Artvin ilindeki sel felaketi hakkında

BAYINDIRLIK VE İSKÂN BAKANI MUSTAFA DEMİR (Samsun)Sayın Başkanım, değerli milletvekili arkadaşlarım; Artvin Milletvekilimizin özellikle Artvin Borçka’da ifade ettiği sel afetiyle ilgili bu duyarlılığından dolayı teşekkür ediyor, yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Bildiğiniz gibi, 2009 senesinde özellikle Karadeniz Bölgesi’nde, 2009 yılının temmuz ayında, neredeyse, ocak ayından haziran sonuna kadar aldığımız yağış oranına eşit miktarda yağışı kısa bir zaman dilimi içerisinde Bartın’dan Artvin’e kadar aldık. Dolayısıyla, can kayıplarımızın da olduğu, hepimizi derinden üzen bu afet felaketiyle karşı karşıya kaldık. Özellikle Ordu Perşembe’de, Giresun’da, Rize’de, Artvin’de -ümit ediyoruz bundan sonra alınan tedbirler, yapılan çalışmaların da katkılarıyla- bu tür afetlere maruz kalmamayı umuyoruz, diliyoruz.

Tabii “afet” dediğimiz olayı da biz insan olarak yönlendirme şansına sahip değiliz. Ama hepimizin görevi, muhtemel olabilecek olan afetlere karşı alabildiğimiz kadar tedbirleri almak, bunun gereğini yerine getirmek. Özellikle dere yataklarındaki yapılaşmalardaki noksanlıkların asıl nedeni -geçmişten bugüne kadar gelen- kısa zaman dilimi içerisinde büyük oranda yağış alma durumuyla karşı karşıya kaldığımızda, o yoğun yağışın denize ulaşırken kendi yolu üzerinde kaplayabilecek olduğu alanı, işgal edebilecek olduğu, kendine yol edinebilecek olduğu dere yataklarını hesaplayarak, planlayarak yapılaşmanın yapılamamasından kaynaklanan olgularla, bu sel afetleriyle ve hasarlarla, can kayıplarıyla karşı karşıya kaldığımızı bütün bölgelerde bir kere daha müşahede ettik. Özellikle yirmi yıl, otuz yıl önce yapılan köprülerin, bugünkü imkânlar olmadığı için o günkü imkânlara göre yapılan köprülerin, vatandaşlarımızın o günkü arazilere yakınlığı, arazi darlığı nedeniyle kendi arazileri üzerine yerleşmelerinden kaynaklanan nedenlerle dere yataklarında yapılaşmaların yoğun olduğunu özellikle Karadeniz Bölgesi’nde görmekteyiz.

Sayın Milletvekilimizin ifade ettiği Artvin ilimizin Demirciler köyü Sallar mevkisindeki sel afetiyle ilgili, bildiğiniz gibi 5 tane can kaybımız oldu; Allah’tan rahmet diliyoruz, yakınlarına başsağlığı diliyoruz. Konut ve altyapı hasarları olması nedeniyle, can kaybının da olması nedeniyle, 7269 sayılı Afet Kanunu’nun 1’inci maddesi gereği “genel hayata etkilidir” kararı, 28/9/2009 tarih ve 10285 sayılı makam onayıyla etkililik oluru alınmıştır.

Artvin Bayındırlık ve İskân Müdürlüğü ve Afet İşleri Genel Müdürlüğünden görevlendirilen teknik elemanlarca jeolojik etüt ve hasar tespit çalışmaları görevlendirilen teknik elemanlarca yapılmış, 2/10/2009 tarihi itibarıyla kesin hasar tespiti sonucunda 83 adet konut ve 8 iş yerinin nakli ve 17 adet istinat duvarının yapılması karar altına alınmıştır.

Arazi etüt ve yer seçimi çalışmaları için Afet İşleri Genel Müdürlüğümüzden konusunda uzman iki teknik personel ile Bayındırlık ve İskân Müdürlüğü personeliyle birlikte çalışmalar sonucu Borçka ilçesine bağlı köylerinde afetzede vatandaşların kendi yerlerine konut yapılmasının jeolojik açıdan büyük bir kısmının uygun olmadığından, Borçka ilçe merkezinde 83 konut ve 8 iş yeri için yapılan yer seçimi tespiti çalışmaları sonucunda; bir, şahsa ait 4.740 metrekare arsa; iki, belediyeye ait ve imar planı içerisinde yer alan bir dönüm park alanında konut yapımı için imar planı revize çalışmaları yapılarak, bu arsalar üzerinde yer seçimi protokolü ve kamulaştırma çalışmaları başlatılmıştır.

7269 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesi gereği hak sahipliği çalışmaları başlatılmış olup, hak sahibi kabul edilen afetzedeler için TOKİ tarafından konut yaptırılması planlanmaktadır.

