2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2017 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Tasarısının 5'inci Tur görüşmeleri münasebetiyle

İYİ PARTİ GRUBU ADINA MEHMET METANET ÇULHAOĞLU (Adana)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2019 yılı Karayolları bütçesi hakkında görüşlerimi ifade etmek üzere İYİ PARTİ Grubu adına söz almış bulunmaktayım. Yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde ilk kez özel sektör borçlarından kaynaklanan bir ekonomik kriz yaşanmakta ve önümüzdeki dönemde de bu krizin artarak devam edeceği görülmektedir. Çoğu yurt dışından alınmış borçların uygun maliyetle çevrilme imkânı da kalmamıştır.

Karayollarında yapılan incelemelere ilişkin Sayıştay Başkanlığının bulgularında bahsedilen bazı bilgeleri sizlerle paylaşmak istiyorum. Sayıştay denetim raporunda OGS ve HGS geçişlerindeki kaçaklara dikkat çekilerek “Uygulamada Karayolları Genel Müdürlüğünün kaçak geçiş ücretlerini tahakkuk esasına göre muhasebeleştirmediği, vergi dairelerinin de tahsil ettikleri geçiş ücretlerini toplu olarak Karayolları Genel Müdürlüğüne ilettiği, bu nedenle tahakkuk kaydı bulunmayan geçiş ücretlerine ilişkin gerçekleştirilen tahsilatın hangi araçtan yapıldığı bilinememekte, sonuç itibarıyla bu ücretlere ilişkin alacakların sağlıklı takibi yapılamamaktadır.” denilmektedir. Tahsilatın hangi araçtan yapıldığı bilinmediği için vatandaşlar yüklü meblağlar ödemektedir ve mağdur olmaktadır.

Yine Sayıştay raporunda, yap-işlet-devret sözleşmelerinde yapım süreci başlangıçlarının mevzuata aykırı olarak düzenlenmesi, şirket kusurları nedeniyle gecikmeler yaşanmasına rağmen sözleşme şartlarına uyulmadan yaptırımların devletimiz lehine uygulanmadığı ve sözleşme metninde bulunan lojmanların da yaptırılmaması tenkit edilmektedir. Yap-işlet-devret modeliyle yapılan Gebze-Orhangazi-İzmir (İzmit Körfez geçiş bağlantı yolları da dâhil olmak üzere) Otoyolu yapım işinde hiçbir geçerli dayanağı olmadan doğrudan sözleşme yapılması ve aynı sözleşmede şirket kusuru nedeniyle sözleşmenin gecikmesine rağmen gerekli yaptırımların uygulanmadığı belirtilmektedir. “2016 yılında 9,5 milyar lira ödenekle başlayan Karayolları Genel Müdürlüğü yıl sonunda 18,3 milyar lira harcamış çünkü ödeneği olmayan işler için ihaleye çıkılmış, yatırım programı ödenek ve iş programı bağlantısı kurulmadığı için başlangıç ödeneğinin yüzde 57’sini oluşturan 6 milyar liralık ödeneğin harcama detayının açıklanmadığı tespit edilmiştir.” denilmektedir. Karayolları bölge müdürlüğünce yatırım programında yer almayan yapım işleri için 391 milyon 800 bin TL harcama yapıldığı Sayıştay raporlarında belirtilenlerden sadece bir kısmıdır.

Değerli milletvekilleri, köprülerin, Avrasya Tüneli’nin, otoyolların yapımında kamu-özel işbirliği veya yap-işlet-devret anlaşmalarında işi yapacak şirketlerin alacaklarının tamamını hazinenin üstlenmesi yasal hâle getirildi. Bu, cumhuriyet tarihinde yapılan en önemli olumsuz ekonomik değişikliklerden birisidir. Bu değişiklikle projeler için alınan borçlara, harcanan paralara, üstlenilen finansal risklere devlet garantisi verildiği hâlde…