İstanbul Milletvekili Hüseyin Bürge'nin (6/14), (6/15) ve (6/19), Yozgat Milletvekili Ertuğrul Soysal'ın (6/16), (6/17) ve (6/18), Trabzon Milletvekili Haluk Pekşen'in (6/82), İstanbul Milletvekili İsmail Faruk Aksu'nun (6/98), Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer'in (6/108), (6/153), (6/170), (6/171), (6/228), (6/229), (6/413), (6/442), (6/444), (6/445), (6/463) ve (6/490), İstanbul Milletvekili Ali Özcan'ın (6/141), Balıkesir Milletvekili Ahmet Akın'ın (6/163) ve (6/259), Ağrı Milletvekili Dirayet Taşdemir'in (6/269) ve Balıkesir Milletvekili İsmail Ok'un (6/337) sözlü soru önergelerini cevaplandırması münasebetiyle

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI MEHMET MÜEZZİNOĞLU (Bursa)Sayın Başkan, çok değerli milletvekili arkadaşlarım; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı olarak tarafımdan cevaplanması istenen bir kısım sözlü soru önergelerine cevap vermek üzere huzurlarınızdayım. Sizleri ve bizleri izleyen değerli vatandaşlarımızı saygıyla selamlıyorum.

İstanbul Milletvekilimiz Sayın Hüseyin Bürge’nin (6/14) esas numaralı sözlü soru önergesinin cevabı: Kayıt dışı istihdam oranı 2002 yılında yüzde 52,14 iken 2016 Haziran ayı itibarıyla yüzde 34’e düşmüştür. Sosyal güvenlik reformuyla kayıt dışı istihdamla mücadele konusunda yapılan düzenlemeler, hizmet kalitesinin artırılması, veri bilgi paylaşımı, denetim sisteminin etkinliğinin artırılması, teşvik uygulamaları, bilgilendirme, bilinçlendirme çalışmalarıdır.

Bu temel stratejiler kapsamında yapılan çalışmalar: Sosyal Güvenlik Kurumunda Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele Daire Başkanlığı kurulmuştur.

5 ve daha fazla işçi çalışan iş yerlerinde ücretlerin bankalar aracılığıyla ödenmesi zorunluluğu getirilmiştir.

5510 sayılı Kanun’un 102’nci maddesinde yer alan düzenlemelerle hem kayıt dışılığın tespiti durumunda uygulanan idari para cezaları artırılmış hem de denetimde kolaylık göstermeyen veya zorluk çıkaranlara ayrıca idari para cezası uygulanması öngörülerek idari para cezalarının kayıt dışılığı önlemede caydırıcı bir rol oynaması sağlanmıştır.

Meslek kodu uygulaması hayata geçirilmiştir. Bu uygulamayla ücretlerin SGK’ya eksik bildirilmesi önlenmiştir.

Kayıtlı İstihdamın Teşviki Projesi KİTUP’un ikinci fazı, Avrupa Birliğiyle ortaklaşa finanse edilen etkin rehberlik ve denetim yoluyla hazırlanarak uygulamaya başlanmıştır.

Yine İstanbul Milletvekilimiz Sayın Hüseyin Bürge’nin (6/15) esas numaralı sözlü soru önergesinin cevabı: Asgari ücretteki artış oranı 2015 yılında nominal yüzde 12,3; reel olarak ise yüzde 5,5 olarak gerçekleşmiştir. 2016 yılında asgari ücretin net 1.300,99 TL olduğu göz önüne alındığında nominal artış oranı yüzde 29,3 olarak gerçekleşmiştir.

2002-2016 döneminde statülerine göre ocak ayı itibarıyla aylıklara yapılan artış oranları nominal ve reel olmak üzere, diğer bir ifadeyle enflasyondan arındırılmış olarak aşağıda sunulmuştur.

2002-2016 aylık seviyeleri ve artış oranları asgari olarak: SSK işçisi 2002 yılının Aralık ayında 257 TL aylık alırken 2016 Ocak-Haziran itibarıyla 1.339 TL; nominal artış oranı yüzde 421, reel artış oranı yüzde 64. Emekli Sandığına baktığımızda, 2002 yılının Aralık ayında 367 TL aylık alırken 2016 Ocak-Haziran itibarıyla 1.698 TL ve nominal artış oranı yüzde 351, reel artış oranı yüzde 42. Diğer bütün tabloyu tam olarak okumayacağım zaman kaybı olmasın diye. Aylık miktarlarına ek ödeme tutarları dâhildir.

