2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2021 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin 5'inci Tur Görüşmeleri münasebetiyle

HDP GRUBU ADINA MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman)Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, ekranları başında bizleri izleyen sevgili halklarımız, cezaevindeki sevgili yoldaşlarım, arkadaşlarım; hepinizi sevgi ve saygıyla selamlıyorum.

Ben bugün İçişleri Bakanlığı bütçesi hakkında görüşlerimi sizinle paylaşacağım. Bugün 10 Aralık Dünya İnsan Hakları Günü ve İnsan Hakları Günü'nde, Türkiye'de insan hakları ihlallerinin birinci derecede sorumlusu olan Bakanlığın ve Bakanlığın başındaki Sayın Bakanın uygulamalarını değerlendireceğiz.

Çok ayrıntılı şeyler söylemeyeceğim ama şunu söyleyeyim bu konuda: İnsan Hakları Vakfı ve İnsan Hakları Derneği, dün, Türkiye'deki hak ihlalleriyle ilgili, geldiği noktayla ilgili çok ayrıntılı bir rapor yayınladılar. Yaşam hakkı ihlalinden sistematik hâle gelen işkencelere, cezaevlerindeki hak ihlallerinden mültecilerin yaşadıkları sorunlara, kadınlardan LGBT bireylere kadar her alanda yaşanan hak ihlallerini çok ayrıntılı anlattılar, zamanınız olursa okuyun derim.

Şimdi, konuşmama önce kayyumlarla başlamak istiyorum. Unutturulmak istenen kayyumlar… Biz, kayyum siyasetini ilk günden itibaren darbe olarak nitelendirdik çünkü 27 Mayıs darbesinden de 12 Eylül darbesinden de hiçbir farkı yoktu. 27 Mayısta da 12 Eylülde de seçilmiş belediye başkanları görevden uzaklaştırılmıştı, yerlerine asker ve subaylar belediye başkanı olarak görevlendirilmişti, seçilmiş belediye meclisleri de lağvedilmişti. AKP döneminde de Sayın Bakanın döneminde de belediye başkanlarımız görevden uzaklaştırıldı, yerlerine atanmış valiler ve kaymakamlar kayyum olarak görevlendirildi, çoğunlukta olduğumuz belediye meclislerinin tamamı da fiilî olarak lağvedilmiş oldu.

Şimdi, bu arada diyebilirsiniz ki: “Kayyum siyasetinin askerî darbelerle ne alakası var?” Ben size birkaç tane resim göstereyim. Bakın, burası Diyarbakır Büyükşehir Belediyesinin önü, Mardin Büyükşehir Belediyesi var, diğer belediyeler var; burası da Akpınar Belediyesinin önü -görüyorsunuz değil mi- zırhlı araçlar, askerî araçlar, yüzlerce polis kuşatması altında belediyeler işgal edilmiş. Daha dramatik bir şey söyleyeceğim size. Kars kayyumu belediyeye girmeden önce ne yaptı biliyor musunuz? Bakın, dikkatli bakın; fetih duası okuttu, fetih namazı kıldırdı Kars Belediyesini işgal ettiği gün. İşte, siz belediyelerimizi bu şekilde gasbettiniz, bu şekilde ele geçirmeye çalıştınız.

Kayyumların hırsızlıklarından, yolsuzluklarından bahsetmeyeceğim; bizim anlatmamıza gerek yok, yüzlerce Sayıştay raporu var bu konuda ve bir kısmı bu hırsızlık ve yolsuzluklar nedeniyle görevden uzaklaştırıldı İçişleri Bakanlığı tarafından çünkü artık mızrak çuvala sığmıyordu ama sakın görevden uzaklaştırılıp, el etek çektirilip bir yere gönderildiğini düşünmeyin. Örneğin Mustafa Yaman, yolsuzluk nedeniyle hakkında soruşturma olan; daha önce usulsüzlük nedeniyle hapis cezası almış, cezası ertelenmiş Mustafa Yaman şimdi yolsuzlukları, hırsızlıkları araştırsın diye İçişleri Bakanlığında mülkiye başmüfettişi yapılmış; yakışır Sayın Bakana(!) [HDP sıralarından “Yakışır(!)” sesleri, alkışlar(!)]

ALİ KENANOĞLU (İstanbul)Yakışır, yakışır(!)

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Devamla)Şimdi, belediye başkanlarımız hakkında bırakın kesinleşmiş bir hapis cezasını, bırakın soruşturmayı, henüz hiçbir soruşturma yokken onları görevden aldınız; hiçbir soruşturma yok, hiçbir dava yok. Peki, belediye başkanı AKP’li olunca bakalım Sayın Bakan ne yapmış?

Bakın, Şırnak 1. Ağır Ceza Mahkemesi AKP’li 2 belediye başkanını yargılıyor, belediye başkanlarına tabii ki, yolsuzluktan üç yıldan dört yıl beş aya kadar hapis cezası veriyor. Mahkeme İçişleri Bakanlığına yazı yazıyor. Ne için? “Görevden alın.” diyor aslında. Peki, İçişleri Bakanı ne yapıyor? AKP’li Uludere Belediye Başkanı Sait Ürek ve AKP’li Hilal Belediye Başkanı Cevher Benek’le her zaman yaptığı gibi hatıra fotoğrafı çektiriyor Sayın Bakan. [HDP sıralarından alkışlar(!)]

