İstanbul Milletvekili Erkan Kandemir'in Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanından (6/47), Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer'in Başbakandan (6/436), (6/495), (6/501), (6/715), (6/754), (6/775), (6/807) ve (6/824); Çevre ve Şehircilik Bakanından (6/144), (6/166), (6/173), (6/348), (6/476), (6/484), (6/504), (6/608), (6/665), (6/682), (6/693), (6/749), (6/786), (6/793), (6/795) ve (6/821), Trabzon Milletvekili Haluk Pekşen'in (6/59), (6/76), (6/95), (6/265), (6/266), (6/267), (6/272), (6/317), (6/325) ve (6/393), Balıkesir Milletvekili İsmail Ok'un (6/104), Antalya Milletvekili Çetin Osman Budak'ın (6/122), Adana Milletvekili Elif Doğan Türkmen'in (6/351) ve (6/352) ve Adana Milletvekili Zülfikar İnönü Tümer'in (6/722) no.lu sözlü önergelerini cevaplandırması münasebetiyle

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANI MEHMET ÖZHASEKİ (Kayseri)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sırayla bendeki sorulara cevap vermek istiyorum.

1 adet Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, 8 adet Başbakanlık ve 31 adet de Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ait soru önergesi var.

İstanbul Milletvekili Sayın Erkan Kandemir’in (6/47) esas numaralı sözlü soru önergesinin cevabı: Sabit telekomünikasyon altyapısının geliştirilmesi temelli fiber altyapı oluşturulmaktadır. Bu konuda ikinci düzenlemelerimizi yayınladık. Bu çerçevede, yetkilendirilen işletmelere kullanım onayları vererek altyapı kurmalarını sağlıyoruz. Bu düzenlemelerle fiber altyapı yatırımlarının önündeki engelleri kaldırdık ve kamu kurumlarının işletmecilerinden talep ettikleri geçiş hakkı bedellerine üst sınır getirilmiştir. Yapılan düzenleme ve uygulamalar sonucunda fiber abone sayısı 2010 yılında 71.717 iken 2017 yılının ikinci çeyreği itibarıyla 2.1 milyona ulaşmıştır. Ayrıca, yapılan düzenlemelerle sektörde tam rekabet sağlanmış ve işletmecilerin tarife ve uygulamalarına yönelik düzenlemeler tamamlanmıştır.

Niğde Milletvekili Sayın Ömer Fethi Gürer’in (6/436) esas numaralı sözlü soru önergesinin cevabı: Avrupa Birliğinde nişasta bazlı şeker türlerinden sadece biri için kota tahsis edilmekte, glikoz ve kristal fruktoz gibi diğer türler kota uygulamasına tabi olmaksızın üretilip pazarlanmaktadır. Ayrıca, kotalar ülkemizde olduğu gibi ticari bazda değil, kuru madde bazında belirlenmektedir. Ülkemizde ise tüm nişasta bazlı şeker türleri için kota tahsis edilmektedir.

4634 sayılı Şeker Kanunu bunların toplam kotadan alacağı payı sınırlamış, yeni nişasta bazlı şeker fabrikası kurulması için Şeker Kurumundan kota temini zorunluluğunu getirmiştir.

Niğde Milletvekili Sayın Ömer Fethi Gürer’in (6/495) esas numaralı soru önergesine cevap: Millî Piyango İdaresince düzenlenen şans oyunlarını oynayan kişi sayısının tespiti fiilen mümkün olmamakla birlikte, 2014 yılından bu yana şans oyunlarına ait satılan, oynanan bilet kolon adetleri 2014 yılında 2 milyar 393 milyon 797 bin 113, 2015 yılında 2 milyar 270 milyon 591 bin 703, 2016 yılı 22/7/2016 tarihi itibarıyla 1 milyar 266 milyon 368 bin 229’dur.

Devlet eliyle oynatılan şans oyunları bağımlılık yaratacak nitelikte değildir, yazılı ve görsel medyada reklam yapılmamaktadır; 18 yaşın altındaki kişilere bilet satışına ve ikramiye ödenmesine izin verilmemektedir; okul, yurt, ibadethane, gençlik merkezi gibi yerlerin yakın çevresine bayilik verilmemektedir.

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde)Millet evini satıyor İddaa oynayacağım diye Sayın Bakan, nasıl bağımlılık yaratmıyor?

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANI MEHMET ÖZHASEKİ (Devamla)Yine, Niğde Milletvekilimiz Sayın Ömer Fethi Gürer’in…

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde)Şu kumarı kaldıralım devlet…

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANI MEHMET ÖZHASEKİ (Devamla)Değerli Vekilim, her bir soru-cevapta başlayacaksak işimiz zor yani.

