2014 yılı merkezi yönetim bütçe kanunu tasarısı ile 2012 yılı merkezi yönetim kesin hesap kanunu tasarısı nedeniyle

MALİYE BAKANI MEHMET ŞİMŞEK (Batman)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ben de hepinizi saygıyla sevgiyle selamlıyorum.

Müsaade ederseniz, bu konuşmamda, Maliye Bakanlığındaki gelişmelerden çok, değerli milletvekili arkadaşlarımızın yaptıkları eleştiri, tespit ve değerlendirmeler hakkında ben de görüşlerimi sizlerle paylaşmayı daha faydalı buluyorum.

HAYDAR AKAR (Kocaeli)Arkadaşlar telefondan son gelişmeleri okuyorlar, dinlemiyorlar.

MALİYE BAKANI MEHMET ŞİMŞEK (Devamla)Değerli arkadaşlar, önemli eleştirilerden bir tanesi Sayıştayla ilgili eleştirilerdir. Ben hem Plan Bütçe Komisyonunda hem de Genel Kurula sunuş konuşmamda açık ve net olarak ifade ettim. Sayıştay denetimi çok önemlidir. Sayıştay denetimi, özellikle biz yani kamu idarecileri açısından dış denetim olarak yol gösterici olması anlamında büyük değer katan bir denetimdir ve dolayısıyla, Sayıştay denetiminin kaliteli ve kapsamlı bir şekilde yapılması ülkemizin faydasınadır. Burada birtakım sıkıntılar yaşandı fakat müsaade ederseniz şunu söyleyeyim: Harcama denetimi anlamında en ufak bir eksiklik yok. Biz Sayıştaya Maliye Bakanlığı olarak 25 milyon kaydı elektronik ortamda verdik, muhasebe birimlerimizde bu kayıtların bütün bilgi, belgelerini hazır tuttuk. Dolayısıyla, harcama denetimi yapılması gereken yerde yapılmıştır.

Şimdi, Türkiye Büyük Millet Meclisine Sayıştay tarafından 4 rapor sunulmuştur: Genel uygunluk bildirimi, dış denetim genel değerlendirme raporu, faaliyet genel değerlendirme raporu, mali istatistikler değerlendirme raporu. Bu raporların tamamı Sayıştay tarafından Meclisimize sunulmuştur ve bunlarda -iddia edildiği gibi- fikir, görüş vermeme hususu da yaşanmamıştır.

Peki, sorun nereden kaynaklanıyor? Sorun, kamu idareleri bazında mali tablo denetiminden kaynaklanıyor. Burada da sorun şuradan kaynaklanıyor: Türkiye’de borçlanmayı hazine yapar. Borçlanmayı hazine yaparken idarelerin kodunu girerek yapmaz yani bütçe açığına, kamunun genel borçlanma ihtiyacına binaen hazine borçlanma yapar. Gelirleri kurumlar toplamaz. Gelirlerin tamamını Maliye Bakanlığı, işte, Gelir İdaresi toplar. Dolayısıyla, mesela mülkler. Bakanlıkların mülkiyet sahibi olması söz konusu değildir. Mülklerin tamamı, işte, hazine mülküdür, Maliye Bakanlığı Millî Emlak Genel Müdürlüğü tarafından yönetilir ama kamu kurumlarına tahsis edilir.

Şimdi, idareler bazında mali tablo denetimi dediğimiz denetim şudur: İdareler bazında, bizim, bilanço, mizan vesaire gibi tabloları üretip vermemizdir. Biz bu işin başından beri Sayıştaya dedik ki: Mevcut devlet yapısıyla bizim sizlere anlamlı, tutarlı, bu türden rapor üretmemiz mümkün değil. Çünkü hazine borçlanıyor, Maliye gelir topluyor, Maliye, Millî Emlak, işte, hazine mülklerini yönetiyor. Dolayısıyla, idareler bazında bir tek yapılmayan bu mali tablo denetimi buradan kaynaklanıyor.

Şimdi bu problemi çözmemiz lazım. Bu problemi çözmek için Sayıştayla birlikte ortak bir komisyon kurduk ve bu komisyon şimdi bakacak, eğer Sayıştayın Yönetmeliği çerçevesinde bundan sonra denetim yapılması konusunda karar çıkarsa, biz oturacağız, buna göre kanun yani her türlü mevzuat değişikliğine gideceğiz veya sistem değişikliğine gideceğiz ve bunu mümkün kılacak ne gerekiyorsa yapacağız ama olur da Sayıştay, idare bazında bu mevcut sistemle mali rapor üretilmesi yani bilanço, mizan vesaire üretilmesi noktasında diğer ülke uygulamalarına paralel olarak -bunun istisnaları var, Avustralya, İngiltere gibi birkaç istisna var- “Bu raporlara artık ihtiyaç yoktur, ben zaten diğer bütün denetimleri yapıyorum.” derse de zaten o zaman da ona göre yönetmelik değiştirilir.

Yani özetle, bu çalışma grubu, bu komisyon ne karar verirse o çerçevede gereğini yapacağız.

