Elektrik piyasası kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.:249)

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Ordu)Sayın Başkan, tabii çok fazla soru var, bunların belki bir kısmına da yazılı cevap vereceğiz, ama şunu söyleyeyim…

KAMER GENÇ (Tunceli)Kamuoyundan kaçma canım, sorulara cevap ver.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Ordu)Sayın Genç’ten başlayalım, çok meraklıdır o.

Şimdi, 10 milyar dolar zarar etme şeyi kesinlikle yanlıştır, görevden alma sebebi başka bir konuya dayanmaktadır. Tam tersine, bizim 1,5 milyar dolar kârımız vardır bu meseleden dolayı; bunu iyice öğrenin siz de, bir daha da söz konusu etmeyin, çünkü şu anda mahkemesi de devam eden başka bir konu olduğu için daha fazla girmek istemiyorum konuya. Ülkemiz buradan kazanmıştır, ondan sonra da doğal gazın yaygınlaşması öyle başlamıştır, 9 vilayetten 59 vilayete durup dururken geçemez kimse; bunu özellikle bilin.

Bir de 10 milyar dolar bir şeyin zarar etmesi için en az 100 milyar dolarlık alım yapmanız lazım, bu da aritmetiğidir bu işin; onu da ayrıca incelemenizi tavsiye ederim.

486 kişi şu anda pasifize edilmiş değil benim tarafımdan. Üstelik, ben bu arkadaşlara görev vererek onları çalıştırmak ve daha verimli olarak çalışma hayatına dâhil etmek istiyorum; onun için o toplantıyı yaptım. Geçen gün de bunun sözünü ettiniz. Size gelen bilgiler yanlış. O arkadaşların hepsi benim değerli arkadaşlarımdır, onlardan Enerji Verimliliği (En-Ver) Projesi’nde yararlanmak istiyorum.

Şimdi gelelim diğer konulara.

Biz, kayıp-kaçak meselesinde yoğun bir çalışma içindeyiz. Bunun için de kayıp ve kaçak yüzde 25’ten yüzde 14’e düşmüştür. Kaçak ayrı bir şey, kayıp teknik bir kayıptır. Bu teknik kaybı da TEİAŞ’ın yaptığı yatırımlarla düşürmeye çalışıyoruz. Normal olarak, Türkiye gibi bir ülkede bu yüzde 7-8 civarındadır, dolayısıyla onu da düşerseniz, bizim hâlâ yüzde 6-7’lik bir elektrik hırsızlığı meselemiz vardır. Onların da gözünün yaşına bakmıyoruz. Bunu da zamma dâhil etmiş değiliz. Bizim buradaki meselemiz daha çok -yani bu yüzde 21’lik zammın yüzde 10’luk kısmı- işletmecilikle ilgili, EÜAŞ ve TETAŞ’la ilgilidir. TEDAŞ’ın alamadığı paralar vardır. Onları da zaten EGO ve diğer kuruluşlardan belli şekillerde tahsil ediyoruz. Aslında bunların hepsinin bir mahsubunu yaptığımız zaman biz alacaklıyız yani Enerji Bakanlığının KİT’leri alacaklıdır ve herhangi bir kamu zararı da söz konusu değildir, bunu özellikle bilesiniz.

Onun dışında, burada fuel-oil santrallerinden, ithalattan, fahiş fiyatlardan filan bahsetti Sayın Tankut. Böyle bir şey söz konusu değil. Dengeleme Uzlaştırma Yönetmeliği uyarınca -sadece bir yüzde 10’luk kısmı- piyasa fiyatlarının oluştuğu bir sistemde onu yaptık, iyi ki de yaptık. Şu anda herkesin yatırıma girmesinin sebebi bu. Durup dururken Türkiye gibi bir ülkede çok kişi enerji yatırımcısı olmuştur. Eskiden bir elin parmakları kadar enerji yatırımcısı varken, şimdi 3 bine yakın enerji KOBİ’si oluşuyor, tabana yayılıyor. Anadolu’da pek çok kişi akarsularda, jeotermalde yatırıma girmiştir, rüzgârda yatırıma girmiştir. Bundan da büyük kazancımız var çünkü yerinde üretildiği için iletim kaybı da olmayacak. Bunlar bizim tatbik ettiğimiz yenilenebilir enerji yasasının da ne kadar isabetli olduğunu gösteriyor çünkü yerli kaynaklara ağırlık verdik. Böyle bir şey söz konusu değil.

Tarımsal sulamayla ilgili konu Maliye Bakanlığı ve hazine bakanlığımızla ilgilidir, fakat -onların adına da söyleyeyim- şu anda böyle bir şey düşünmüyoruz, herkes borcunu ödeyecek.

