Vakıflar kanunu hakkında (s.s.1239)

AK PARTİ GRUBU ADINA MUSTAFA NURİ AKBULUT (Erzurum)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Vakıflar Kanunu Tasarısı'yla ilgili olarak birinci bölüm üzerinde söz almış bulunuyorum, hepinize saygılar sunuyorum.

Değerli arkadaşlar, biraz önce konuşan Cumhuriyet Halk Partili milletvekilimiz, iki üç günden beri Vakıflar Kanunu Tasarısı'nın çıkmaması İçin çalıştıklarını samimi birdİlle ifade etti. Bu, bizim, iki günden beri Cumhuriyet Halk Partisi ve diğer muhalefet partisinin grup önerileriyle Meclisi çalıştırmama, yasaları görüştürmeme yönündeki iddiamızı doğrulamış oldu, onu öncelikle belirtmek istiyorum.

MEHMET NURİ SAVGUN (Tekirdağ)Sapla samanı karıştırma.

ALİ RİZA BODUR (İzmir)Senin aklın yetmez.

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)İkincisi: Vakıflar Kanunu'nun 2'nci maddesinde, bu Kanun'un uygulanmasıyla ilgili olarak milletlerarası mütekabiliyet ilkesinin saklı olduğu hususunu, bir değerli Cumhuriyet Halk Partili milletvekilimiz soru olarak Sayın Bakanımıza sundu. Adalet Komisyonunda 24 milletvekili var, bunların 16'sı AK Partili milletvekilidir, 7'sİ Cumhuriyet Halk Partili ve 1 Anavatan Partili arkadaşımız var.

Demin mayıs ayında konuşmadan bahsetti. Mayıs ayında, evet. Yasa'nm geneli üzerinde görüşme yapıldı; herhalde geneli üzerinde görüşme yapılırken maddelerle ilgili önerge verilemez. Bunu arkadaşlarımız takdir edeceklerdir,

MEHMET KÜÇÜKAŞIK (Bursa)O zaman söyledik; işte bak, aynı şeyi söylüyorsun,

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Kaldı ki, Yasa'nm maddeleriyle ilgili görüşme yapılmadan Önce Sayın Başbakanımız, S'inci Batı Trakya Türkleri Kurultayı'nda bu mütekabiliyet ilkesinin vakıflarla ilgili olarak yasaya konulacağını da açıklamıştı. Onu belirtmek istiyorum.

MEHMET NURİ SAYGUN (Tekirdağ)Peki, alt komisyonda niye değiştirmediniz?

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Değerli arkadaşlar, vakıfların Türk milletinin tarihinde büyük Önemi olduğunu hepimiz biliyoruz.

ORHAN ERASLAN (Niğde)Güneş balçıkla sıvanır mı?

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla) -Özellikle arkadaşlarımız belirtti, Osmanlı İmparatorluğu kamu hizmetlerinin birçoğunun vakıflar eliyle görüldüğü ve Avrupalıların Osmanlı İmparatorluğumu bir vakıf cenneti olarak nitelendirdiği bir kuruluş. Ecdadımızın vakıflara gösterdiği bu özenden dolayı biz iftihar ediyoruz. Ancak, ne yazık ki, vakıflarımız son yıllarda ihmal edilmiştir. Gerek yurt dışında gerek yurt içindeki vakıf, kültür ve tabiat varlıklarımız, bakımsızlıktan, gerektiği gibi korunamayışından dolayı gelecek nesillere ne yazık ki layıkı veçhile aktarı lamam ıştır. Ancak, AK Parti İktidarından sonra, özellikle şu dört yıl içerisinde, bugüne kadar yaklaşık 40-45 vakıf eseri onarılmışken, bugüne kadar l.lOO'den fazla vakıf eseri onarılmış, bakımları yapılmış ve yıl sonuna kadar da inşallah 2 bin kadar vakıf, kültür ve tarihî varlıkları onarılmış olacaktır.

