Kamu Denetçiliği Kurumu 2023 Yılı Yıllık Raporu hakkında hazırlanan alt komisyon raporu üzerinde görüşme

METİN ERGUN (Muğla)Çok teşekkür ederim Başkanım.

Öncelikle, raporla ilgili emeği geçen herkese teşekkür ediyorum, saygılar sunuyorum.

Ben rapordan ziyade Kurumla alakalı bazı eleştirilerimi, bazı bakış açılarımı sizlerle paylaşmak istiyorum ve mümkün olduğunca da yazılı getirdim ki zaman kaybını önlemek açısından.

BAŞKAN SUNAY KARAMIKTeşekkür ederim.

METİN ERGUN (Muğla)Bir defa, Kurum nezdinde çocuklardan sorumlu denetçi var ama olsa da bu birimin sadece çocuk haklarıyla ilgilenmesi gerektiği kanaatindeyim yani uzmanlaşması gerektiği kanaatindeyim.

İkincisi, Kamu Denetçiliği Kurumunun mevcut yapısında denetçilerin görev alanı idarelere göre oluşturulmuş. Hâlbuki incinebilir grupların aynı anda pek çok kurumun yetki alanına giren sorunları olabilmektedir. Bu durum da tabiatıyla hangi denetçinin konuyla ilgileneceği konusunda ciddi sıkıntılara yol açabilir. Bu sebeple, görev tanımının ve kurum içi görev dağılımının hak odaklı yapılması gerektiği düşüncesindeyim. Bu şekilde hem ilgili konuda denetçilerin uzmanlaşmasına katkı sağlanacak hem de kurum içi bürokratik problemler azaltılacaktır düşüncesindeyim.

Bir diğer husus: Avrupa örneklerine bakıldığında, ombudsmanın ilgilendiği konular ülkedeki hak ihlalleridir. SGK, Devlet Memurları Kanunu ve diğer teknik mevzuata harcanan emek, daha çok hak ve özgürlüklerin korunması ve şeffaflık için harcanmalıdır diye düşünüyorum.

Bir diğer husus: Kurumun işlerliği ve tanınırlığı için yaptığı taşra gezilerini ben şahsen işlevsiz buluyorum, çok faydalı bulmuyorum. Taşra gezilerine harcanan emek, zaman ve mali kaynaklar Ankara'da bulunan merkezî kurumların politika yapıcılarıyla istişarelere ayrılırsa daha faydalı olur düşüncesindeyim.

Bir diğer husus: Taşradaki kurumlarda hak temelli herhangi bir uzlaşmazlık çıktığı zaman ve bu problemin çözümü noktasında da Kamu Denetçiliği Kurumunun kendi görüşünü paylaşırken ilgili kurumların idarecilerinden hizmet içi eğitim birimleri oluşturulmasını istemesi ve ilgili kurumun bu görüşü kendi teşkilat ve personeline aktarması sağlanmalıdır. Ayrıca, Kamu Denetçiliği Kurumundan ilave destek istendiği takdirde, Kamu Denetçiliği Kurumu meseleye müdahil olmalıdır. Bu tarz problemlerin Kamu Denetçiliği Kurumuna her anlamda ciddi bir yük getirdiği kanaatindeyim.

Bir diğer husus: Sayıştay, Kamu Denetçiliği Kurumunun tavsiyeleri doğrultusunda uygulanan politikaların mali yönünü bazen verimlilik odaklı bir bakış açısıyla değerlendirebiliyor. O yüzden, Sayıştay Kanunu'na mali hükümler ihtiva eden Kamu Denetçiliği Kurumu tavsiye kararı doğrultusunda yapılan işlemlerin denetiminin sınırlı yapılacağına dair hüküm konulması gerektiğini düşünüyorum. Aksi hâlde, uygulayıcı kamu kurumları ve personeliyle ilgili Sayıştay kararı doğrultusunda hareket edip mahkeme kararı talep edebiliyorlar ve bu durum da bahse konu hak kayıplarının mevcudiyetini devam ettirmesine neden oluyor.

Bitiriyorum, çok fazla kalmadı. Bir diğer husus: Kamu Denetçiliği Kurumunun diğer kurumlarla iş birliğinin geliştirilmesi için Başdenetçi tarafından talep edilmesi ve ilgili bakan ve kurum başkanının görevlendirmesiyle bakan yardımcısı veya başkan yardımcısı bünyesinde Kamu Denetçiliği Kurumu irtibat bürolarının oluşturulması gerektiğini düşünüyorum.

Bir diğer husus: Çocuklar ve incinebilir gruplarının hak ihlalleri konusunda -burada defalarca söylendi- resen inceleme yetkisi olmalıdır diye düşünüyorum. Buna ilişkin kanunda değişiklik yapılmalıdır. Kurum kanunu tekrar gözden geçirilmeli, bu görevlerin daha etkin ve verimli yürütülmesi için Kamu Denetçiliği Kurumunun hukuki ve mali altyapısı yenilenmelidir diye düşünüyor, saygılar sunuyorum.