TKİ’nin burada bir zarar etmesi filan söz konusu değil. Burada Kömür İşletmelerini özel sektöre açtığımız için maliyetler yedide 1 düşmüştür, üretim 20 kat artmıştır ama kömür santralleri gibi şu anda özel sektöre verdiğimiz yatırımların ÇED raporları ve bunların anlaşmaları yeni yapılmıştır. Kömür yatırımlarında iki yılda devreye alınan hiçbir kömür santrali ben duymadım, sizin de böyle şeylere inanmamanızı tavsiye ederim ama bu, makul süresi içinde -şu anda süratli gidiyor çünkü özel sektör daha süratli çalışabiliyor- bunların normal olarak beş yıl gibi bir zaman içinde devreye gireceğini düşünüyoruz.

Bunun dışında, “yap-işlet-devret”lerle ilgili çalışmalarımız ve aynı zamanda Maliye Bakanlığıyla ortak bir çalışmamız var. Bu çalışmayı neticelendirmek üzereyiz. Çalışmalarımız orada sürüyor.

Koçal’ın sorusunda bahsettiği konu doğal gaz zamlarıyla ilgili. Burada maliyete dayalı bir metot uygulanmıştır. Biz, aslında, şu anda, Avrupa’nın –tekrar ediyorum- en ucuz doğal gazını ve elektriğini kullanan ülkelerden bir tanesiyiz, bütün bu fiyat artışlarına rağmen. Çünkü, dünyada, bu sadece bir yıl içinde yüzde 100 artmış iken ve göreve başladığımızdan şu ana kadar da yüzde 700 artmışken bizim yaptığımız artışlar veya ayarlamalar gayet mahdut kalmıştır. Burada da dar gelirli vatandaşlarımızı düşündük. Ayrıca, olayı bir enerji politikası ve sosyal politika olarak düşünürseniz, biz 7,5 milyon ton da fakir fukaraya, dar gelirli vatandaşımıza kömür dağıttık. Bu da enerji politikasının sosyal politikayla kesiştiği bir noktadır. Aynı yerli kömürümüzü yerin altından çıkarıyoruz, kırıyoruz, yıkıyoruz, taşından toprağından ayırıp vatandaşlarımıza dağıtıyoruz ve soğuk kış günlerini sıcacık odalarında geçiriyorlar. Dolayısıyla, bu da, Enerji Bakanlığımızın, Sayın Başbakanımızın başkanlığında uyguladığı, sosyal politikalarla ilgili ortak bir çalışmadır ama genellikle burada hep belli konular geliyor gündeme ve zaman zaman da farklı kaynaklardan aldığınız bilgiler. Bu noktaları eğer benimle daha evvel paylaşsanız burada benim de sizi düzeltme sayım daha da azalmış olur.

EÜAŞ’ın zarar ettiği söz konusu değil. Bunu ifade etmek istiyorum.

Bunun dışında, taş kömürüyle ilgili Zonguldak’taki çalışmayı Teftiş Kurulumuz inceledi. Aslını ararsanız, orada tamamen iyi niyete bağlı bir çalışmayla kamu aslında zarara uğramamıştır. Size gelen bilgilerin nereden geldiğini biliyorum, onları biliyorum. Maalesef…

S. NEVZAT KORKMAZ (Isparta)Gazeteler yazıyor “İyi niyetli yolsuzluk” diyor.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER ( Ordu)Bakın, o çalışmada eğer herhangi bir suç varsa zaten adli merciler onun gereğini yapacaktır. Ben o arkadaşlarımın hepsinin arkasındayım ve hepsi gayet cesurca, Zonguldak gibi bir yerde -ki taş kömürü madenciliğini, o bölgenin özelliğini bilirsiniz- biz orada kader birliği yaptık bu arkadaşlarımızla.

AKİF AKKUŞ (Mersin)Arkadaşlar insana dayanmasınlar Sayın Bakanım; hakka, hukuka dayansınlar.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER ( Ordu)Ben sorumluyum, sorumlu olan benim, üzerime alıyorum. Enerji Bakanlığı bizim dönemimizde 60 bin ihale yapmıştır, 60 bin ihale. Dört yüz firmayı yasakladım ben. Dört yüz tane firma belki şu anda gayrimemnun olarak bizi o şekilde düşünebilir. Bunların içinde birkaç tane yanlış çıkmıştır, onlara da kendi elimizle zaten müdahale ettik. Burada size şunu söyleyeyim: Enerji Bakanlığında daha evvelden başka şeyler tartışılırken şimdi projeler tartışılıyor, bunu bilesiniz. Hem yenilenebilir enerji hem enerji verimliliği konusunda, Türkiye enerjide bir dönüm ve dönüşüm noktasında. Bunun ileride anlaşılır… Sadece, ben, bu ay içinde üç tane rüzgâr türbini açıyorum.

S. NEVZAT KORKMAZ (Isparta)Enerji hususu artık yargıda tartışılmaya başlandı Sayın Bakanım, Bakanlığınızdan çıktı, yargıda tartışılıyor.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER ( Ordu)Üç tane rüzgâr tesisi açıyorum. Bakın, bu rüzgârlar daha evvelden eserken biz es geçiyorduk, daha evvelden su akıyorken bakıyorduk. Sizin de döneminizde hükûmetler geldi, aynı partiler görev aldılar, ben onların da ne yaptığını inceledim ama bir tartışma konusu olmasın diye söylemiyorum, biz burada iyileri konuşalım.

