Karşılıksız çek ve protestolu senetler ile kredi ve kredi kartları borçlarına ilişkin kayıtların dikkate alınmaması hakkında (s.s.320)

SANAYİ VE TİCARET BAKANI MEHMET ZAFER ÇAĞLAYAN (Ankara)Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri; yüce heyeti saygıyla selamlıyorum.

Efendim, öncelikle Sayın Yalçın’ın bahsetmiş olduğu konuyla ilgili, ben, hemen toplantıdan sonra yani gündem bittikten, kanun bittikten sonra hem Dışişleri Bakanımız hem de Sayın Said Yazıcıoğlu Bakanımıza konuyu ileteceğim. Tabii ki ben de şimdi sizden duyuyorum. Yani konu üzerinde yapılması gereken neyse, derhâl biz de tabii sorumluluk duygusu içinde yaparız. Teşekkür ediyorum, en azından bize böyle bir fırsatı verdiğiniz için.

Değerli Başkanım, değerli milletvekilleri; tabii burada çalışmayı yaparken, geçmişte de yapılan uygulamaların ne getirdiğini, ne götürdüğünü, fayda-maliyet analizlerini geniş bir şekilde değerlendirerek yaptık. Esnaf ve sanatkâr konusunda, özellikle KOBİ’ler konusunda –bunu iddia ederek söylüyorum, işin içinden, mutfağından gelen biri olarak söylüyorum- çok önemli destekler, yani cumhuriyet tarihinde ilkleri kapsayacak önemli değişiklikler, önemli uygulamalar yapılıyor. Bunun en önemli uygulaması, geçen hafta çıkartmış olduğumuz Bakanlar Kurulu kararıyla beraber, Halk Bankasının esnaf ve sanatkâra uygulamış olduğu faizlerin yüzde 65’ini esnaf ve sanatkâr öderdi, yüzde 35’ini biz sübvanse ederdik hazine kanalıyla, şimdi bunu yüzde 50’ye düşürdük. Yani bu çok radikal bir karardır, çok önemli bir karardır ve bu konuda gerçekten esnaf ve sanatkâr kesimi gerek TESKOMB vasıtasıyla gerek TESK vasıtasıyla memnuniyetlerini ifade etmişlerdir.

Bugün Halk Bankası cari faizleri, Merkez Bankasının faiz düşürmesiyle beraber, daha da aşağıya çekecektir. Tabii Merkez Bankası Para Piyasası Kurulunun, faizleri Türkiye’nin gelişen ekonomik sistemine uygun bir şekilde düşürmesiyle beraber geç kalmadan, erken düşürmesiyle beraber bu faiz oranları daha düşebilecektir. Şu anda yüzde 12 olan bu faiz, ben umuyorum ki birkaç gün içinde yüzde 10’ların altına bile düşecektir. Bu çok önemli, altı çizilecek bir rakamdır. Yani aşağı yukarı 750 bin TESKOMB vasıtasıyla kredi alacak ve yaklaşık 3 milyar liranın üzerindeki bir kredi hacmine uygulanacak olan bir faiz, tüm Türkiye’deki esnaf kesimini ilgilendiren bir uygulama.

Bunun yanı sıra “Esnaf Sanatkâr Değişim Dönüşüm Destek Eylem Planı” diye bir plan hazırladık. Bunu yine ilgili kesimle beraber, TESK ve TESKOMB’la beraber hazırladık arama konferansları yaparak. Dün de sağ olsun, bazı milletvekili arkadaşlarımız, toplantıya katılanlar, Ali Bayramoğlu başta olmak üzere ifade ettiler, Abdulkadir Akgül olsun, diğer yetkililerimiz olsun. İlk defa esnaf ve sanatkârı, hukuki, idari, mali anlamda yeniden ele alan, yeniden yapılandıracak bir eylem planı hazırladık. Ekonomi Koordinasyon Kurulunda 2008 tarihi itibarıyla konuyu görüştük ve bununla ilgili, ilgili ve sorumlu kuruluşlar belirlendi. Kısa, orta ve uzun vadeli bir program çerçevesinde bir eylem planı hazırlayarak bir taraftan mevzuattan gelen sıkıntılar, bir taraftan onların idari ve mali alanda desteklenmesi noktasında çok önemli bir açılım. Yani, artık esnaf ve sanatkârla ilgili bir eylem planı var, hangi kurum neler yapacak bu belli ve burada esnaf ve sanatkârımızın rekabet gücünün artırılması, daha fazla, üzerindeki yüklerin kaldırılması, mali güçlerinin artırılması, hukuki mevzuat ve Avrupa Birliği kredilerinden faydalanması noktasında çok önemli açılımlar içeriyor; bu anlamda son derece önemlidir.

