Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı münasebetiyle

MUSTAFA ALİ BALBAY (İzmir)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Ceza Muhakemesi Kanunu’nun bazı maddelerinde değişiklik yapmayı öngören çalışma hakkında Cumhuriyet Halk Partisinin görüşlerini aktarmak üzere karşınızdayım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sevgili arkadaşlar, hukukta, bütün insanlar için geçerli bir söz vardır, denir ki: “Bir insan, ömür boyu hiç suç işlemeyeceğine dair söz verebilir ama hiç yargılanmayacağına dair söz veremez.” Çünkü hiç beklemediği bir anda, beklemediği bir nedenle hâkim karşısına çıkabilir. İşte o anda, insanın mahkemede nasıl yargılandığını, adil yargılanıp yargılanmadığını bilmesi, sadece yurttaş olarak değil, o ülkeye aidiyetiyle ilgili de çok önemli bir durumdur.

Ne yazık ki Türkiye’de şu anda, özellikle AKP iktidarları döneminde CMK’nın pek çok maddesi değiştirildi ve insanlar, adil yargılandıklarına ilişkin duygularını kaybettiler. Arkadaşlar, şu anda Türkiye’de neredeyse mahkeme sayısı kadar CMK var. Yani bir anlamda, Ceza Muhakemesi Kanunu değil, mahkemelerin her birinin ayrı ayrı kendince uyguladığı bir CMK var. Bunun pek çok örneğini gördük ve şu anda Hükûmet de neredeyse her mevsim CMK’da bir değişiklik yapıyor.

Bugünlerde mahkemelerde hak arayanların kullandığı cümlelerden biri şu, sayın milletvekilleri: “Artık avukatların şu aşamada mahkemede yapabileceği bir şey kalmadı.” İnsanlar avukat tutarken sadece içeriden haber alabilir miyiz, acaba yakınlarımızın durumu nedir, o konuda bilgi getirebilirler mi diye avukat tutuyorlar. Bu duygunun yitirilmesi çok önemli bir eksikliktir.

Şu anda yapılan değişikliklerde, örneğin, suçluyla ilgili ya da yargılanacak kişiyle ilgili ailelerini de zor durumda bırakacak pek çok hüküm getirmektesiniz. Bunu belki sizler dinlemek istemiyorsunuz, Meclise, bizlere pek çok aile geliyor, “Ne olur, bir AKP’li milletvekiliyle görüşmemizi sağlar mısınız?” diyorlar ve bazen girişte bekleyip bir AKP’li milletvekilini görünce “Buyurun, görüşün.” dediğimizde bile onlarla görüşmekten kaçınıyorlar. Eğer Bülent Bey isterse bunun bazı isimlerini de verebilirim.

Şu anda uygulamakta olduğunuz yargılama yöntemi, sayın milletvekilleri, Anadolu’da çok sık kullanılan bir sözü akla getiriyor: “Ayarını bozduğunuz kantar, gün gelir sizi de tartar.” Şu anda, yakın geçmişte hukuku çok kötü kullananlar adalet arıyorlar ve adalet ararken de kendilerine yapılan haksızlara hiç de yabancı değiller. Şu anda 30 binden fazla insan tutuklu ve çok büyük bir bölümü, niçin tutuklu olduğunu bilmiyor ve nasıl yargılanacağını da bilmiyor. Başta Cumhuriyet gazetesinin 10 yazarı ve yöneticisi olmak üzere gazetecilerin, yazarların, hâkimlerin, savcıların, binlerce insanın hukuk aradığı bir süreçten geçiyoruz.

Bugün sizlere çağrım şudur sayın milletvekilleri: Eğer yargılama kadar, suç kadar önemli olan bu usul yasalarında değişiklik yaparsanız bunların pek çoğuyla ileride siz de yüz yüze kalacaksınız. O nedenle hukukun gerçekten herkese lazım olacağını unutmamanızı diliyorum ve yine, Anadolu’da bir söz vardır, “Güzelliğine güvenme, bir sivilce yeter; zenginliğine güvenme, bir kıvılcım yeter.” derler. Şu anda Türkiye’de de “Özgürlüğüne güvenme, bir ihbar yeter.” deniyor, böyle bir Türkiye’deyiz.

Ben bu yasada şu anda planladığınız değişiklikleri tekrar gözden geçirmenizi, en azından ama en azından insanların ailelerinin mağdur olmayacağı, ailelerinin zor durumda kalmayacağı düzenlemeleri dikkate almanızı diliyorum.

Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)