ALİ KENANOĞLU (İstanbul)Yakışır(!)

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Devamla)Neden? Çünkü Sayın Bakan, siz, masumları değil, suçluları seviyorsunuz çünkü siz, suçlularla fotoğraf çektirmekten özel bir haz alıyorsunuz. Çok değil, emin olun, en geç altı ay sonra kayyum siyasetinize son vereceğiz, altı ay sonra darbe rejiminize son vereceğiz; altı ay sonra seçilmiş belediye başkanlarımızı davullarla, zurnalarla, halaylarla görevlerine iade edeceğiz. (HDP sıralarından alkışlar)

YAŞAR KIRKPINAR (İzmir)Kiminle yapacaksınız bunu? Ortaklarınız kim?

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Devamla)Sayın Bakan, ülkemizin kalıcı bir OHAL rejimiyle yönetildiğinin canlı kanıtısınız siz. Sizin Bakanlığınızda, sizin döneminizde demokratik protesto hakkı tamamen askıya alınmış durumda.

YAŞAR KIRKPINAR (İzmir)Hangi ittifakla yapacaksınız bunu? Hangi ittifak, hangi ittifak?

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Devamla)Siyasi partiler yürüyüş mü yapacak; hemen yasaklıyorsunuz. Kadınlar gece yürüyüşü mü yapacak; hemen yasaklıyorsunuz. Köylüler toprağına mı sahip çıkacak; hop, bir yasak kararı. İşçiler greve mi gidecek; hemen bir yasak kararı. 25 Kasımda, 8 Martta kadınlar bir etkinlik mi gerçekleştirecek; hemen yasak kararı. 10 Ekimde, Gar katliamında yaşamını yitirenlerin yakınları bir anma mı gerçekleştirecek; hemen yasak kararı. Bin beş yüz gün süren yasak kararları var, bin beş yüz gün. Hakkâri’de, Van’da darbeden bu yana bütün gösteri yürüyüşleri, toplantı, her tür protesto hakkı yasak. Daha ilgincini söyleyeyim, bakın, 2021’de bir kampanya yürütmüştük: Herkes için aş, herkes için iş “Herkes İçin Adalet” kampanyası. Batman Valisi bizim, bu kampanya sırasında bu sloganların yer aldığı afişleri asmamızı engelledi. Neden? Çünkü vatandaşta “Adalet yok.” algısı yaratabilirmiş. Yasak buraya kadar geldi, her şeyi yasakladınız Sayın Bakan, siz ve emrinizdekiler. Sadece demokratik protesto hakkını değil, bakın, her şeyi yasakladınız.

İÇİŞLERİ BAKANI SÜLEYMAN SOYLUPKK’ya verirsiniz!

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Devamla)Bu yaz dört ay içerisinde onlarca konseri, onlarca festivali yasakladınız; gençlerin müzik dinlemesine bile tahammülünüz yok. Yasaklarla mücadele edecektiniz, şimdi, yasakların içerisinde debelenip duruyorsunuz, iktidarınızı böyle sürdürüyorsunuz.

Daha ilginç bir örnek vereyim: Bakın, hiçbir mahkeme kararı olmadan milletvekillerinin yurt dışına çıkışını yasaklıyor Sayın Bakan keyfî biçimde. Bir milletvekili pasaportuyla yurt dışına çıkamıyor. Neden? İçişleri Bakanı istemiyormuş. İşte, yasağın sınırı bu kadar. (HDP sıralarından alkışlar)

YAŞAR KIRKPINAR (İzmir)Perukla yakalandı, perukla.

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Devamla)Şimdi, bir konuya daha temas edeceğim: Uyuşturucu meselesi.

YAŞAR KIRKPINAR (İzmir)Ya, ne yapalım, yasaklamasak perukla çıkıyorsunuz.

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Devamla)Bakın, 90’lardan sonra Türkiye ikinci kez uyuşturucuyla anılır oldu.

YAŞAR KIRKPINAR (İzmir)Sakal bıraksanız da yakalıyoruz, peruk taksanız da. Affı yok, isterseniz peçe takın.

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Devamla)Düşünün, Latin Amerika’dan Güney Amerika’dan gelip Avrupa’da satılacak uyuşturucu İspanya’da, Portekiz’de, İtalya’da, Fransa’da, Yunanistan’da bütün Akdeniz ülkelerinde değil, binlerce kilometre geçip Türkiye’ye getiriliyor, Türkiye üzerinden Orta Doğu’ya Avrupa’ya satılıyor.

İÇİŞLERİ BAKANI SÜLEYMAN SOYLUSen uyuşturucuyu PKK’ya sor, oradaki arkadaşlarına sor.

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Devamla)Siz, bakmayın, Bakanı dinlemeyin. “Terörö, terörö, terörö.” diyecek.

İÇİŞLERİ BAKANI SÜLEYMAN SOYLUSen PKK’ya sor, PKK’ya!

(HDP sıralarından gürültüler)

İÇİŞLERİ BAKANI SÜLEYMAN SOYLUElini kaldırma, elini kaldırma!