Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi münasebetiyle

NECİP NASIR (İzmir)Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri; Gazi Meclisi saygıyla selamlıyorum.

“Tüketicinin korunması” kavramı, her ne kadar modern anlamda dünyada 1950’lerden sonra önem kazansa da bizim kültürümüz ve geleneklerimizde daha eskilere dayanmaktadır. 13’üncü yüzyılda Anadolu Selçuklularında ortaya çıkmış olan Ahilik kurumu, tüketicinin korunması alanında faaliyet gösteren meslek örgütü olarak çalışmalar yapmıştır. Tüketicinin aldatılması, yüce dinimize göre de haram sayılmış olup İslam’a göre ticaret ahlakının en önemli ilkesi doğruluk ve dürüstlüktür. Peygamber Efendimiz de “Bizi aldatan bizden değildir.” diyerek konunun önemini vurgulamıştır.

“Tüketicinin korunması” kavramı, toplumsal yaşamın değişimine paralel olarak alışveriş kültüründeki değişimlere ayak uydurmak amacıyla sürekli gelişen dinamik bir kavramdır. 1995 yılına gelinceye kadar tüketicinin korunması genel hukuk kurallarıyla düzenlenmeye çalışılmış, ilk defa 1995 yılında çıkarılan 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’la özel bir yasa olarak düzenlenmiştir.

Daha önce de belirttiğim üzere tüketicinin korunması hukuku sürekli değişen ve dinamik bir alandır. Bu nedenle değişen piyasa şartlarına uyum sağlamak için 2013 yılında 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmış ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun yasalaşmıştır. Ancak 2013 yılından günümüze kadar gelen süreçte küresel çapta gerek ülkemiz ticari hayatında önemli değişimler olmuş ve gerekse dünyada özellikle pandemi sürecinde alışveriş kültüründe, satış kanallarında önemli gelişim ve değişimler olmuştur. Tüketicilerimizi ve tüketiciye mal ve hizmet sunan tüm tarafların hak ve yükümlülüklerini yeniden bu değişen şartlarda daha ileri seviyede korumak amacıyla mevcut 6502 sayılı Kanun’da da değişiklik ihtiyacı hasıl olmuştur. Bu çerçevede hazırlanan kanun teklifiyle tüketicilerin ekonomik çıkarlarının korunmasına yönelik düzenlemeler hayata geçirilmektedir. Yeni düzenlemeyle taksitle satış sözleşmelerinde tüketicinin temerrüde düşmesi hâlinde tüketicinin tüm borcunun talep edilmesi konusunda tüketici lehine düzenlemeler yapılacaktır.

Bilişim sistemlerinde yaşanan gelişmeler, teknolojiye erişim kolaylığı, dijitalleşmenin sağladığı işlem hızı ve maliyetinin azalmasıyla coronavirüs salgınının etkileri ülkemiz de dâhil olmak üzere tüm dünyada e-ticaret hacminde büyük artışa neden olmuştur. Bu durum, satıcı ve ürün sayısının çok ve çeşitli olması, kurumsal yapıları, kampanya ve indirimlerin sürekli ve yaygın olması özellikleriyle birlikte tüketicilerin taraf olduğu mesafeli sözleşmelerin büyük kısmının aracı hizmet sağlayıcı olarak faaliyet gösteren e-ticaret platformlarında gerçekleşmesine neden olmuştur. E-ticaret sektöründe yaşanan bu değişim dikkate alınarak yapılan değişiklikle, tüketicilerin taraf olduğu mesafeli sözleşmelere ilişkin olarak aracı hizmet sağlayıcılarına sorumluluklar ve yükümlülükler getirilmektedir.

Tüketicinin mağduriyet yaşadığı alanların başında gelen devre tatil sözleşmelerine ilişkin yapılan değişikliklerle bu sektörde yaşanan tüketici sorunları minimuma indirilecektir.

Sürdürülebilir tüketimi özendirmek ve tasarrufu teşvik ederek israfı önlemek amacıyla yenilenmiş ürünler ilk defa kanunla düzenleme altına alınmakta ve satış sonrası hizmetlerle ilgili yeni haklar getirilmektedir. 21’inci yüzyıl, dijital ve yeşil dönüşümü küresel gündemin merkezine taşımıştır. Özellikle elektronik ürünlerde meydana gelen hızlı değişim ve dönüşüm karşısında sürdürülebilir ve etkin bir kaynak yönetimi için tasarruf odaklı bir tüketim anlayışının yerleşmesi gerekmektedir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)