Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi münasebetiyle

MURAT BAKAN (İzmir)Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’nu konuşuyoruz. Bu kürsüye çıkan AK PARTİ’li arkadaşlarım Türkiye'nin teknolojiyle ilgili durumunu savunma sanayisi üzerinden anlatıyorlar; İHA’lar üzerinden, SİHA’lar üzerinden, MİLGEM’den…. Peki, Bayraktar’ın, ASELSAN’ın, TAI’nın yaptığı üretim Türkiye'nin teknolojideki durumunu, gelişmişliğini anlatmak için yeterli mi arkadaşlar? Değil.

Dünyada geleceği belirleyecek 58 tane teknoloji var. Bu 58 teknolojiyle ilgili patent başvurularında Amerika Birleşik Devletleri 50’sinde 1’inci sırada, arkasından Çin, Güney Kore geliyor. Bu teknolojilerde, mesela yapay zekâda, “ThreeD” (3D) teknolojisinde, büyük veride, gıda ve çevre teknolojilerinde Türkiye var mı arkadaşlar? Yok.

Dünyada şu an en değerli şirketler teknoloji şirketleri. Elon Musk diye bir girişimci iş adamı çıkıyor, 10 milyon dolara “PayPal” diye bir ödeme aracı, ödeme şirketi kuruyor; 1,5 milyar dolara satıyor şirketi, oradan aldığı 165 milyon dolarla da 3 tane şirket kuruyor; bir tanesi Tesla, diğeri SpaceX, üçüncüsü SolarCity. Bu 3 şirketten sadece Tesla’nın şu andaki piyasa değeri 800 milyar dolar arkadaşlar.

Teknolojiye yatırım yapan bir başka iş adamı Jeff Bezos, dünyanın en büyük şirketi Amazon’un kurucusu. Seattle’daki evinin garajında kuruyor Amazon’u. Amazon şu anda 1,6 trilyon dolar arkadaşlar, Jeff Bezos’ın mal varlığı da 202 milyar dolar. Microsoft, Facebook, Google, Alibaba, Uber, Twitter, Tesla, Netflix, Spotify, Amazon, Apple gibi bilgi ve teknoloji firmalarının 2009 yılındaki toplam değeri 990 milyar dolar, bugünkü değeri arkadaşlar, 8,5 trilyon dolar; teknoloji böyle bir şey.

Peki, bizim durumumuz ne? O şirketlerin kasasında ne var bilmiyorum ama şu an Merkez Bankasının kasası eksi 52 milyar dolarda. Şimdi mukayese edelim: Bir tarafta 10 milyon dolarla PayPal’ı kurup 1,5 milyar dolara satan Elon Musk, 300 bin dolara Amazon’u kuran ve dünyanın en büyük şirketini oluşturan Jeff Bezos, diğer tarafta arkadaşlar, 750 milyon dolara ANKAPARK’ı yapan yaratıcı zekâ! Bunun takdirini sizlere bırakıyorum. (CHP sıralarından alkışlar) Daha yaratıcısı var, daha yaratıcısı, olmayan ekonomi teorisini ispat etmek için yani “faiz sebeptir, enflasyon sonuç” için 130 milyar dolar harcayan yaratıcı bir zekâ var arkadaşlar! (CHP sıralarından alkışlar)

16 yaşında bir oğlum var, konuşuyoruz, nerede okuyacak üniversitede? Bakıyoruz dünyadaki ilk 100 üniversiteye, Türk üniversitesi var mı? Yok. 200’de var mı? Yok. 300’de var mı? Yok. 400’de var mı? Yok. 500’de var mı? Yok. Hacettepe sanırım 534, ODTÜ 700’üncü sıralarda değerli arkadaşlar. Benim jenerasyonum, o üniversitelerden mezun olanlar, ODTÜ’den, İTÜ’den, Boğaziçi’nden mezun olanlar, dünyanın büyük şirketlerinde iş bulurdu, Avrupa’da, Amerika’da, Kanada’da kapışılırdı, dünyada hâlâ “startup” projeleri yapıp satıyorlar ama bugün o üniversitelerden mezun olan arkadaşların aynı başarıyı göstereceklerinden şüpheliyim değerli arkadaşlar.

Bir ülkenin teknoloji düzeyini tespit etmek için bilimsel yayın sayısına, patent sayısına, AR-GE’ye ayırdığı paraya bakabilirsiniz. Daha önemlisi var, ihracattaki yüksek teknolojili ürün oranı, Türkiye’de yüzde 3. Brezilya’da kaç? Yüzde 15. Bulgaristan’da kaç? Yüzde 10. Meksika’da kaç? Yüzde 20, değerli arkadaşlar. Yani “Türkiye'nin yüksek teknoloji ürettiği” palavrasına inanmamızı beklemeyin, bu bir algı operasyonundan ibaret. Teknoloji ve onu üretecek yaratıcı zekâ ancak bilgiye özgürce ulaşılan özgür düşüncenin ve demokrasinin olduğu ülkelerde olur. Nerede gelişmez yaratıcı zekâ? Mesela yaratıcı zekâ, Wikipedia’yı yasaklayan bir ülkede gelişmez. Mesela intihalci yandaşların rektör yapıldığı bir üniversitede gelişmez. İnternet, yeni bir dijital vatandaşlık kültürü getirmiş, siz o internet sitelerine erişim engeli getiriyorsunuz, orada yaratıcı zekâ gelişmez arkadaşlar. Mesela çocuk ölümlerinin artış sebebini öğrenmek için şeyhine telefon edip “Şeyhim, bir istihareye yat da sonucunda bize ne yapacağımızı bize bildir.” dediği iddia edilen, kitaplarda yazılan ve yalanlanmayan bir Sağlık Bakanının olduğu bir ülkede ne bilim gelişir, ne teknoloji gelişir, ne yaratıcı zekâ gelişir değerli arkadaşlar. (CHP sıralarından alkışlar)

Bakın, hukukun üstünlüğünün olmadığı yerde de kuvvetler ayrılığının olmadığı yerde de, yargının bağımsız olmadığı yerde de, demokrasinin olmadığı yerde de yaratıcı zekâ gelişmez. Türkiye’de teknolojik gelişmeyi sadece teknoparkların sayısını artırarak, teknoloji geliştirme bölgeleri kurarak, AR-GE’ye destek vererek sağlayamazsınız arkadaşlar.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)