S. NEVZAT KORKMAZ (Isparta)Varsa bir yanlışlık yapan… Zaten göreviniz.

AKİF AKKUŞ (Mersin)Sayın Bakanım, altı sene geçti, altı senede dünya değişti, kalmayın aynı yerde.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER ( Ordu)Kimin döneminde yer altı deposu oldu, kimin döneminde doğal gaz yapıldı, kimin döneminde rüzgârlar, jeotermaller devreye girdi, bunu halkımız da biliyor, biz de biliyoruz. Dolayısıyla, biz bütün kararların arkasındayız. 60 bin kalem alım-satım ihalesi oldu, bunların içinde dört yüz firma da yasaklandı. Bunların içinde ÇEAŞ-Kepez’i falan saymıyorum, bunlar bir devrimdir. Yedi vilayet sıkıntıdaydı. Biliyorsunuz, 11 baraj, 43 trafo merkezi… Doğal gazda Ruslarla yaptığımız anlaşmada hem al ya da öde miktarı 40 milyar metreküp silinmiştir, bunun dışında, fiyat aşağı çekilmiştir. Yoksa millet durup dururken doğal gaza geçmek için birbiriyle yarışmaz, bunları özellikle bilin. Ayrıca Şahdeniz Projesi, yer altı depoları, Bakü-Tiflis-Ceyhan… Her gün 1 milyon varil petrol akıyor. Bu, durup dururken olmadı. Eğer ben o riskleri almasaydım iki buçuk sene daha bu proje sürerdi. Onun altına imza attık ve üzerimize aldık. Bunun içinde Ilısu Barajı var, bunun içinde Konya’nın Mavi Tünel’i var, bir sürü çalışma yapıldı. Nasıl olur da “Bu tür yatırım yapılmaz.” denir yani, ben bunu anlamakta zorluk çekiyorum. Yani, bütün bunlar yoğun bir çalışmayla ortaya çıktı. Bu noktada daha da iyi şeyler yapılacak. Belki de... Bu açılışlara yetişemiyoruz biz. Dikkat ederseniz, mesela yarın 61 tesisin temel atma töreni var DSİ’de.

AHMET DURAN BULUT (Balıkesir)Sanal… Sanal…

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Ordu)Eğer biz… Bu sular boşa akıyordu…

BEYTULLAH ASİL (Eskişehir)Sorulara cevap verseniz!

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Ordu)Bunların hepsi içinde. Burada cevap vermediğim hemen hemen yok benim gördüğüm kadarıyla. Yani, burada, izole bölgeyle ilgili…

ALİ KOÇAL (Zonguldak)Termik santral ithal kömür mü kullanıyor?

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Ordu)Evet, termik santral müracaatına göre, iki türlü orada yatırım var; bir tanesi, Zonguldak’ta şu anda devam eden; onun yerli kömür kullanacağını biliyorum. O yerli ama ilerleyen o. Müracaat edenler içinde ithal kömür var. Yatırımcının tercihidir. Ben isterim ki yerli kömürle çalışsınlar.

ALİ KOÇAL (Zonguldak)Eren Holding hangi kömürle çalışacak Sayın Bakanım?

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Ordu)Eren yerliyle çalışacak. Onun dışında, Hema’nın müracaatı var.

S. NEVZAT KORKMAZ (Isparta)Eğer süre varsa soru sormak istiyorum.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Ordu)Hema’nın müracaatı, bildiğim kadarıyla yabancı, ithal kömür. Ama, yatırımcının tercihlerine karışamayız.

ALİ KOÇAL (Zonguldak)Orası kömür bölgesi Sayın Bakan, buna izin vermeyin.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Ordu)Siz o zaman karışın, beraber yapalım bu işi. Gidin akıl verin, iş adamlarının akla ihtiyacı yoktur aslında ama siz aklınızı verin, anlatın, belki tercihini değiştirebilir. Ben de arzu ederim yerli kömürle yapmasını çünkü zaten biz yerli kömürde, aramayla 2,4 milyar ton yeni kömür bulduk. Hiç kimsenin yapmadığı bir çalışmadır bu, 2,4 milyar ton! Şu anda bizim rezervlerimiz 8 milyar tondu, biz ona 2,4 milyar ton ekledik ve 2,4 milyar ton kömürü şöyle gözünüzün önüne getirin…

ALİ KOÇAL (Zonguldak)MTA’yı çalıştırsaydınız 10 milyar ton olurdu.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Ordu)Bakınız, masraflar çıktıktan sonra 20 dolar kalsa ton başına, 40 milyar dolarlık bir kazançtır bu Türkiye için ve hiç hesapta yokken bir sürü kömür santrali müracaatı var ve biz bunu özel sektöre yapıyoruz. Biraz önce bahsettim, Soma bölgesinde özel sektöre açtık, maliyetler yedide 1 düştü, üretim 20 kat arttı ve 50 bin kişi de sigortalı oldu orada yani sosyal güvenliğe girdi.