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde)Sayın Bakan, sorulara karşı…

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANI MEHMET ÖZHASEKİ (Devamla)Bakın, şöyle, müsaade ederseniz bu çevre işiyle ilgili de birtakım cevaplar vereceğim ama işin başında peşinen şunu söyleyeyim: Burada bulunan milletvekili arkadaşlarımızdan herhangi birisi telefonla çevreyle ilgili benden bir talepte bulunduğunda, telefonuna çıkmazlık etmediğim gibi, o işi takip etmediğim hiçbir olay da olmamıştır. Geldiklerinde, orada oturup, çay, kahve içip bire bir çevreyle ilgili bütün problemlerini takip ediyoruz, bundan emin olun.

Evet, o cevaplar resmî cevaplardır, bana verilen kurumların cevaplarını ben size aktarıyorum ama çevreyle ilgili bir şikâyet olduğunda sizlerden rica ediyorum, lütfen telefon edin ve takip edelim bire bir. Özellikle de rica ediyorum.

Yine, Sayın Ömer Fethi Gürer’in (6/501) esas numaralı soru önergesine cevap: Emniyet teşkilatında, Emniyet Hizmetleri Sınıfı Dışındaki Görevli Personelin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik taslağının yürürlüğe girmesini müteakip, emniyet teşkilatındaki sivil personelin görevde yükselmesine dair uygulamalar mümkün olacaktır.

Niğde Milletvekili Sayın Ömer Fethi Gürer’in (6/715) esas numaralı soru önergesinin cevabı: 3046 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinde “Bakanlık ve bağlı kuruluşlarının taşra teşkilatı, bu Kanunla birlikte teşkilat kanunları, İl İdaresi Kanunu ile belirlenen esas ve usullere göre kurulur.” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede taşra teşkilatı kurulması, ilgili kamu kurum ve kuruluşunun teşkilat kanununda taşra teşkilatı kurulabileceğine dair hüküm bulunması ve bu hususa ihtiyaç duyulması hâlinde mümkün bulunmaktadır.

Yine, Niğde Milletvekili Sayın Ömer Fethi Gürer’in (6/754) esas numaralı soru önergesinin cevabı: 2000 yılından bugüne kadar üç adet şeker fabrikasının farklı oranlardaki kamu hisselerinin özelleştirilmesi işlemleri gerçekleştirilmiştir. Amasya Şeker Fabrikasında kamu hissesi yüzde 15, 2004 yılında; Baha Esat Tekand Kütahya Şeker Fabrikası, özelleştirilen kamu payı yüzde 56, 2004 yılında; Adapazarı Şeker Fabrikası Anonim Şirketi özelleştirilen kamu payı yüzde 95,37 2005 yılında. Özelleştirme sonucu üretim faaliyeti sona eren herhangi bir şeker fabrikası bulunmamaktadır. 99 depreminde hasar gören ve yedi yıl atıl durumda kalan Adapazarı Şeker Fabrikasıysa özelleştirme sonrası faaliyete başlamıştır.

Niğde Milletvekili Sayın Ömer Fethi Gürer’in (6/775) esas numaralı soru önergesinin cevabı: 28/4/2011 tarihinden bu yana devam eden Suriye insani krizinde ülkemize sığınan geçici koruma altındaki Suriyeli misafirlerimize 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu uyarınca yürürlüğe konulan 2014/6883 sayılı Geçici Koruma Yönetmeliği’yle ilgili mevzuat çerçevesinde bakanlık, valilik ve ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı koordinesinde verilen her türlü eğitim, sağlık ve benzeri hizmetler hâlihazırda devam etmekte olup yapılan harcamalar Sayıştay denetimlerine tabidir.