Bunun yanı sıra, tabii bankalarla ilgili sicil denetimi, biliyorsunuz, bağımsız bir kurum olan Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından yapılıyor. Yine dün ifade edildi, evet, bankacılık sisteminin bugün sağlam ayaklarla ayakta durmasının en önemli göstergesi Türkiye’de düzenleme ve denetleme görevinin fazlasıyla icra ediliyor olmasıdır, çok önemli bir şekilde çalışılmasıdır. Geçmiş dönemlerde, hatırlayın çok eskilerde -bunlar tozlu raflarda kaldığı için- Türkiye bankacılık sisteminde gerçekten önemli sıkıntılarla karşı karşıya kalmıştı.

Efendim, diğer taraftan, bu kredi kartlarıyla ilgili en son çıkarılan kanun çerçevesinde kredi kartının aylık faizi yüzde 4,39’dur, aktif faizi. Eğer temerrüde düşerse bu faiz yüzde 5,14 olmaktadır. 5464 sayılı Kanun hatırlayın 2006 yılında yüce Meclisimiz tarafından yine çıkarılmıştır. 5464 sayılı Kanun çıkarıldığı zaman kredi kartı borcu olanlara yeni bir ödeme imkânı getirecek olan bir düzenlemeydi, iyi bir düzenlemeydi. Ancak size birkaç rakam vermek istiyorum bunun sonuçlarıyla ilgili, ne yapıldı diye: O Kanunla on sekiz ay vade getirildi, on sekiz eşit taksitte ödeme imkânı getirildi ve yüzde 18 faiz uygulandı. Bu çerçevede 958.948 kişiden 266.840 adet kredi kartı başvurusu, yani yüzde 27’lik başvuru yapılırken, buna karşılık yüzde 25,3’ü yeniden yapılandırılmıştır. Yani 958.948 kredi kartı borçlusu var ve bunlar için çıkarılan kanun var, ancak bu Kanun’dan yararlanmak için yapılan başvuru sayısı bunun yüzde 25’i mertebesinde.

Bir yanlışlığı da düzeltmekte fayda var. Bugün ülkemizde 42 milyon kredi kartı vardır. Değerli arkadaşlar, 42 milyon kredi kartının, ben diyeyim yüzde 40, siz deyin yüzde 42, en fazla aktif olan kredi kartı sayısı yüzde 35’ler, 40’lar mertebesinde. Çünkü her birimizin, her bir insanın cebinde ikişer üçer, dörder kredi kartı bulunmaktadır ve şu anda krediler içindeki portföyde almış olduğu pay da yüzde 8 mertebesindedir.

Şu anda kredi kartlarıyla ilgili bir düzenlemeyi, tüketici kanununu, inşallah önümüzdeki günlerde yüce Meclisimize geldiği zaman orada göreceksiniz, çok önemli düzenlemeler içeriyor. Bunları da mutlak surette sizlere aktarmayı bir görev biliyorum.

Bu, yeni hazırlamış olduğumuz tüketici kanununda kredi kartlarından alınan yıllık aidat veya yıllık -ne diyelim bunun adına, tüketicinin bile bilgisi olmadan alınan- kart ücretine üç yıllık bir süre getirerek bir sefere mahsus alınacak olan bir düzenleme getirmeyi hedefliyoruz.

Bunun yanı sıra, biliyorsunuz talebi olmadığı hâlde birçoğunun adresine adres teslimi kart veriliyor. Bu çerçevede de kendisine kredi kartı gönderilmiş olan biri istediği an “O kredi kartını ben, hayır, istemiyorum, kullanmıyorum.” diyecek bir serbestliğe kavuşacak. Şu anda çeşitli yokuşa koşmalar ve zorlamalar var. Bu çerçevede online ortamda bile istemiyorsa kredi kartını kullanmaktan vazgeçebilecektir.

Yine bu kredi kartıyla ilgili yapılan yeni bir düzenlemeyle de dediğim gibi, kredi kartının limiti şahsın limiti olacak. Yani bir firma, bir yeni müteşebbis bir bankadan 20 bin lira kredi alamazken kendisine verilen farklı sayıdaki, farklı adetteki kredi kartlarıyla verilecek olan kredinin çok üstünde krediler açılıyor. Bu da tabii ki neticede, işte farklı adlandırma da olsa, kredi kartı kullanımını farklı yerlere götürebiliyor. Ama şimdi yapacağımız düzenlemede ve Çek Kanunu’nda yapılacak olan düzenlemelerde kredi kartı şahsın limitine göre, TC vatandaşlık numarasıyla beraber o kişinin harcama yetkisi olarak yapılacak.

Bir şey daha söyleyip konuşmamı bitirmek istiyorum Sayın Başkanım. Vaktim…