Şimdi, diğer önemli bir eleştiri, Sayıştay raporlarıyla ilgili olarak, denildi ki mesela: “Sayıştay denetim raporlarında yer alan bulguların tamamı nihai raporda yer almıyor. Yani Meclise gönderilen rapordaki tespitler, eleştiriler vesaire, bunlar niye ham rapordan olduğu gibi Meclise gelen raporlarda yok?”

Şimdi, değerli arkadaşlar, Sayıştay Kanunu’nun 38’inci maddesi ve Denetim Rehberi uyarınca Sayıştayca hazırlanan ön raporlar birer taslak denetim raporudur. Bunlar idareye gönderiliyor. İdare otuz gün içerisinde cevap veriyor. Örneğin Maliye Bakanlığının raporu yazıldı. Maliye Bakanlığıyla ilgili olarak, bakın, “Denetim yapılmadı.” deniyor, Maliye Bakanlığıyla ilgili denetim yapıldı; Maliye Bakanlığıyla ilgili olarak 35 tane eleştiri, tespit var. Demek ki denetim yapıldı.

Peki, nihai yani Meclisimize gelen raporda niye 15 tane bulgu var, niye 15 tane tespit var da 35’i yok? Şundan dolayı: Şimdi, bu raporları -bunlar ham rapor- Maliye Bakanlığına gönderdiler. Maliye Bakanlığı otuz gün içerisinde cevaplar verdi. Bu cevapların bir kısmı tatmin edici bulundu veya düzeltici işlem yapıldı. Mesela, hatalı bir uygulamamız varsa hemen düzeltmişiz, dolayısıyla raporlamaya gerek kalmamış veya idare… Onların hepsi var arkadaşlar.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul)İnanıyor musunuz buna?

MALİYE BAKANI MEHMET ŞİMŞEK (Devamla)Bu arada şunu da söyleyeyim: Maliye Bakanlığıyla ilgili ham denetim raporundaki 35 tespitin tamamını sizinle paylaşacağım.

OKTAY VURAL (İzmir)Var zaten, onları açıkladık.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul)Bizde var zaten, paylaşmanıza gerek yok.

MALİYE BAKANI MEHMET ŞİMŞEK (Devamla)Yani, ben arkadaşlara söyledim, o tespitleri, bizim cevapları… Yani bizim hiç gizli saklımız yok.

OKTAY VURAL (İzmir)Var zaten elimizde.

MALİYE BAKANI MEHMET ŞİMŞEK (Devamla)E, tamam, varsa o zaman sorun yok.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul)Sayın Bakan ama…

MALİYE BAKANI MEHMET ŞİMŞEK (Devamla)Şimdi, değerli arkadaşlar…

OKTAY VURAL (İzmir)Ama siz niye göndermiyorsunuz?

MALİYE BAKANI MEHMET ŞİMŞEK (Devamla)Ama müsaade edin, ben konuşayım. Bak, şimdi, karşılıklı konuşursak…

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul)Ama doğruyu, gerçekleri söyleyelim Sayın Bakan. Siz Maliye Bakanısınız.

MALİYE BAKANI MEHMET ŞİMŞEK (Devamla)Sayın Erdoğdu, ben sizi dinledim.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul)Tamam ama burada oturuyorum.

MALİYE BAKANI MEHMET ŞİMŞEK (Devamla)Lütfen, bir bitireyim yani bakın çünkü karşılıklı konuşursak konuşmamı yapamam ve bakın, dikkat edin, ben “Maliye şunu yaptı bunu yaptı.” demiyorum. Burada yapılan eleştirilere sadece cevap vereceğim. Niye? Siz bunu hak ediyorsunuz. Ben sizin eleştirilerinize cevap vereceğim ama müsaade edin bitireyim.

OKTAY VURAL (İzmir)Ama Sayın Bakan, operasyonlar onu göstermiyor.

MALİYE BAKANI MEHMET ŞİMŞEK (Devamla)Şimdi, değerli arkadaşlar…

OKTAY VURAL (İzmir)Operasyonlar birçok şeyin olduğunu gösteriyor.

MALİYE BAKANI MEHMET ŞİMŞEK (Devamla)Değerli arkadaşlar, özetle şunu anlatmaya çalışıyorum: Ham raporla Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan raporlar arasındaki farklılıkların temelinde; bir, o raporlar buraya gelmeden önce yapılmış ve dolayısıyla işlevselliğini yitirmiş tespitler Sayıştayın tabii ki takdirinde olan bir konu olarak konulmamış veya…

EMİN HALUK AYHAN (Denizli)Gel bir araştırma komisyonu kuralım, gel!

MALİYE BAKANI MEHMET ŞİMŞEK (Devamla)Şimdi, değerli arkadaşlar, bakın, oradan…

EMİN HALUK AYHAN (Denizli)Araştırma komisyonu kuralım.

MALİYE BAKANI MEHMET ŞİMŞEK (Devamla)Öyle bir usul yok.

MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri)Sayın Bakan, siz Genel Kurula hitap edin.

MEHMET GÜNAL (Antalya)Ham raporla ham yapmak aynı şey mi!

MALİYE BAKANI MEHMET ŞİMŞEK (Devamla)Şimdi, ikinci önemli…