hem de -o kömürle birlikte- aynı zamanda istihdam sağladık. Bu sayı, sadece TKİ'de çalışan eleman sayısı; ama, bir de burada çalışan işçileri eğer düşünürseniz… Bizim, şu yeni kömür politikasıyla, işsizlik açısından, istihdam açısından oluşturduğumuz işgücü 14 000 kişidir, 14 000 kişiye ekmek kapısı açıldı. İthalat büyük ölçüde azaldı. Kömür fiyatı da 70 dolar düştü. Aynı zamanda bunun 1,5 milyon tonunu, bu sene, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Fonu vasıtasıyla halkımıza, dargelirlilere parasız olarak dağıtıyoruz. Yerli kömürümüzü çıkarıyoruz, kırıyoruz, yıkıyoruz, paketliyoruz, 25 kilogramlık paketlere koyduktan sonra evde teslim yaparak, fakir fukaranın, garip gurebanın, soğuk odalarında kışı daha mutlu geçirmeleri için onlara dağıtıyoruz, sıcak odalarında kışı geçiriyorlar. (AK Parti sıralarından alkışlar)

FERİDUN FİKRET BALOĞLU (Antalya)Diğer bakanlar yapmıyor bunları. Sayın Bakan, sizin dışınızdaki diğer bakanlar bu çalışmaları yapmıyorlar.

ENERJİ VE TABİÎ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Devamla)Sağ olun, teşekkür ederim.