Niğde Milletvekili Sayın Ömer Fethi Gürer’in (6/807) esas numaralı soru önergesinin cevabı: 2016 yılı sonu itibarıyla basın ilan kurumunda görev alanında 616 ve valiliklerin görev alanında 540 olmak üzere resmî ilan yayınıyla alakalı gazetelerin Türkiye genelindeyse sayısı 1.156’dır. Türkiye İstatistik Kurumunun yazdığı medya istatistiklerine göre 2016 yılı sonu itibarıyla yurt genelindeki gazete ve dergi sayısı toplamı 6.265 adettir. Dolayısıyla resmî ilan ve reklam yayınlamaksızın yayın hayatını sürdüren gazete ve dergi sayısı 2016 yılı itibarıyla 4.358’dir. Yerel basının desteklenmesi kapsamında Basın İlan Kurumu tarafından KOSGEB’le birlikte Yazılı Basının Dijital Reklam Piyasalarına Entegrasyonu Projesi ve muhtelif kalkınma ajanslarıyla birlikte yazılı basın işletmelerine yönelik eğitim projesi yürütülmüştür. Ayrıca gazete işletmelerinde KOSGEB yatırım ve destek programlarının tanıtımı bölge toplantıları ve İstanbul’daki yerel gazetelerin mevcut durumu ve değer zinciri göstergelerinin araştırılmasına dair çalışmalar yapılmıştır.

Niğde Milletvekili Sayın Ömer Fethi Gürer’in (6/824) numaralı esas soru önergesi: Ülkemizde faaliyet gösteren yabancı sermayeli şirketlerin faaliyet alanları toptan ve perakende ticaret, gayrimenkul, imalat sanayi, ulaştırma, haberleşme ve depolama hizmetleri, inşaat, otel, lokanta, elektrik, gaz ve su; tarım ve avcılık, ormancılık, madencilik ve taş ocakçılığı; sağlık işleri, eğitim ve sosyal hizmetler, kiralama, mali aracı kuruluşların faaliyetleri ile diğer toplumsal, sosyal ve kişisel hizmetler gibi alanlardır. 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’nun 3’üncü maddesi kapsamında, yabancı yatırımcılar tarafından Türkiye’de doğrudan yatırım yapılması serbest olup söz konusu yatırımcılar yerli yatırımcılarla aynı hak ve yükümlülüklere tabidir. Yabancı sermayeli şirketlere denetim ve çevre yetkilerinin izlenmesi konusunda yerli firmalardan farklı bir uygulama yoktur.

Trabzon Milletvekili Sayın Haluk Pekşen’in (6/59) esas numaralı soru önergesine cevap: HES projelerinin inşaat çalışmaları sürecinde tahrip olan ve zarar gören doğayla ilgili çevreye uyum sağlayan bir arazi morfolojisinin tasarlanması ve tahrip edilen yüzeylerin bitkilendirilmesi amacıyla HES projelerinin ÇED süreci içerisinde eş zamanlı bir peyzaj çalışması yapılması da istenmektedir. Peyzaj onarım çalışmaları, inşaat süresi öncesi, inşaat sırası ve inşaat sonrası dönemde olmak üzere üç aşamada değerlendirilmekte ve raporlanmaktadır. Söz konusu raporlar, HES projelerinin ÇED inceleme değerlendirme komisyonlarında görev alan Orman ve Su İşleri Bakanlığı tarafından onaylanmaktadır. İlgili rapor, peyzaj onarım planı ya da peyzajı eski hâline getirme planı olarak proje başlamadan hazırlatılmakta ve ÇED raporunun ekinde de yer alması sağlanmaktadır. ÇED, bir izin hükmü taşımadığından HES projeleri hakkında verilen ÇED kararları da inşaat izni yerine geçmemektedir. HES projelerinin inşaat ve işletme aşamalarında ortaya çıkabilecek etkiler değerlendirilerek gerek proje tanıtım dosyalarında gerekse ÇED raporlarında projeden kaynaklı meydana gelebilecek olumsuz etkilerin önlenmesi, alınabilecek tedbirlerin belirlenmesi ve muhtemel zararların karşılanması amacıyla gerekli çalışmalar yaptırılarak taahhütler alınmaktadır. Bununla birlikte, Bakanlığımız, hem taşra teşkilatı hem de merkezinde bulunan izleme ve kontrol birimleri “ÇED Olumlu” ve “ÇED Gerekli Değildir” kararları verilen projeler için gerek inşaat gerekse işletme dönemlerinde izleme ve kontrol çalışmaları yapmaktadır. Bu kontrol faaliyetleri sonucunda taahhütlere uymadığının tespit edilmesi hâlinde meri mevzuat uyarınca gerekli ceza ve müeyyideler ve idari yaptırımlar uygulanmaktadır.

Trabzon Milletvekili Sayın Haluk Pekşen’in (6/76) esas numaralı soru önergesinin cevabı: Bakanlığımızca yayınlanan Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği kapsamında atık geri kazanımı ya da bertarafı faaliyetinde bulunmak isteyen ve yönetmelik kapsamında yer alan işletmelere başvuruların uygun bulunması hâlinde Çevre İzin ve Lisans Belgesi düzenlenmektedir.