Şimdi, Cumhuriyet Halk Partili milletvekili arkadaşlarımız "Vakıflar Yasa'mız mükemmel, yeni bir yasaya niye gerek var?" diye eleştiriyorlar. Evet, bir Vakıflar Yasa'mız var. 1935 yılında kabul edilmiş, 1936 yılında yürürlüğe girmiş, biz 2006 yılında yaşıyoruz. Yani, yetmiş yıl Önce kabul edilen, yürürlüğe giren bir yasayı...

MUHARREM KİLİÇ (Malatya)Sabık Vakıflar Yasası yalnız.

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla). ..yetmiş yıllık çağdaş ilerlemeleri dikkate alıp da,..

MUHARREM KİLİÇ (Malatya)Eski Vakıflar Yasası...

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)...bu yasa yeterlidir demek, her hâlde...

ORHAN ERASLAN (Niğde)Neresini beğenmiyorsun?

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)...Cumhuriyet Halk Partisinin ilericilik anlayışıyla çok bağdaşıyor.

ORHAN ERASLAN (Niğde)Neresini beğenmiyorsun?

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Onu, milletimizin takdirine bırakıyoruz.

MUHARREM KILIÇ (Malatya)Yeni Vakıflar Kanunu Medeni Kanunda...

ALİ RİZA BODUR (İzmir)Gericiler...

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Arkadaşlar, 2006 yılında yaşıyoruz. Yani, yeniliğe direnmek, çağdaşlığa direnmek...

ALİ RİZA BODUR (İzmir)Ne çağdaşlığı be?! Sen çağdaş mısın?

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)- ...uygar düzenlemelerden geri durmak...

ALİ RİZA BODUR (İzmir)Sen çağdaş mısın?

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)- ...bence, ilerici geçinen bir partiye yakışmıyor.

Simdi, bu Yasa niye hazırlandı, hazırlanış amacı ne? Sayın Bakanımız izah etti; ama, ben şunları...

FERİDUN FİKRET BALOĞLU (Antalya)AB'ylc ilgisi tıc? Brüksel'e yerleşin.

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Ha, AB'yle ilgisini söyleyeyim. Değerli arkadaşlar, Sayın Bakanımız da söyledi, şimdi, ağızlarda bir sakız var 'Avrupa Birliği istedi" diye. Demin Sayın Onur Öymen de söyledi, Avrupa Birliğinin, vakıllarla İlgili, "ille de Vakıtlar Yasası çıksın" diye bir iddiası yok.

ALİ RİZA BODUR (İzmir)Sen, Onur Öymen'İn ayağına su dökemezsin!

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Avrupa Birliğinin ilerleme raporunda eleştiri konusu edilen sadece siyasi kriter. Yani, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi çerçevesinde, mülkiyet hakkı ve ayırımcılık yapılmaması, yani, devletin dili ve dini farklı olan, kendi bünyesinde yaşayan azınlıklarla ilgili olarak bir ayrıcalık tanımaması ki, bu, olması gereken bir şey.

ORHAN ERASLAN (Niğde)Tanıyor muyuz biz?

MEHMET KÜÇÜKAŞ1K (Bursa) - Protestanlar azınlık mı?

HÜSEYİN GÜLER (Mersin)Niye uyum paketi içerisinde çıkartmaya kalktınız, söyleyebilir misiniz?

MEHMET KÜÇÜKAŞ1K (Bursa) - Protestanlar azınlık mı?

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Simdi, Vakıflar Yasası'm, dört yıldır hazırlanan bir Vakıflar Yasası'm Cumhuriyet Halk Partisi, kalkıp da, "Agop'un hakkının Agop'a verilmesi" gibi çok basite İndirgeyerek değerlendiriyor.

MEHMET KÜÇÜKAŞIK (Bursa)Protestanlar azınlık mı?

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Yani, böyle bir yasanın "Agop'un hakkının Agop'a verilmesi" gibi değerlendirilmesini, ben, bülün milletimizin takdirine bırakıyorum.

ATİLA EMEK (Antalya)Takdir edecek.

ALİ RİZA BODUR (İzmir)Bu konuyla ne ilgisi var ya?

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla) -Sayın Bakanımız da belirtti, bu Kanun akşamdan sabaha hazırlanmış bir kanun değil.

