Terhisleri sonrasında bazı askerlerin yaşadıkları psikolojik problemler hakkında

MİLLÎ SAVUNMA BAKANI MEHMET VECDİ GÖNÜL (Kocaeli)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu çok önemli ve hassas konuyu Meclisimizin gündemine getirdiğinden dolayı Bursa Milletvekilimiz Sayın Faruk Anbarcıoğlu'na şükranlarımı sunarak sözlerime başlamak istiyorum.

Vatan hizmeti, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 72 nci maddesi gereğince, her Türk'ün hakkı ve görevidir. Bu çerçevede her Türk genci, zamanı geldiğinde, vatan hizmetini şerefle yerine getirmektedir. Milletimizin çok güzel bir geleneği olarak askerlik çağına gelen gençlerimiz, davullar, zurnalar eşliğinde, bu kutsal görevi ifa etmek üzere askere uğurlanmaktadırlar. Silah altına alınan bu evlatlarımız, askerliğe adım attıkları ilk andan itibaren terhis oluncaya kadar komutanları tarafından karşılanmakta, mülakat ve anketlere tabi tutularak, ailevî durumları da dikkate alınmak suretiyle, ruhsal durumları yakından takip edilmektedir.

Erbaş ve erlerin kıtalara katıldıkları andan itibaren rahatsızlanmaları halinde muayene ve tedavilerinin nasıl yapılacağı, Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu ve Yönetmeliğinde teferruatlı olarak belirtilmiştir. Bu çerçevede, rahatsızlığını beyan eden erbaş ve erler, askerî sağlık kurum ve kuruluşlarında ücretsiz muayene ve tedaviye tabi tutulmaktadırlar. Ayrıca, her kışlada, psikologların görev yaptığı psikolojik rehberlik ve danışmanlık merkezleri bulunmaktadır. Erbaş ve erler, viziteye çıkma zorunluluğu gibi herhangi bir prosedüre tabi olmaksızın, bu merkezlere başvurarak psikolojik yardım alabilmektedirler. Yine, psikologlar, zaman zaman kıtaları dolaşarak doğrudan personel ile temas kurmakta ve birlik komutanlarından da kanaat almak suretiyle erbaş ve erlere psikolojik yardım ve destek sağlamaktadırlar.

Rahatsızlıklarına veya yaralanma ve sakatlanmalarına bağlı olarak Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılmaları gereken erbaş ve erlerin, Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığınca maluliyet maaşı bağlanıp sağlık karneleri verilinceye kadar ya da "sağlam, askerliğe elverişlidir" kararlı sağlık raporu verilinceye kadar, muayene ve tedaviye ihtiyaç duyduklarında, sevk yazısıyla askerlik şubesi başkanlıklarınca, öncelikle askerî sağlık kurum ve kuruluşlarını, bunların bulunmadığı veya uzak mesafede olmaları halinde ise, kamuya ait diğer sağlık kurumlarına sevkleri yapılmaktadır.

Diğer taraftan, terhis olan erbaş ve erlerden askerliğin sebep ve tesiriyle rahatsızlığını beyan ve iddia edenlerin, müracaat tarihine kadar görmüş oldukları sağlık işlemleri, varsa sağlık raporları ve konuyla ilgili ellerinde belgelerinin onaylı fotokopileriyle birlikte, askerlik şubesi başkanlıklarınca asker hastanelerine sevk edilmektedirler. Bunların sevk yazılarında, hastalık ve arızalarının askerlik hizmetinin sebep ve tesiriyle meydana gelip gelmediği, askerliğe elverişli olup olmadığının tespit edilmesi hususu belirtilmekte ve asker hastaneleri, işlemlerini bu yönde yapmaktadır. Muayene ve tadavileri soncunda rahatsızlığın, askerliğin sebep ve tesiriyle meydana geldiği anlaşılanlar hakkında gerekli kanunî muamele icra edilmekte ve hakları verilmektedir.

Kutsal vatan topraklarımızın savunulması ve milletimizin bölünmez bütünlüğü için görev başında sakatlanan veya uzvunu kaybeden gazilerimizin ruhsal ve bedensel rehabilitasyonlarının daha çağdaş koşullarda yapılabilmesi ve bu uğurda engelli duruma düşenlerin devamlı bakımlarının sağlanabilmesi amacıyla, Türk Silahlı Kuvvetleri Rehabilitasyon ve Bakım Merkezi, 21 Nisan 2000 tarihinde hizmete açılmıştır. Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin yanı sıra, tüm kamu görevlileriyle birlikte, vatandaşlarımıza da belirtilen bir kontenjan dahilinde -ki, bu kontenjan yüzde 30'dur- hizmet sunulan merkezde, gazilerimizin ve diğer hastaların hayatlarında karşılaştıkları fizikî, psikolojik ve sosyal zorlukları tek başına veya aileleriyle birlikte, güven duygusu içinde aşabilen bireyler haline gelmelerini sağlayabilmek için tıbbî rehabilitasyon, psikolojik ve sosyal rehabilitasyon ile meslekî rehabilitasyon çalışmaları yürütülmektedir.

