İş kanun tasarısı ve sağlık aile çalışma ve sosyal işler (s,s, 73)

MUSTAFA GAZALCI (Denizli)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşmekte olduğumuz İş Yasası Tasarısının 87 nci maddesi üzerinde kişisel söz aldım; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlar, bu madde, işçi çocukların, bedensel dayanıklılığı için, bir hekimden rapor almasını düzenliyor. Aslında, biz, ülke olarak, Çocuk Hakları Sözleşmesine imza attık; orada "18 yaşına kadar her insan çocuktur" deniliyor. Oysa, bu maddede, 14 yaş ile 18 yaş arasındaki çocuk işçilerin, doktordan rapor alarak, bedenlerinin dayanıp dayanmayacağı söz konusu.

Değerli arkadaşlar, her şeyden önce, bu maddede, çocukların yanına bir de "genç" kavramı eklenmiş. 1475 sayılı İş Yasasında daha dürüst davranılmış "çocuk" denilmiş; ama, bu tasarıyı hazırlayanlarca, bir bakıma, buraya bir "genç" kavramını da koyarsak, belki, çocukları çalıştırmaktaki suçumuzu hafifletiriz diye bir "genç" kavramı eklenmiş; bir yanlışlık var.

Genç, 18 yaşından sonrakilerdir, uluslararası kavramda ve ILO'nun kabul ettiği ölçütlerde. Burada, bir kurnazlık yapılmış, "çocuk" kelimesinin yanına "genç" kelimesi de sokulmuş; ama, genç yok, çocuk var. Dolayısıyla, bu tasarının bugün görüştüğümüz bu maddesinde, eski düzenlemeye göre geri bir düzenleme var. "Genç" kavramının buradan çıkarılması gerekiyor; burada, çok açıkça çocuk çalıştırılmaktadır.

Yine, eski yasaya göre, çocuk, altı ay sonra tekrar kontrole gittiği halde, her ne hikmetse, bu düzenlemede o da kaldırılmış; yani, çocuk, bir yıl sonra yeniden rapor almaya gidiyor. Bakın, eski düzenlemede, acaba çalıştığı iş, bedenine uygun mu, onun gelişmesini engelliyor mu diye, altı ay sonra bir denetleme varken, bu düzenlemede bu da kaldırılmış. Bunun da bir geri adım olduğunu düşünüyoruz.

Değerli arkadaşlar, söz konusu olan 14, 15, 16, 17, 18 yaşındaki çocuklardır. Şimdi, ben, size soruyorum; içinizde çoluk çocuk sahibi olanlar var; hanginiz 14 yaşındaki bir çocuğu sanayide, lokantada, fabrikada ya da bir başka yerde çalıştırırsınız; okulda olmasını yeğlemez misiniz?! Bu yaşlar, çocuğun okul yaşlarıdır.

Değerli arkadaşlar, okullaşma oranı, Türkiye'de, zaten, gelişmiş ülkelere göre son derece düşüktür. Bakın, ilköğretimi bitiren çocukların yüzde 45'i okul dışındadır, sokaktadır, iştedir. Sekiz Yıllık Kesintisiz İlköğretim Yasasının bir yararı da, çocukları, çalışma yaşamından alıp okula sokmak olmuştur. Eskiden, 12 yaşına kadar olan çocuklar yüzde 8,2 oranında çalışırken, Sekiz Yıllık Kesintisiz İlköğretim Yasası çıktıktan sonra, bu oran yarıya düşmüştür.

1999 yılında, biz, 16 ncı Millî Eğitim Şûrasını yaptık; orada, oniki yıllık zorunlu eğitimi kabul ettik. Bunu uygulamak iktidarların görevidir. Millî Eğitim Şûrası, Türk çocuklarının, oniki yıl zorunlu eğitimden geçmesini öngörüyor; zaman zaman, bunu, hepimiz söylüyoruz. Peki, 2003 yılında yaptığımız bu düzenlemede 14 yaşını çalışma alt sınırı olarak alırsak, yarın, şûra kararı uygulanıp, oniki yıllık zorunlu eğitim geldiğinde, bu çocukları okutulmayıp çalıştırılacak mı? Daha çok meslekî teknik okul açılması gerekir. Değerli arkadaşlar, biz, çocukları, çalışmadan, sokaktan alıp, okula yönlendirmeliyiz; çağdaş olan da, doğru olan da budur.

Şimdi, elimde bir genelge var, Millî Eğitim Bakanlığı dün yayımlamış. Bu genelgede deniliyor ki, 10 000 yoksul çocuğu, kendisinden 7 000 000 lira harç parası da alarak sınava sokacağım ve özel okullara göndereceğim, özel okullarda onlara fırsat vereceğim.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)