TÜİK tarafından 2015 yılı için açıklanan enflasyon oranı yüzde 8,81 ve Kalkınma Bakanlığınca yayınlanan 2016-2018 Orta Vadeli Program’da 2016 yılı için öngörülen enflasyon oranının ilk altı aya denk gelen kısmı için yarısı dikkate alınarak reel artış hesaplanmıştır. Aylık seviyeleri gösterge sisteminde bağlanan aylıkların aylık artışları ile 2016 Ocak ayına taşınmış değerleri olup 5510 sayılı Kanun’da yaşlılık aylıkları için alt sınır uygulaması bulunmamaktadır.

Emeklilik hizmetleri alanında vatandaşlara kolaylık sağlayan yeni uygulamalar ise şunlardır: Sadece emeklilere hizmet vermek üzere Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü kurulmuştur.

Hiçbir koşula tabi tutulmadan isteyen aylığını konutundan herhangi bir ücret ödemeden alabilmektedir.

Emekli ve hak sahipleri aylıklarını PTT ve 22 banka aracılığıyla almaktadır.

Sigortalılar emeklilik mevzuatı konusunda istedikleri bilgileri Başbakanlık İletişim Merkezi (BİMER), Cumhurbaşkanlığı, bilgi edinme aracılığıyla gönderebilmekte ve kendilerine e-posta yoluyla bilgi verilmektedir. Ayrıca, “Alo 170” hattından telefonla da sorularına yanıt verilmektedir.

Yetki devri çalışmaları çerçevesinde emeklilik işlemleri yerinde ve en hızlı şekilde yapılmaktadır.

Emekli aylıklarına konulacak hacizler için muvafakat şartı getirilmiş, aylıklara izinsiz haciz konulması uygulamasına son verilmiştir.

Değişik nedenlerle alınamayan emekli aylıklarının kuruma iadesi için öngörülen altı aylık süre on iki aya çıkarılmıştır.

Kurumun hatalı işlemi nedeniyle emekliye yersiz ödenen aylıklara ilişkin borcun yirmi dört ay içinde ödenmesi hâlinde faiz alınmaması sağlanmıştır.

Kamuya ait iş yerlerinde çalışmasına son veren emekliye yeniden aylık bağlanması için aranan yazılı talep şartı kaldırılarak mağduriyet giderilmiştir.

13/2/2014 tarihinde yürürlüğe giren Toplu Konut İdaresi Tarafından Şehit Ailelerine, Harp ve Vazife Malulleri ile Dul ve Yetimlerine Açılacak Faizsiz Konut Kredisi Hakkında Yönetmelik’le, faizsiz konut kredisinin kapsamı genişletilerek tüm vazife ve harp malulleri ile bunlardan kredi kullanmadan hayatını kaybedenlerin dul ve yetimlerine faizsiz konut kredisinden faydalanma imkânı getirilmiştir.

Şehit dul ve yetimlerine ödenen ek ödemenin kapsamı genişletilmiştir. 6495 sayılı Kanun’la “tütün ikramiyesi” olarak adlandırılan ek ödemeden tüm vazife malulleri yararlandırılacaktır.

Şehit dul ve yetimlerine ödenen eğitim öğretim yardımları artırılmış ve kapsamı genişletilmiştir. Özel eğitim kurumlarında eğitim gören çocuklar da eğitim öğretim yardımı yapılacak çocuklar kapsamına alınmıştır.

SSK, BAĞ-KUR veya Emekli Sandığından emekli olduktan sonra 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin (b) bendi kapsamında çalışmaya başlayan kişilerden sosyal güvenlik destek primi kesintisi kaldırılmıştır.

Yurt dışı borçlanması yaparak emekli olanlara Türkiye’de çalışmaları durumunda aylıkları kesilmeksizin çalışabilme imkânı tanınmıştır.

Yurt dışı borçlanma talep tarihinde Türk vatandaşlarının yanı sıra, sadece talep tarihinde Türk vatandaşı olmamasına rağmen izinle Türk vatandaşlığını kaybeden sigortalıların kendilerine yurt dışında Türk vatandaşı olarak geçen süreleri borçlanma hakkı verilmiştir.

Sosyal güvenlik sözleşmesinde özel hüküm bulunan 18 ülkedeki sigortalılık sürelerini borçlananların, bu ülkelerdeki ilk işe başlama tarihinin, Türkiye’de hiç çalışma yoksa ya da Türkiye’deki sigortalılığın başlangıç tarihinden önce ise aylığa hak kazanılıp kazanılmadığının tespitinde Türkiye’de ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilmesi sağlanmıştır.