MUHARREM KILIÇ (Malatya)Bu konuda aceleniz ne? 8 Kasımdan sonra getirin,

ALİ RIZA BODUR (İzmir)Millet İş istiyor, aş istiyor, sen onun derdine bak.

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)3 Kasım 2002'den sonra, 58'inci Hükümetin göreve başlamasından hemen sonra bu Kaııun'un hazırlıkları yapılmış. Cumhuriyetimizin 83'üncii yı- lında, "Uluslararası Vakıf Sempozyumu" düzenlenmiş Ankara Üniversitesinde. Yurt içinden ve yurt dışından katılan katılımcılarla, "Medeni Kanun öncesi vakıf sistemi, sonrası vakıf sistemi, uluslararası alandaki vakıflar, vakıf kültür ve değerleri, vakıfların yapılandırılması" hususlarında geniş olarak katılımcıların fikirleri alınmış, kitap haline getirilmiş.

ALİ RIZA BODUR (İzmir)Burası Erzurum, dinlemeye mecburum diyorsun ya!

RAMAZAN KERİM ÖZKAN (Burdur)Yavaş anlat, Erzurumlular dinlemiyor,

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Daha sonra internet ortamında herkese açık tutulmuş. Bütün görüş ve öneriler alındıktan sonra da bu Yasa hazırlanıp, 13 Haziran 2005 tarihinde Meclise sunulmuş.

Şimdi, Cumhuriyet Halk Partisi, gerek Komisyonda gerekse Mecliste, hangi yasa gelirse gelsin, "Bu yasaya gerek yok, bu yasa üzerinde daha çok çalışalım, üç beş yıl sonra ortaya çıksın" gibi, Meclisi frenleme. Meclisi çalıştırmama gibi bir düşünceyle hareket ediyor,

FERİDUN FlKRET BALOÛLU (Antalya) - Ne üç beş yılı ya! Ne zaman üç beş yıl dedik. Sen meydanı boş buldun, atıp duruyorsun.

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Şimdi, şu Yasa "da sadece cemaat vakıflarına tanınıp, sanki cemaat vakıflarına hiç olmayan haklar veriliyormuş gibi bir iddiada bulunmak yanlış.

Arkadaşlar, siz de iyi biliyorsunuz, 3 Ağustos...

ALİ RİZA BODUR (İzmir)Lozan'dan yana mısın, Sevr'den yana mısın?

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Ben haktan yanayım.

BAŞKANSayın milletvekilleri. Sayın Hatip müdahaleden konuşamıyor. Rica ediyorum.

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Yani, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ister Müslim, ister gayrimüslim olsun, hepimizin haktan yana olması lazım.

RAMAZAN KERİM ÖZKAN (Burdur)Çok hızlı konuşuyor, anlamıyoruz Sayın Başkan.

NAİL KAMACI (Antalya)Kendi kendini engelliyor.

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Şimdi, arkadaşlar, Yasa niye hazırlandı'.' Bakın, uygulamada on tane kadar yasa var. Şimdi, biz Adalet Komisyonu üyeleri hukukçularız. Mesela, 1940 tarihli bir vakıf zeytinlikleri ve ormanlıklarla ilgili bir yasa var. Bu Yasa 1940 yılında yürürlüğe girmiş, 70'te yürürlükten kaldırılmış; ama, 1984 yılında yürürlüğe giren bir yasada, 70'te yürürlükten kaldırılan bir yasaya atıf yapılmış. Şimdi, biz de tereddüt ettik, acaba bu Yasa yürürlükle mi değil mi?

MEHMET NURİ SAYGUN (Tekirdağ)Burada da var. biz düzeldik.

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Evet, siz de söylediniz Nuri Bey, sizin de dikkatinizi çekti. Şimdi, neticede yürürlükte olmadığı anlaşıldı.