Ayrıca, bölgede afet önleyici tedbir olarak yapılacak olan 17 adet istinat duvarlarına ilişkin projeler Bayındırlık ve İskân Müdürlüğümüzce şu anda tamamlanmıştır. 2009 yılı yatırım programına alınabilmesi ve ödeneğin aktarılması için, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığımıza 500 bin TL’lik proje bedeli ve yılı ödeneğiyle revize teklifinde bulunulmuştur. Bu teklifin onaylanması durumunda kısa bir zaman dilimi içerisinde istinat duvarlarının yapımı ihalesine bayındırlık il müdürlüklerimizce başlanılacaktır. Muhtemelen üç dört aylık bir zaman dilimi içerisinde, tam ocak ayına varmadan bunları tamamlamayı planlıyoruz.

4864 sayılı Yasa’ya göre il özel idaresi, belediyeye ait yapılarda meydana gelen hasarların giderilmesi için, aynı Kanun’un 5’inci maddesi gereği Borçka, Murgul, Hopa ve Şavşat ilçelerinde meydana gelen altyapı hasarlarının giderilmesi için 8/10/2009 tarih ve 10829 sayılı yazı ile Maliye Bakanlığından ödenek talebinde bulunulmuştur. Bu ödenekler, bildiğiniz gibi, Afet Kanunu gereği Maliye Bakanlığımızdan uygun görülmesi, karşılanması durumunda hiç Bakanlık hesaplarına girmeden direkt belediye ve il özel idare hesaplarına aktarılmaktadır.

Sayın Milletvekilimizin ifade ettiği afet acil ödeneklerden ilgili belediyelerimize -Bakanlığımız tarafından, makam tarafından talimat verilmiştir- şu anda “can suyu” adı altında bir miktar, nakdî yardım Bakanlığımızca gönderilecektir.

Diğer kara yolu ve dere yataklarıyla ilgili yapılması gereken çalışmalar: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğümüz ve Karayolları Genel Müdürlüğümüz tarafından çalışmalar devam etmekte olup bugün ve gelecek yıllarda son yağışlarda alınan miktarların da üzerinde maksimum alınabilecek olan yağışlar hesaplanarak dere ıslahları ve dere üzerindeki köprü, varsa geçitleri yapımına Karayolları tarafından ve Devlet Su İşleri tarafından ilgi alanları içerisinde çalışmalar muhtemelen yılı içerisinde tamamlanacak. Ayrıca Bakanlığımızın ilgi alanı içerisinde olan hak sahibi vatandaşlarımızın konutları yılı bitmeden, on iki ay bitmeden yapılıp kendilerine bizzat teslim edilecektir.

Tabi burada bir kere daha şunu ifade etmek istiyorum: Afet olup can kaybına uğramak… Bunları giderme imkânımız yok, telafi etme şansımız yok. Dünyayı yeniden inşa etseniz kayıplarımızı geri getirme imkânına sahip değiliz. Bildiğiniz gibi hem Karadeniz Bölgesi’nde, yurdumuzun çeşitli bölgelerinde ve son İstanbul, Trakya’daki afetlerle ilgili özellikle kısa zaman dilimi içerisinde çok yoğun, büyük miktarlarda yağış almaktan dolayı meydana gelen dere yataklarındaki zamanında eksikliklerden kaynaklanan yanlış altyapı ve yapılaşmalardan dolayı büyük can kayıplarına ve hasarlara uğruyoruz. Marifet, afet olmadan tedbirini alıp hem can kayıplarına uğramamak hem de gerekli altyapı ve diğer hasarlara uğramamaktır asıl olan.

Bir kere daha bizim çalışmalarımız göstermektedir ki afet olmadan muhtemel olabilecek olan yerlerde alınabilen önlemler, iyileştirmeler, teknik anlamda, mühendislik anlamında, yapım anlamında bu çalışmalar yapılmadığında, afet olduktan sonraki sarf edilen kaynak 7 kat, 8 kat artıyor. Bunun için, Bakanlığımız, ilgili bakanlıklar ve Hükûmetimiz afet öncesi afet önleyici çalışmalara büyük önemde hız vermiş ve bu yönde yoğunlaşmamız devam etmektedir.

Bir kere daha, söz konusu afette kaybettiğimiz vatandaşlara Allah’tan rahmet diliyorum, ailelerine başsağlığı diliyorum. Ümit ediyoruz… Bizim üzerimize düşen görev ve yetkilerimiz içerisinde de hem vatandaşlarımızın yaralarının sarılması hem hasarların giderilmesi için etkin bir şekilde çalıştığımızı ifade ediyor, saygılarımı sunuyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)