İYİ Parti Grubu önerisi münasebetiyle

AK PARTİ GRUBU ADINA MEHMET SAİT KİRAZOĞLU (Gaziantep)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İYİ Parti Grubunun yurt dışından yapılan plastik atık ithalatının ülkemize, çevreye, insan ve hayvan sağlığına vermiş olduğu zarar ve sorunların araştırılarak alınacak önlemlerin belirlenmesi amacına ilişkin grup önerisi üzerinde AK PARTİ Grubu adına söz almış bulunuyorum. Yüce Meclisimizi ve aziz milletimizi saygıyla selamlıyorum.

Bildiğiniz üzere, TÜİK verilerinden de görüleceği gibi, bundan yirmi yıl önce 500 milyon ton olan ham madde tüketimimiz 1 milyar tona ulaşmış bulunmaktadır ve bunların hemen hemen tamamı petrol ve doğal gaz gibi ithalata bağımlı olduğumuz ürünlerden onların türevleri olarak üretilmektedir. Ülkemizdeki ihracatın artması ve sanayinin gelişmesiyle birlikte bu ham madde ihtiyacı artışıyla beraber Türkiye’deki atık geri kazanım sektörü de gelişmiş ve buna bağlı olarak atık ithalatı da artmıştır. Bunu da rakamlardan hepimiz görüyoruz. Ancak, Çevre ve Şehircilik Bakanlığımız ve Ticaret Bakanlığımız getirdiği yasaklamalar, sınırlamalar ve sınır gümrük kapılarında ve tesislerde gerçekleştirilen denetimlerle bu tür ham madde ihtiyacını karşılayacak atık ithalatının yapılmasını kontrol etmektedir. Tehlikeli atıkların ve tehlikeli atıkla kontamine olmuş atıkların herhangi bir şekilde ithalatı yasaktır. Ülkemizde çöp ithalatı yasaktır ve hiçbir zaman da çöp ithalatı yapılmamıştır.

Burada, yüce Meclisimizin çok değerli katkılarıyla yasalaştırdığı iki husustan bahsetmek isterim: Bunlardan biri “poşet yasası” olarak bilinen, kişi başı poşet kullanımının azaltılmasını hedefleyen ve vatandaşlarımızın büyük teveccühü ile gereksiz plastik poşet tüketimini yüzde 80 oranında azaltan kanundur. Diğeri de Çevre Ajansıyla ilgili 7261 sayılı Çevre Ajansının Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’dur. Bu kanun ile de depozito sisteminin uygulanarak bu tür atıkların daha çok toplanmasının sağlanması hedeflenmektedir. Böylece ham madde ithalatında da atık ithalatında da iyileşme sağlanacaktır ama şunu söylemek gerekiyor ki sanayimizin ham madde ihtiyacının karşılanması amacıyla bu atıklar kontrol altında ithal edilebiliyordu. Ancak ithalatın arttığı görülünce Ticaret Bakanlığımız ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığımız, yurt içi toplama faaliyetlerinin olumsuz yönde etkilenmemesini teminen ülke ekonomisine değer sağlayacak ve çevre kirliliğine sebep olmayacak şekilde atık ithalatının yapılması için 2020 yılında kota uygulamasına geçmiştir. Bu uygulama yüzde 50 oranında uygulanmakta, bu yıl da devam etmektedir.

Yine, 2021 yılı itibarıyla da karışık, kirli ve kontaminasyonlu, ne olduğu bilinmeyen plastik atıkların ithalatı yasaklanmıştır. Geçtiğimiz ay, 18 Mayıs itibarıyla da etilen polimerlerden olan ve daha çok naylon ve/veya poşet atığı şeklinde ithalatı gerçekleştirilen plastik atık grubunun ithalatı yasaklanmıştır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)