Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

MUSTAFA SEZGİN TANRIKULU (Diyarbakır)Sayın Başkan, Sayın Bakan, değerli bürokratlar, sevgili milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Elimde Kürt Çalışmaları Merkezinin bir raporu var, bu rapor geçtiğimiz günlerde yayınlandı, Diyarbakır merkezli bir araştırma kuruluşu. 2017 ile 2026 arasındaki sosyal ve ekonomik gelişmişlik sıralamasını karşılaştırmışlar bakanlıkların verileriyle. Tabii, içinden geçtiğimiz bir süreç var, o süreç bakımından çok önemli ve değerli ve siz de Maliye Bakanısınız. Dolayısıyla, Türkiye'de Kürt meselesinin önemli bir boyutu da bölgeler arası kalkınmışlık farkı, gelişmişlik farkı ve bu, Cumhuriyet tarihinden beri hep böyle ifade edilir ama son kırk yılda da şiddet, çatışma ve terörle ifade edildi. Sonuçta devlet ya da hükûmetler şiddetin, çatışmanın ve terörün arkasına sığındı, o nedenle bölgede bir yatırım yapılamadığı falan ifade edildi. Şimdi, siz Bakansınız, tabii ki bugünden ve yarınla ilgili konuşuyoruz, 2027 bütçesini konuşuyoruz ama aynı zamanda, bir siyasetçi olarak geçmiş de var. Buradan 81 ilin tablosuna baktığımızda, 16 il, hepsi yani sizin iliniz dâhil olmak üzere, Batman dâhil olmak üzere doğu ve güneydoğu illeri yani Kürtlerin ağırlıklı olarak yaşadığı iller, 16 il. Sayayım, kayıtlara geçsin: Batman, Şırnak, Bingöl, Mardin, Diyarbakır, Van, Bitlis, Siirt, Hakkâri, Ardahan, Kars, Iğdır, Adıyaman, Ağrı, Muş, Urfa. 2017'de de bunlar son 16'daymış, 2026'da da son 16'da dolayısıyla bu bir siyasal tercih aynı zamanda. Yani hiç mi bir değişiklik olmaz? Olmuş aslında iki değişiklik, biri Batman'da olmuş, biri de Bingöl'de olmuş. Siz Bakansınız, ikisinde de mutlaka bir pozitif ayrımcılık yapmışsınız, bir de Sayın Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanı Yardımcısı, onun ilinde bir kıpırdama olmuş. Batman en başa geçmiş yani bu 16 il arasında en önde, Diyarbakır'ın falan da önünde bu bakımdan dolayısıyla mesele bu. Komisyonda ifade edildi, süreç komisyonunda yani 2,5 trilyon dolar ile 4 trilyon dolar arasında bir para harcanmış kırk yılda yani bölseniz, aylık 70 milyon dolar ile 100 milyon dolar arasında bir para harcanmış. İki yıldır çatışma yok, silah yok, şiddet yok falan, bu, sonuçta bir paraya da tekabül ediyor. Bunlarla ilgili ne planlıyorsunuz? Ben baktım sizin konuşmanıza ve şeyinize, mesela, bu tablonun değişmesi noktasında Maliye Bakanlığı ne yapacak? Yani bölgeler arası bu farklılık nasıl giderilecek? Yani bu kırk yılın son yirmi beş yılından Adalet ve Kalkınma Partisi bundan sorumlu, ne olacak, nasıl değiştireceksiniz? İnsanlar "Evet, şiddet, terör bitti de işte, kalkınıyoruz, bize faydası bu." diye nasıl diyecekler? Bu konularda da sizden gerçekten aydınlatıcı "Tamam, bakın, şiddet bitti ama bunlar da olacak." diye bir şey bekliyoruz ama Hükûmetinizin siyasal tercihi bu değil yani, bunu söyleyeyim.

İki: Biraz önce Serhat Bey söyledi Diyarbakır'la ilgili, ben bölgeyle ilgili söyleyeyim ama ilk önce sizinle ilgili bir şey söyleyeyim yani sizin vergiyle olan ilişkiniz bakımından, Hasankeyf ile Gercüş arasında seyahat ediyor muşsunuz, hava sıcak, bir ayran falan satanın önünde durmuşsunuz konvoyla beraber, ayranı içmişsiniz, içtikten sonra demişsiniz ki "Senin vergi levhan var mı?" Şimdi, böyle bir tablo var sizin hakkınızda ve bunu insanlar nezaketle ve severek anlatıyorlar, kıyamıyorlar size sonuçta bölgede insanlar ve nezaketen söylüyorlar. Dolayısıyla, insanlar da "Gerçekten ne istiyor bu Maliye Bakanlığı bizden?" diyorlar. Geçen gittim, bir kasaba gittim, oturuyorum, tanıyorum "Hacı, hayırdır, bu kimdir yanında oturan?" dedim, kalkmadı, yerinde oturuyor hep "Yeni ortağımız." dedi. "Hayırdır, ne oldu?" falan dedim "Vallahi, Maliye Bakanlığından gelmişler, kaç gündür de burada oturuyorlar, bizim hesaplarımıza bakıyorlar, ortak olacaklar herhâlde bize." dedi. Elli yıllık, kırk yıllık esnaf diyor ki: "Biz esnaflığı bırakacağız." Biraz önce ifade edildi "Bırakacağız." Ya, bir lahmacuncuya, 100 liraya lahmacun satan adama 4 milyon lira ceza gelir mi, 4 milyon lira ve bunlar Ankara'dan yazılıyor. Dolayısıyla, şu söyleniyor: "Tamam, güvenlik baskısı bitti ama şimdi vergi baskısı mı başlayacak aynı zamanda?" Sonuçta bunları sizlerin başında olduğu maliye bürokrasisinin gözden geçirmesi lazım. Başka örnekler de var, hepsini verebilirim ama şu gerçekten de çarpıcı: Bu politikaları gözden geçirmelisiniz, gözden geçirmelisiniz ve tatmin edici cevaplar da vermelisiniz.

Teşekkür ediyorum.