Ayrıca, çimento fabrikalarının emisyon kaynakları, Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği gereğince her iki yılda bir akredite kuruluşlar tarafından ölçülerek raporlanmak zorundadır. Bakanlığımızca yapılan denetimlerde bu raporlar incelenir, limit değerlerin aşılması durumunda söz konusu tesislere idari yaptırım uygulanır. Ayrıca, hâlihazırda ülkemizde bulunan tüm çimento fabrikalarının bacalarındaki emisyon değerleri anlık olarak sürekli izlenmekte ve ölçüm sonuçları Bakanlık merkez ağından takip edilmektedir. Limit aşımı olması durumunda söz konusu tesise müdahale edilmektedir. Bakanlığımız tarafından çevrimiçi izlenmesi yapılan atık yakan ya da yakmayan tüm çimento fabrikalarına ve geçici faaliyet belgesiyle Çevre İzin ve Lisans Belgesi verilmiş çimento fabrikalarına ilişkin listeler, talep edilmesi hâlinde, sayın milletvekiline de takdim edilecektir.

Trabzon Milletvekili Sayın Haluk Pekşen’in (6/95) esas numaralı soru önergesinin cevabı: Bakanlığımız, gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesiyle ilgili alınacak önlemlerin seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolü sürdürerek çalışmaları yürütmekle yükümlüdür.

ÇED bir izin hükmü taşımadığından HES projeleri hakkında verilen ÇED kararları da inşaat izni yerine geçmemektedir. Bu bağlamda, diğer bütün projelerde olduğu gibi, HES projelerinde de söz konusu çevreye bırakılması muhtemel atık, emisyon ve deşarjların ilgili kriterleri sağlayacağı garanti edilir. Bu durum da yapılan modelleme çalışmalarıyla gösterilir. Her modelleme çalışması için mutlaka en kötü durum senaryosu öngörülür ve bu durumun sonuçlarına göre varsayımlar ve değerlendirmeler yapılmaktadır. Faaliyet sırasında yapılan izleme çalışmalarıyla da yönetmelikle belirlenen sınırlar içerisinde deşarj yapıldığı kontrol edilir. Bu sayede, faaliyete bağlı çevresel etkilerin makul seviyelerde kalacağından emin olunur.

Balıkesir Milletvekili Sayın İsmail Ok’un (6/104) esas numaralı soru önergesinin cevabı: Balıkesir ili Dumanca mevkisinde Varaka Kâğıt Sanayi AŞ tarafından yapılması planlanan Kâğıt Üretim Tesisi ve Enerji Santrali Projesi’ne ilişkin, ÇED yönetmeliği kapsamında, 1/4/2015 tarihinde Bakanlığımıza başvuru yapılmıştır. Projenin kurulacağı alan ve projenin türü dikkate alınarak ilgili kamu kurum ve kuruşlarından inceleme, değerlendirme komisyonu oluşturulmuştur. Proje alanı 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında sanayi ve depolama bölgesinde, 1/5.000 ve 1/1.000 ölçekli imar planında sanayi alanlarında, enerji santrali olarak planlanan alan da trafo ve enerji üretim tesis alanlarında, kömür stok sahası olarak planlanan alan da sanayi depolama alanında kalmaktadır.

Projeye ilişkin hazırlanan ÇED raporu, ilgili mevzuatlar kapsamında, inceleme, değerlendirme komisyonu üyesi kurumlar ve Bakanlığımızca değerlendirilmiş, yeterli bulunmuş, Bakanlığımızca 9/10/2015 tarihinde ÇED olumlu kararı verilmiştir. ÇED olumlu kararı, Balıkesir İdare Mahkemesi tarafından 2016/713 no.lu kararla iptal edildiğinden, iptal gerekçeleri doğrultusunda revize edilmek suretiyle yeniden hazırlanan ÇED raporu da Bakanlığımıza sunulmuştur.

Balıkesir İdare Mahkemesinin 2016/713 sayılı kararı dikkate alınarak komisyon üyesi kurum, kuruluşlar arasına Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, Hava Kuvvetleri Komutanlığı, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü de eklenmiştir.

Proje kapsamında oluşturulacak emisyonların Balıkesir Havaalanına ve Havalimanına iniş-kalkış yapacak uçaklara etkisinin değerlendirilmesine yönelik olarak Hacettepe Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümüne Hava Kalitesi Kümülatif Etki Değerlendirme Raporu hazırlatılmıştır. Bahse konu projeye ilişkin 2/9/2016 tarihinde verilen ÇED olumlu kararının iptali ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin Balıkesir İdare Mahkemesinde Bakanlığımız aleyhine açılmış olan dava süreci de devam etmektedir.

