Kamu ihale sözleşmeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.:273)

BAYINDIRLIK, İMAR, ULAŞTIRMA VE TURİZM KOMİSYONU BAŞKANI MUSTAFA DEMİR (Samsun) – Sayın Başkanım, müsaade ederseniz…

Bu ihale kanunuyla ilgili görüşmeler esnasında tabii sıkça dile getirilen kamu yapım işlerini ve alım işlerini yaptığımız Kamu İhale Kanunu’nun… Takdir etmek lazım ki özel firmalar dahi kendi yapım ve alım işlerini yaparken çok büyük efor sarf ediyorlar, hatalar da yapabiliyorlar, yanlışlar da yapabiliyorlar. Çünkü sektör çok hızlı gelişiyor, yeni yapım modelleri ortaya çıkıyor.

Biz kamunun tüm yapım ve alım işlerini bu İhale Kanunu’na göre yapıyoruz, 4734’e göre. Haklı olan eleştiriler mutlaka dile gelmeli, bunlarla da ilgili önlemleri, tedbirleri yüce Meclis olarak tabii ki almalıyız. Fakat Kamu İhale Kanunu’nun uygulanmasına gölge düşürecek, kamuoyunda yanlış bilgiye sebebiyet verecek açıklamalardan da kaçınmakta çok büyük yarar var. Ben bunların birkaç tanesine açıklık getirmek istiyorum: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre yapılan ihalelerin, bildiğiniz gibi, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na göre sözleşmeleri yapılıyor.

2886’da fiyat farkı uygulamaları vardı. Onlar malzeme esaslı fiyat farkı uygulamalarıydı. O ihalelerde ismi üzerinde alelusul hazırlanan birinci keşiflere göre ihalelere çıkılıyor idi, yüksek kırımlar oluyor idi ve yapım esnasında o fiyat farkları uygulamalarında çok ciddi sıkıntılarla, usulsüzlüklerle, olumsuzluklarla ve planlama noksanlığıyla karşı karşıya kalınıyor idi. 4734’ün oturduğu esas ise belli bir istikrarı hedefleyen, mümkün olan en kısa sürede en yararlı indirimi sağlayarak kamunun yapım işlerini gerçekleştirmeye yönelikti. Dolayısıyla 4735’teki sözleşme yapıldığı andan sonra, sözleşme içerisindeki fiyat farkı esaslarının dışında fiyat farkının ödenmesinin de önünü kesiyor idi. Zaten gelen tasarıda da açıkça görüldüğü gibi “beklenmeyen artışlar” diye ifade var. Yani burada fiyat farkı bunlara uygulanacaktır. Sözleşmelerdeki alınan fiyat farkları da buradan pas edilecektir, düşülecektir. Bunu da şu anda burada yasa olarak yapma imkânı yok. Kurumun teklifi, çalışması üzerine, yasanın çıkış amacına uygun Bakanlar Kurulunun onayıyla birlikte yürürlüğe girecektir. Bunun böyle bilinmesinde fayda var. Herhangi bir grubun, herhangi bir kişinin, herhangi bir yapım modelinin burada kayrılması gibi herhangi bir şey söz konusu değildir. İcranın yaptığı her uygulama da ayrıca yargı denetimine tabidir.

Sayın Başkanım bir konuya daha açıklık getirmek istiyorum: Kamu İhale Kanunu üzerinde değişiklik teklifleri geliyor ve yüce Mecliste yasalaşıyor. Bunun sık sık değiştirilmesinden yakınılıyor ve sanki kanunun bu konuda iyi uygulanmadığı şeklinde kamuoyunda bir imaj oluşuyor. Bu, doğru değildir. Kamu ihale kanunlarında tüm gelişmiş ülkelerde de sık sık değişiklikler yapılır Sayın Başkanım. Önemli olan, Kamu İhale Kanunu’nun şeffaflık, en uygun fiyatla, bedelle yapımı gerçekleştirmek ve denetimi sağlıklı tutmaktır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda bu konuda çok ciddi eksiklikler yoktur. Gelen değişiklikler, daha çok, gelişen yapım modelleriyle, yeni teknolojilerle, istisnalarla ve sürecin daha sağlıklı işlemesine yönelik değişiklik teklifleridir. Yani, zaten bugüne kadar gelen 14-15 tane değişiklik teklifinde, ciddi anlamda, birer maddelik, tek maddelik, zaruretten kaynaklanan değişiklik teklifleridir. Esaslı olan iki-üç tane değişiklik teklifi, tasarı olarak gelmiştir.

Kamu İhale Kanunu, Türkiye’de, çıktığından itibaren uygulanması oldukça başarılıdır. İstatistiki bilgiler bunu göstermektedir. Bir, Kamu İhale Kanunu uygulanmasında eğer varsa başarısızlığı, bir, uygulama neticesinde ortaya çıkan yapılardan anlaşılır; iki, yargı kararlarından anlaşılır. 4734 sayılı Yasa’nın uygulanmasıyla ilgili yargı kararları istatistiklerine baktığımızda bu Yasa’nın son derece başarıyla uygulandığı anlaşılmaktadır.

Yüce Meclisi bilgilendirmek istedim.

Saygılar sunuyorum.