Sigortalılar, e-devlet şifresini kullanarak “www.turkiye.gov.tr” adresinden kurum uygulamalarına erişebilmekte ve aşağıdaki işlemleri kendileri yapabilmektedir:

Emeklilik müracaatlarını İnternet ortamında yapabilmektedir.

Sigortalılar hizmet bilgilerine ilişkin başlangıç ve prim gün sayılarını belirtmek suretiyle İnternet ortamında ne zaman emekli olabileceklerini öğrenmektedir.

Sigortalıların tahsis talebinde bulunmadan taraflarına bağlanacak aylığın miktarı hakkında bilgi sahibi olmaları amacıyla kurum web sayfasında aylık hesaplama programı yapılmıştır.

SGK’dan aylık alan emekli ve hak sahipleri, banka, PTT şubelerini değiştirme işlemlerini İnternet ortamında yapabilmektedir.

Kurum uygulamalarında ve e-hizmet uygulamalarında vatandaşlara kolaylık sağlayan yeni uygulamalar da getirilmiştir.

Yozgat Milletvekilimiz Sayın Ertuğrul Soysal’ın (6/16) esas numaralı sözlü soru önergesine cevap: Sosyal Güvenlik Kurumunca uygulanan ve hâlen yürürlükte olan 11 farklı sigorta primi teşviki hükmü yer almakta olup söz konusu sigorta primi teşviklerinden 5510 sayılı Kanun’un 81’inci maddesinin (1)[okunamadı]’inci fıkrasının (ı) bendinde öngörülen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi işveren hissesinden 5 puanlık prim indirimi 1/10/2008 tarihi itibarıyla; 5510 sayılı Kanun’un 81’inci maddesinin (1)[okunamadı]’inci fıkrasının (i) bendinde öngörülen yurt dışına götürülen, gönderilen sigortalılar hakkında genel sağlık sigortası primlerinin işveren hissesinden 5 puanlık prim indirimi 1/6/2013 tarihi itibarıyla; 5510 sayılı Kanun’un 81’inci maddesinin (2)[okunamadı]’nci fıkrasında öngörülen 10 ve üzerinde sigortalı çalıştıran işverenlere yönelik 5 puanlık prim indirimine ilave 6 puanlık sigorta primi teşviki 1/1/2013 tarihi itibarıyla; 5510 sayılı Kanun’un ek 2’nci maddesinde öngörülen Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar çerçevesinde işverenlere sağlanan sigorta prim teşviki 18/8/2009 tarihi itibarıyla; 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun 50’nci maddesinin (5)[okunamadı]’inci fıkrasında öngörülen işsizlik ödeneği alan sigortalıları istihdam eden işverenlere yönelik sigorta primi teşviki 1/10/2009 tarihi itibarıyla; 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun geçici 10’uncu maddesinde öngörülen genç ve kadın istihdamı ile mesleki eğitimin özendirilmesine yönelik sigorta primi teşviki 1/3/2011 tarihi itibarıyla; 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun geçici 15’inci maddesinde öngörülen İşbaşı Eğitim Programı’nı tamamlayanları 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin (1)[okunamadı]’inci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran işverenlere sağlanan sigorta primi teşviki 23/4/2015 tarihi itibarıyla; 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesinin (6)[okunamadı]’ncı fıkrasında öngörülen engelli sigortalıların istihdamına ilişkin sigorta primi teşviki 1/7/2008 tarihi itibarıyla; 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun’un 3’üncü maddesinde öngörülen araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesine yönelik sigorta primi teşviki 1/4/2008 tarihi itibarıyla; 5225 sayılı Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanunu’nun 5’inci maddesinde öngörülen kültür yatırım ve girişimlerinin desteklenmesine yönelik sigorta primi teşviki 1/8/2004 tarihi itibarıyla; 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu’nun ek 5’inci maddesinde öngörülen nakdî, düzenli sosyal yardımlardan yararlananların istihdamına yönelik sigorta primi teşviki 26/4/2016 tarihi itibarıyla uygulamaya konulmuştur.

Diğer taraftan, 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 4’üncü maddesinde öngörülen yatırımların ve istihdamın teşvikine yönelik sigorta primi teşviki 6/2/2004 tarihi itibarıyla uygulamaya konulmuş, 31/12/2012 tarihi itibarıyla, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun geçici 7’nci maddesinde öngörülen 18-29 yaş aralığında olan erkek ve 18 yaşından büyük kadın sigortalıların istihdamına yönelik sigorta primi teşviki 1/7/2008 tarihi itibarıyla uygulamaya konulmuş, 30/6/2015 tarihi itibarıyla 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun geçici 9’uncu maddesinde öngörülen sigorta primi teşviki 18/8/2009 tarihi itibarıyla uygulamaya konulmuş, 1/7/2011 tarihi itibarıyla uygulama süresi sona ermiş bulunmaktadır.

