2025 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2023 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin Tümü münasebetiyle

MHP GRUBU ADINA MUSTAFA KALAYCI (Konya)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2025 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve 2023 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi'nin tümü üzerine Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına söz aldım. Sizleri ve ekranları başında bizleri izleyen aziz milletimizi hürmetle selamlıyorum.

Bütçe, devletin bir yıl içinde yapacağı harcamalar ile elde edeceği gelirleri gösteren ve Mecliste onaylanarak yürütme tarafından uygulanan belgedir. Bütçe, hukuki, ekonomik ve mali işlevlerinin yanı sıra siyasi bir fonksiyona da sahiptir. Bütçe, Meclisin yürütme üzerindeki siyasi denetim araçlarından biridir. 2025 yılı Bütçe Kanunu Teklifi kapsamında 41 genel bütçeli idare, 129 yükseköğretim kurumu, 46 özel bütçeli idare, 11 düzenleyici ve denetleyici idare olmak üzere toplam 227 kamu idaremizin bütçesi görüşülmüştür.

Bu vesileyle, bütçenin hazırlanmasında emeği geçen başta Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı olmak üzere Bakanlık ve kurumların çalışanlarına, yoğun bütçe sürecinde gece gündüz fedakârca çalışan Meclis idari teşkilatının tüm personeline ve basın mensuplarımıza teşekkür ediyoruz.

2025 yılı bütçesinde giderler 14 trilyon 731 milyar lira, gelirler 12 trilyon 800 milyar liradır. 1 trilyon 931 milyar liralık bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılaya oranının yüzde 3,1 olacağı, bu oranın deprem harcamaları hariç yüzde 2,2 seviyesinde gerçekleşeceği öngörülmektedir. Deprem bölgesinin yeniden ihyası, imarı ve depremin etkilerinin ortadan kaldırılması için 2023 yılında 960 milyar lira, 2024 yılında 1 trilyon 28 milyar lira ödenek öngörülmüş, 2025 yılı için 584 milyar lira tutarında ödenek ayrılmıştır. Deprem yaralarının sarılması için bugüne kadar 75 milyar dolar harcama yapılmıştır. 2025 yılı bütçesinden en büyük pay 2,2 trilyon lirayla eğitime ayrılmaktadır. Sağlık hizmetlerine 1,1 trilyon lira ayrılmış, SGK sağlık harcamalarıyla bu tutar 2,4 trilyon liraya ulaşmaktadır. Tarıma 706 milyar lira, reel kesim desteklerine 561 milyar lira, savunma ve güvenlik sektörüne 1,6 trilyon lira, mahalli idarelere 1,3 trilyon lira ödenek tahsis edilmektedir. Sosyal yardım ve destekler için 651 milyar lira, ayrıca vatandaşlarımızın daha ucuz elektrik ve doğal gaz kullanabilmeleri için 472 milyar lira kaynak ayrılmaktadır. 2025 yılı bütçe giderlerinin yüzde 23,6'sı personel giderleri, yüzde 3'ü sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri, yüzde 39,5'u cari transferler, yüzde 6,9'u mal ve hizmet alımları, yüzde 7,5'i yatırımlar, yüzde 13,2'si faiz giderleri, yüzde 6,3'ü de diğer harcamalardır.

Milliyetçi Hareket Partisi olarak kamuda başlatılan tasarruf seferberliğini destekliyoruz. Mali disipline kararlılıkla devam edilmesini, harcamaların kontrol altında tutulmasını, kamu ihale ve sözleşme süreçlerinin iyileştirilerek rekabetin artırılmasını, kamu taşıt yönetiminde etkinlik ve verimliliğin dikkate alınmasını gerekli görüyoruz.

Sosyal güvenlik sisteminde de tedbirler alınmasına ihtiyaç bulunmaktadır. Sistemin sürdürülebilirliği açısından önemli bir gösterge olan aktif-pasif oranı Eylül 2024 itibarıyla 1,65 seviyesindedir. Aktüeryal denge gözetilerek sosyal güvenlik sisteminin etkin bir yapıya kavuşturulması, bu kapsamda kayıt dışı istihdamın ve prime esas kazancın düşük bildirilmesinin önlenmesi gerekli görülmektedir. Ayrıca, SGK prim alacaklarının özenli, etkin ve tavizsiz bir şekilde takibi ve gecikmeksizin tahsili ile sağlık ödemeleri konusunda alınacak her tedbir sisteme önemli mali katkı sağlayacaktır. SGK'den daha fazla para almak için insan sağlığını hiçe sayanlarla, insanlıktan nasibini almamış vicdansızlarla, çetelerle amansız mücadele edilmesini, reçete ve fatura kontrollerinin sıkı ve etkin bir şekilde yapılmasını, yazılımlarda yapay zekâdan da yararlanılarak güçlü bir otokontrol sistemi oluşturulmasını gerekli görüyoruz.

2025 yılı bütçe gelirlerinin yüzde 87'sini vergi gelirleri oluşturmaktadır. Milliyetçi Hareket Partisi, vergiye uyumu kolaylaştıran, öngörülebilirliği artıran, yatırım ve üretimi destekleyen, herkesin mali gücüne göre vergi ödediği, adaletli bir vergi sisteminin oluşturulması görüşündedir. Ayrıca, teşvik ve destek uygulamalarından etkin olmayanların kaldırılması vergi gelirlerini artıracaktır. Ülkemizde toplam vergi gelirlerinin millî gelir içindeki payı yüzde 20,8 iken OECD ortalaması yüzde 34 düzeyindedir. Gelir ve kazanç üzerinden alınan vergilerin millî gelir içindeki payı ise ülkemizde yüzde 5,8 olup yüzde 12,3 düzeyindeki OECD ortalamasının yarısından bile düşük düzeydedir.

Ülkemizde vergi yükünün düşük olmasının vergilendirilmeyen kazançların varlığından ve kayıt dışılığın yaygınlığından kaynaklandığı değerlendirilmektedir. Kayıt dışı ekonomiyle kararlı mücadeleyi destekliyoruz. Bu doğrultuda, vergilendirilmeyen gelirlerden vergi alınmasına, özellikle de beyana tabi gelirleri ile harcamaları arasında uyumsuzluk olan mükelleflere yönelik etkin, yaygın ve yoğun denetimlerin tavizsiz sürdürülmesini gerekli görüyoruz.

Değerli milletvekilleri, 2025 yılı bütçesi Türkiye Yüzyılı'nın 2'nci, Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi döneminin 7'nci bütçesidir.

(Uğultular)