Merkez bünyesinde yer alan 50 yataklı bakımevi ile 50 yataklı otel, gazilerimizin hizmetine yeni olarak sunulmuştur. İhtiyaç duyulduğunda, otelden gazilerin aileleri de yararlanabilmektedir. Rehabilitasyon merkezinde bulunan ortopedik rehabilitasyon kliniğinde, kırık sonu sakatlıklar, ortopedik bağ tamiri ameliyatları, her çeşit eklem sakatlığı ve uzuv kaybı olan hastalar için tedaviler uygulanmaktadır. Nörolojik rehabilitasyon kliniğinde omurilik ve beyin hasarlı hastaların tedavileri yapılmaktadır. Ayrıca, yatarak veya ayakta tedavi gören hastaların egzersiz çalışmaları ile yapılan salonlarda, tedavi havuzları ve banyolarında rahatsız olan bölgeye ısı ve ışık verilerek, tedavi edilen elektroterapi bölümü ile ortez, protez laboratuarı gibi diğer tıbbî birimlerin tedavileri de gerçekleştirilmektedir. Bununla birlikte, gazilerimize, sahip oldukları haklar hususunda bilgi verilerek, bu haklarla ilgili karşılaştıkları sorunları çözmek amacıyla sosyal hizmetler de verilmektedir.

Meslekî rehabilitasyon kısmında ise, gazilerimizin el becerilerini geliştirmeye, ilgi duydukları alanlarda meslekî anlamda yetişmelerine yönelik çeşitli branşlarda 16 hobi kursu ile 2 meslekî kurs faaliyet göstermektedir. Bu bölümde, görme engelli gazilerimiz için bağımsız hareket, santraç, bilgisayar eğitimi içeren program da hizmet vermektedir.

Spor alanında çeşitli branşlarda oluşturulmuş spor takımları, tekerlekli sandalye basketbol, ampute futbol, okçuluk, masa tenisi, görme engelli golbol, halter faaliyet göstermektedir. Ayrıca, hastaların tedavilerini pekiştirmeye yönelik fiziksel yeteneklerini ve dengelerini geliştirmeye yardımcı olan sportif aktiviteler de yapılmaktadır. Merkeze bağlı olarak gazilerin sosyal rehabilitasyonuna katkı sağlamak amacıyla, piknik alanları, gölet, hayvanat bahçesi, hobi bahçeleri gibi doğal mekânlardan oluşan Gazi Uyum Evi de hizmet vermektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; vatanın bölünmez bütünlüğü ve devletin bekası uğrunda kendilerine tevdi edilen vazifeleri üstün bir görev anlayışı ve fedakârlıkla yerine getiren vatan evlatlarının, gerek vatanî görevleri esnasında gerekse terhislerini takiben, bu görevlerini yerine getirirken uğradıkları mağduriyetler sebebiyle imkânlar ölçüsünde gereken her şeyin yapılması için çalışmalarımız devam etmektedir.

Nitekim, 26 Şubat 2005 tarihinde Yüce Meclisimizin değerli oylarıyla kabul edilen Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununda yapılan değişiklikle, askerlik hizmetini yapmaktayken hayatî önemi haiz bir hastalığının bulunduğu resmî sağlık kurulu raporuyla tespit edilen yedeksubay, erbaş ve erlerden Emekli Sandığı, SSK ve Bağ-Kurun sağlık hizmetlerinden faydalanamayanların askerlik hizmetinden sonra da yarım kalan tedavilerinin Millî Savunma Bakanlığı bütçesinden karşılanmak suretiyle yapılması kanunlaştırılmıştır.

Gene, 22 Şubat 2006 tarihinde Terörle Mücadele Kanununda yapılan değişiklikle, Terörle Mücadele Kanunu kapsamında şehit olanların dul ve yetimleri ile malullerinin Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığınca kendilerine verilen tanıtım kartlarını ibraz etmeleri durumunda devlet, üniversite, SSK hastaneleri ve askerî hastanelerde tedavi edilebilmelerine ve tedavi giderlerinin ödenmelerine imkân sağlanmıştır.

Sayın Faruk Anbarcıoğlu'nun bahsettiği o özel mektubu eğer bize ulaştırırsanız, o hadiseyle de özel olarak meşgul olmak imkânını bize vermiş olursunuz.

Gençliklerinin en güzel yıllarını vatan savunması için veren evlatlarımız uğrunda ne yapılırsa elbette azdır. Bu konularda sizden gelecek değerli tekliflerin çalışmalarımıza ışık tutacağı ve yön çizeceği de muhakkaktır.

Bu duygularla, gazilerimize Allah'tan sıhhat, selamet, şehitlerimize rahmet diliyor; hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)