Şimdi, on tane kanun, altı tane tüzük, otuza yakın yönetmelik, belki ona yakın tamim var; yanı, ne nerede'bı'ıın m esi müm'Kün degı'ı. 'Ka'ıöı 'ki, öcm'ın de söyledim, yetmiş yı*ı oncc'Ki düzenleme, yaşanan sıkıntılar, ortaya çıkan ihtiyaçlara cevap vermesi mümkün değil. Şimdi, yeni bir Vakıf Kanunu çağdaş bir anlayışla yeniden ele alınıyor. Neler getiriyor yeni Kanun'umuz? Mesela vakıf kurmak kolay (aştırılıyor. Eskiden vakıf kurmak için en az 500-600 milyar lira paraya ihtiyaç vardı; yani, İsteyen herkes vakıf kuramıyordu; ama, şimdi, amacı gerçekleştirecek mal varlığına sahip olun- masıyla vakıf kurulabilecek.

OSMAN ÖZCAN (Antalya)Transferler kolaylaşsın...

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Yine, vakıfların kuruluş amacı için tahsil edilen taşınmazlar dışındaki mal varlıklarını vakıflar tasarruf edebilecekler, diledikleri gibi değerlendirebilecekler. Diğer yandan, görevini aksatan vakıf yöneticilerinin hemen azli yerine önceden uyarma ve para cezası verme gibi, onların görevlerini sürdürmesine imkân tanıyan düzenlemeler var.

Diğer yandan, vakıf mevzuatı tek bir mevzuat haline getiriliyor, tek bir çatı altında uygulamadaki karışıklıkları ortadan kaldıracak çağdaş bir düzenleme haline getiriliyor.

Görüştüğümüz bu Tasan, daha demokratik, daha katılımcı, insan haklarına saygılı ve daha güvenceli bir yasadır.

ORHAN ERASLAN (Niğde)-"Emperyalizm çağdaşlıktır" diyenler senden önce de vardı Nuri.

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)-Diğer yandan, vakıfların kuruluş amaçlarının gerçekleştirilmesi yolunda -iktisadi İşletme ve şirket kurma- önleri açılıyor. Vakıflar mal varlıklarıyla körü körüne oturmayacaklar, kuruluş amaçlarım gerçekleştirmek üzere bu paralarını değerlendirecekler.

Arkadaşlar, diğer yandan, yine, çağdaş vakıf anlayışına uygun olarak vakıflarımızın yurt içinde ve yurt dışında temsilcilik ve şube açma hakkı getiriliyor ve uluslararası vakıf örgütleriyle irtibatlı olma, onlara üye olma hakkı getiriliyor.

ORHAN ERASLAN (Niğde)Patrik ekümenik olsun diye değil mi; yurt dışında, yurt içinde?..

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Ya, lütfen Orhan Bey. sîzde bunun böyle olmadığını biliyorsunuz.

ORHAN ERASLAN (Niğde)Yani, bunun başka izahı mı var Allah aşkına! Sayın Akbulut, yapma böyle!

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Diğer yandan, değerli arkadaşlar, vakıf kültür varlıklarının tespiti, tescili ve korunmasıyla ilgili düzenlemeleri içeriyor Yasa'mız.

Yine, oluşturulan Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü kanalıyla, yurt dışında bulunan vakıf eserlerimizin, yine, onarımı ve bakımıyla ilgili inşallah daha imkânlar olacak şekilde düzenlemeler yapılmış.

Diğer yandan. Vakıflar Genel Müdürlüğü bir kuruluş yasasından yoksundu, bir kanun hükmünde kararname ile idare ediliyordu.

Yine, Vakıflar Genel Müdürlüğü hem teşkilat şeması olarak çağdaş birimlere kavuşturuluyor hem de Vakıflar Meclisi 15 üyeyle daha katılımcı, daha demokratik, daha etkin bir kurum haline getiriliyor.

ALİ RIZA BODUR (İzmir)Sen hangi çağdaşlıktan bahsediyorsun Sayın Hatip?

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Şimdi, değerli arkadaşlar "cemaat vakıfları" diyorsunuz. Cemaat vakıfları, demin Sayın Bakanımızda söyledi, 1926 yılından önce kurulmuş, Osmanlı İmparatorluğu zamanında padişah fcrmanlarıyla kurulmuş vakıflar. Bunlar, bildiğiniz gibi, Osmanlı İmparatorluğunda hükmi şahısların gayrimenkul edinememesi nedeniyle ellerindeki veya kendilerine ait gayri m en külleri şahıslar namı müstear veya namı mevhum adına kaydett irebiliyorlardı.

