Kamulaştırma kanununda değişiklik yapılması hakkında (s.s.475)

BAYINDIRLIK VE İSKÂN BAKANI MUSTAFA DEMİR (Samsun)Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.

Sayın Taner’in sorusuna yazılı cevap vereceğiz.

Sayın Yıldız’ın sorusuna da yazılı cevap vereceğiz Sayın Başkanım.

Sayın Işık’ın sorusu da teknik bilgileri ve sayısal bilgileri kapsadığı için ona da yazılı cevap vereceğiz.

Sayın Özdemir’in sorusunda, önce uzlaşmaya gelmeyenin dava açma hakkı… Pardon, ismi yanlış yazmışım.

Şimdi, mevcut davalar var şu anda bekleyen, karar için Yargıtay Genel Kurulunda. Bu yasanın yasalaşmasından sonra -eğer yasalaşırsa- bunlarla ilgili bir süreci de tarif ediyor aslında tasarı fakat her halükârda vatandaşın yargıya gitmesinin önünde kesin burada bir engel yok. Yani zaten vatandaşın yargıya gitmesinin önünde bir düzenlemeyle herhangi bir şekilde bir engel getirilmiyor ama yapılan sistem, özellikle bir kamulaştırma davası, “kamulaştırma” olarak algılamamak lazım. Zaten tasarının isminden anlaşılacağı gibi, tazmin etmenin usulünü burada biz düzenliyoruz. Tazminin içerisinde, o günkü gayrimenkulün o günkü değerine göre de bir değer tespiti de söz konusu. Burada değerli hatiplerin konuşmasında da oraya atıf yapıldı; o günkü gayrimenkulün konumunu tespit etmeden bugün herhangi bir uzlaşıya veya tazmine esas bir bedeli tespit etme imkânında yoksun kalırız. Mesela, bugün, eğer Kızılay’ın göbeğinde bundan kırk yıl önce bir bedelsiz el atma gerçekleşmiş ise o günkü Kızılay’ın konumundaki o gayrimenkulün bedeliyle bugün arasında mukayese edilemeyecek kadar çok farklar var; 20 kat, 30 kat, 50 kat. Şimdi, bugün aslında, eğer, bir tazmin söz konusu ise o günkü gayrimenkulün bugünkü eş değer gayrimenkulün değerini bulmaya yönelik bir değer esasına aslında gitmek lazım; tazmini de belki ona göre belirlemek lazım.

Tekrar ifade etmekte fayda var; aslında bu “bedelsiz el atma” diye tabir ettiğimiz kavramın çoğunluğunu… Eğer incelenecek olursa o gün de hak arama yolları ve Kamulaştırma Yasası mevcut idi. Bunların çoğu rıza ile veya büyük bazı yerlerde kamu hizmeti gelsin de bizim diğer alanlarımıza hem hizmeti alalım, diğer yerlerimiz kıymetlensin anlayışı da bunlarda söz konusu olabiliyor çünkü bugün bunu tek şekilde kategorize etme imkânına sahip değiliz.

Onun için vatandaş her hâlükârda idareye gelip eğer uzlaşı yapılabilirse yargı sürecine gitmeden, orada peşin ödenme imkânı da söz konusu. Uzlaşı olamazsa şayet, normal, buradaki yasada ifade edildiği gibi yargıya müracaat edecek, oradan çıkan karar neticesinde kendisine ödeme yapılacak. Fakat bizim, özellikle, bu süreyle ilgili yani “yatırım bütçesinin yüzde 2 kadarlık kısmıyla ancak ödeme yapılabilir”in ifadesinde Anayasa’ya aykırılık ifade ediliyor, biz bunun Anayasa’ya aykırılık ifade etmediğini düşünüyoruz. Sebebi şu: Özellikle tüm bu kuruluşlar kamu adına iş ve işlem yapan, yatırım yapan kuruluşlar. Eğer herhangi bir kurumun kendi yatırım bütçesi ve mali imkânlarının üzerini aşacak kadar bir mali yük ortaya geldiğinde o kurumun çalışamaması durumuyla karşı karşıya kalabiliyoruz.

Yine, diğer bir soru: “Beş yıllık süre içerisinde bir faiz denetimi var mı?” diye soruldu Sayın Özdemir tarafından. Faiz denetimi var, “Kanuni yasal faiz uygulanır.” diye ifade ediyor.

Sayın Başkan, teşekkür ediyorum.