2004-2016 -temmuz- yılları arasında kamu tarafından sigorta primi teşvikine aktarılan kaynakların toplam tutarı 67 milyon 696 bin TL, sigorta prim teşvikleri kapsamında bildirilen toplam iş yeri sayısı 1 milyon 345 bin 3 ve sigorta prim teşvikleri kapsamında bildirilen toplam sigortalı sayısı 9 milyon 551 bin 883’tür.

Yine, Yozgat Milletvekilimiz Sayın Ertuğrul Soysal (6/17) esas numaralı sözlü soru önergesinde, genel sağlık sigortası kapsamındaki kişilere ilişkin bilgileri oransal olarak yıllara dağılımını istemektedir. Bu anlamda birkaç örneği vererek tabloyu kendisine takdim edeceğim: 2008 yılında GSS kapsamında 66 milyon 676 bin 304, değişim oranı yüzde 1,3. 2014 yılında 76 milyon 445 bin 720, değişim oranı yüzde 1,7.

Sağlık giderleriyle ilgili yine 2008 yılında 25 milyar 345 milyon 913 bin TL, 2011 yılında 36 milyar 500 milyon 373 bin TL sağlık gideri. 2015 yılını da söyleyeyim: 44 milyar 603 milyon 779 bin TL şeklinde. Tabloyu kendilerine de takdim edeceğim.

Yine, bu anlamda reçete sayısı ve sağlık hizmetlerine müracaat sayısı: Sağlık hizmetlerine müracaat sayısı 2008’de 216 milyon 977 bin, fatura tutarı 13 milyar 774 milyon 843 bin; 2011’de müracaat sayısı 317 milyon 362 bin; 2015 yılında müracaat sayısı 314 milyon 363 bin, fatura tutarı 24 milyar 103 milyon 851 bin. Sağlık hizmeti sunucularıyla ilgili.

Reçete sayısıyla ilgili bir bilgi vererek tabloyu kendisine takdim edeyim. 2008 yılında SGK’lı olarak 240.453, devlet memuru 19.667, yeşil kartlı 42.292, toplam 302 milyon 412 bin. SGK’lı 240 milyon... 2015 yılını verdiğimde 226 milyon 232 toplam reçete sayısı.

Yine, Yozgat Milletvekilimiz Sayın Ertuğrul Soysal’ın (6/18) esas numaralı sözlü soru önergesine... Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından düzenlenen aktif iş gücü programları yerel düzeyde iş gücü piyasası ihtiyaçları dikkate alınarak düzenlenmektedir. Bu kapsamda, mesleki eğitim kurslarından 2014 yılında 109.666, 2015 yılında 169.402, 2016 Ocak-Ağustos döneminde 81.674 kişi; girişimcilik eğitim programlarından 2014 yılında 31.648, 2015’te 41.907, 2016 Ocak-Ağustos döneminde de 44.417 kişi; son dönemde üzerinde önemle durulan staj ve deneyim kazandırma amacıyla düzenlenen iş başı eğitim programından 2014 yılında 59.456, 2015 yılında 159.076 ve 2016 Ocak-Ağustos döneminde 213.484 kişi yararlanmıştır. İşini kaybedenlere işsiz kaldıkları dönemde gelir desteği sağlayarak işsizliğin sebep olduğu sosyal risklerin etkisini kısmen azaltmak adına pasif istihdam politikaları uygulanmakta ve bu kapsamda 2014 yılında 512.894 kişi, 2015 yılında 591.552 kişi, 2016 Ocak-Ağustos döneminde 540.017 kişi işsizlik ödeneğine; 2014 yılında 66 kişi, 2015’te 115 kişi, 2016 Ocak-Ağustos döneminde 258 kişi kısa çalışma ödeneğine; 2014 yılında 8.196 kişi, 2015 yılında 5.547 kişi, 2016 Ocak-Ağustos döneminde 3.271 kişi ücret garanti fonu ödemesine; 2014 yılında 3.701 kişi, 2015’te 779 kişi, 2016 Ocak-Ağustos döneminde 234 kişi iş kaybı tazminatına ve 2016 Şubat-Ağustos döneminde 567 kişi yarım çalışma ödeneğine hak kazanmıştır.

İstanbul Milletvekilimiz Sayın Hüseyin Bürge’nin (6/19) esas numaralı sözlü soru önergesi… BAĞ-KUR sigortalılarının 31/3/2002 tarihine kadar olan birikmiş prim ve gecikme…