Antalya Milletvekili Sayın Çetin Osman Budak’ın (6/122) esas numaralı soru önergesinin cevabı: Antalya ilinde özellikle kış aylarında ısınma amaçlı yakıtlardan kaynaklanan hava kirliliğinin önlenmesi için kriterler, ilgili yönetmelik doğrultusunda mahallî çevre kurulu kararıyla belirlenmiştir. Antalya’da uyulmasına karar verilen bu değerler, belirlenmiş değerlerin iyileştirilmiş hâlidir. 2014 yılında Bakanlığımız tarafından başlatılan ve 2016 yılında tamamlanan Antalya ili içerisinde “Hava Kalitesi Ön Değerlendirme Projesi” kapsamında kirletici envanteri oluşturulmuş, emisyon yükü hesaplanmış, hava kirletici kaynaklar dikkate alınarak belirlenen noktalarda ölçümler gerçekleştirilmiş ve hava kalitesi modellemesi yapılmıştır. Proje çıktılarına göre Antalya iline ilave 4 adet daha hava kalitesi izleme istasyonu kurulumu yapılacaktır.

Bakanlığımız, ilgili yönetmelik uygulama yetkisini Antalya Büyükşehir Belediyesine vermiştir. Her türlü katı yakıtın Antalya Büyükşehir Belediyesine ait, Bakanlığımız tarafından akredite olmuş yakıt laboratuvarında analizleri yapılarak standartları sağlayanların girişine izin verilmektedir. Ayrıca doğal gaz sistemine geçişle ilgili çalışmalar da hız kazanmıştır.

Niğde Milletvekili Sayın Ömer Fethi Gürer’in (6/144) esas numaralı soru önergesinin cevabı: Niğde Kentsel Dönüşüm Projesi’nde tescilli yapılar ve mağaralar ilgili kurumlarla iş birliği hâlinde incelenmiş, soru önergesine konu olan camiler proje alanında korunmuş ve bu yapılarla ilgili herhangi bir yıkım faaliyetinde bulunulmamıştır. Ayrıca ilgili belediyeden istenen görüş yazısında -özetle- Efendibey Mahallesi, kentsel dönüşüm projesi alan sınırları içerisinde kalan tescilli yapılarla ilgili gerekli araştırmaların yapıldığı, ilgili kurum olan Nevşehir Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü tarafından söz konusu parsel ve yapılar etrafında koruma sınırları getirildiği ve bu sınırların (1/1000) ölçekli uygulama imar planlarına işlendiği, il müze müdürlüğüyle koordinasyon içerisinde yıkım çalışmalarının sürdürüldüğü, alan içerisinde Fesleğen, Sürmeli, Dutlu ve Çınarlı camilerinin proje kapsamında korunacak yapılar arasında yer aldığı belirtilmiştir.

Niğde Milletvekili Sayın Ömer Fethi Gürer’in (6/166) esas numaralı soru önergesinin cevabı: 2001 yılından itibaren Tuz Gölü Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde yer alan 9 akarsu ve 3 göl olmak üzere 12 noktada aylık periyotlarla fiziksel, kimyasal ve biyolojik izleme çalışmaları yürütülmektedir. Bölgedeki Altınekin, Kulu ve Zincirlikuyu arıtma tesisleri aktif hâlde çalışmakta olup faaliyete geçtikleri yıldan itibaren izleme çalışmaları da aylık olarak devam etmektedir.

Ayrıca Tuz Gölü Su Kaynakları İzleme Projesi, Tuz Gölü Yönetim Planı, Tuz Gölü Biyolojik Çeşitliliğin Tespiti Projesi de yaptırılmıştır.

Tuz Gölü’nde Üreyen Flamingo Kolonilerinin Sayımı, İzlenmesi ve Popülasyonlarının Belirlenmesi Projesi de 2016 yılında başlatılmıştır.

Sonuç olarak ortalama 60 santimetre civarında tuzlu sudan oluşan ve tuz tabakasıyla kaplı olan Tuz Gölü’nde dip çamurunun varlığına ilişkin herhangi bir tespit bulunmamaktadır.

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde)Kanalizasyonlar nereye gidiyor? Sorayım onu da.

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANI MEHMET ÖZHASEKİ (Devamla)Tamam.

Hakikaten bir sıkıntı varsa gelin orada… Doğrusu, bana verilen cevapları okuyorum, dürüst olmak lazım.