Namı müstear dediğimiz, kilisece güvenilir, işte kilisenin bekçisi veya görevlisi adına kaydedilen taşınmaz ile namı mevhum, yani yüzyıllar önce ölmüş azizler adına yapılan kayıtlardı. Bunlar 1912 yılında çıkarılan bir kanunla...

{Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

MEHMET KÜÇÜKAŞIK (Bursa)Devam etsin, çok yararlı!.. Devam, devam!..

ALİ RİZA BODUR (İzmir)Tamam, kes!..

BAŞKANBuyurun.

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)- Değerli arkadaşlar, 1912 yılında bir kanun çıkarıldı. Bunların namı müslear adına kayıtlı olan gayrimeııkullerinin cemaat vakıfları adına tescil imkânı tanındı, ama namı mevhumları kaydettiremediler. 1926 yılında Medeni Kanun yürürlüğe girdikten sonra, yürürlükle ilgili "Kanunda vakıflarla ilgili bir düzenleme yapılacak." denildi ve 1935 yılında da Vakıflar Kanunu yürürlüğe girdi. Bu Kanun 1935 yılında kabul edildi, 1936 yılında yürürlüğe girdi. Cemaat vakıflarına bir imkân tanındı, denildi ki: "Ellerinizdcki veya tasarrufunuz altındaki gayrimenkulIcri tescil ettirebileceksiniz," Bir de "Gelirleriniz ne, bu gelirleri nereye harcıyorsunuz. isminiz ne, amacınız ne, bunları beyan edin." denildi. Bu beyan daha sonra vakfiye olarak esas alındı. 1936 ila 1974 yılma kadar cemaat vakıfları, normal hemalım-satım hem bağış ve vasiyet yoluyla gayrimenkul edinebildiler. Ama, 1974 yılında bir hukuk genci kurulu kararı dedi ki: "Şayet, cemaat vakıfları 1936 beyannamelerinde..."

ALİ RİZA BODUR (İzmir)Sayın Başkan, Haıip patinaj yapıyor, lütfen...

BAŞKANSayın Bodur, size hiç uymuyor yani bu. Bir milletvekili arkadaşımıza böyle söylemek uymuyor.

ALİ RİZA BODUR (İzmir)Dinlemekten bıktık artık ya!

BAŞKANSayın Akbulut, siz son cümlelerinizi söyler misiniz efendim.

MEHMET KÜÇÜKAŞIK (Bursa)Sayın Başkan, devam etsin, iyiydi.

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Sayın Başkanım, bitiriyorum.

Şimdi, arkadaşlar, haksızlık şurada, şunu söyleyeyim de ben: 1974 yılında Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, "Şayet beyannamelerinde açıkça bir hüküm yoksa, cemaat vakıfları mal edinemez; bağış ve vasiyel yoluyla da mal edinilmesini kabul edemez." diye bir karar çıkardı. Bu karar ne kadar haklıydı, tabii, o konuda bir şey söylemek istemiyorum ama, 1974'ten sonra cemaat vakıfları mal edinemediler ve açılan davalarda. I974*tcn öneeki iktisapları nedeniyle açılan davalarda aleyhlerine neticelendi.

Şu andaki Tasarı'mn 7'ııci maddesiyle getirilen düzenleme şu: 1936 yılı beyannamelerinde yazılı olup da halen tasarruf ettikleri namı müslear ve namı mevhum adına kayıtlı taşınmazları cemaat vakıfları adına tescil edilebilecek...

BAŞKANSayın Akbulut, lütfen son cümlelerinizi alayım.

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Bitiriyorum Değerli Başkanım.

Yani, burada bir hakkın teslimi söz konusu. Haktan yana olan, hakkı gözeten, hakkın zayi olmasını istemeyen herkesin bu Yasa'ya taraftar olması lazım,

Ben, bu vesileyle, hazırlanmış olan bu Tasarı'mn ülkemize, milletimize hayırlı olmasını diliyor, hepinize saygılar sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)