Sebze ve meyve ticaretinin düzenlenmesi hakkında kanun (s.s.:471)

SANAYİ VE TİCARET BAKANI NİHAT ERGÜN (Kocaeli)Yani açıklık da getirilebilir ama bu hal içinde ve pazar yerindeki halkın yürüdüğü, kişilerin alışveriş yapmasını engelleyecek yığılmaları önleme amacına dönük bir maddedir, başka da bir madde değildir. Bir değişiklik de olabilir. Yani buna kapalı değiliz. Bu noktaya geldiği zaman, arkadaşlar bir hazırlık yaparlarsa açıklık getirebiliriz.

K. KEMAL ANADOL (İzmir)İlave “pazar yeri”ni de ekleyelim.

SANAYİ VE TİCARET BAKANI NİHAT ERGÜN (Kocaeli)Diğer taraftan, toptancı hallerinde komisyoncu arkadaşların korunmadığına dair, onların haklarını kaybedeceklerine dair endişeler çok oldu. Biz başlangıçta otomatik olarak hal komisyoncusu arkadaşlara on iki yıl süre veriyoruz. On iki yıl bir anlamda tahsisleri uzatılmış oluyor bu kanunla, 11’inci maddeyle.

On iki yıl sonra, hallerde tahsis sistemi kalkıyor kiralama sistemi başlıyor, ancak biz, gelen talepler doğrultusunda -bütün partilerden milletvekili arkadaşlarımıza da geldiler, bize de geldiler- bu arkadaşlarımızın on iki yılın sonunda belediye encümeniyle anlaşmaları hâlinde ihaleye girmeden kendilerinin de kiralayabilmelerine imkân veren önerge verdik. Cumhuriyet Halk Partili arkadaşların da verdiği, başka arkadaşların da benzer önergeleri var, bu önergeyle bir defa ondan sonraki kiralama süresinde kendilerine öncelik verilebilmesine imkân veriyoruz. Dolayısıyla hal komisyoncusu arkadaşlar başkasının ihale baskısı altında kalmadan belediyeyle anlaşarak kira sürelerini devam ettirebilecekler.

Bir de aynı önergenin içerisinde ölüm, hastalık ve benzeri nedenler oluyor, bazen hakikaten devir mecburiyeti olan hâller oluyor, yani onu devredebilmesine de imkân veren bir düzenlemeyi de getirmiş oluyoruz, sizin zatıâlinizin sormuş olduğu soruyu da bu önerge içerisinde cevabını bulma imkânını bulmuş olacak. Devir imkânı da getirmiş oluyoruz.

Şimdi Bakanlığın yönetmelik çıkarma yetkisi, genel bir yönetmelik. Genel yönetmelik… Bu kanunda ilgisi olmayan bir konunun yönetmeliğini çıkarma imkânı yok. Yönetmeliklerin hangi alanda çıkarılabilmesine bir önceki hüküm açıklık getirmişse, Bakanlığın çıkaracağı yönetmelikler o konuyla ilgili yönetmeliklerdir. Zaten Bakanlık başka bir konuda yönetmelik çıkarmaya kalksa bu kanuna dayanarak o yönetmeliğin iptali gerçekleştirilir; yani yargı yoluyla bunun kanuna uygun olmayan, kanunla ilgisi olmayan bir yönetmelik olduğu iddiasını herkes kolayca ortaya koyabilir. Dolayısıyla kanunun kapsamı dışında hangi alanlarda yönetmelik çıkarılabilecekse o alanlarda yönetmelik çıkarma imkânı vardır.

Biz bu kanunla hallerin teknik açıdan güçlendirilmesini, fiziki şartların iyileştirilmesini, donanımlı hâle gelmesini sağlamak istiyoruz ve bu nedenle de belediyeler mevcut halleri üç yıl içerisinde iyileştirsinler. Bunun uzatmasıyla birlikte belediyelerin önünde dört yıllık bir süre var. Bu mart ayında birinci yıllarını, bütün partilerden seçilmiş olan belediyeler dolduruyor ama önlerinde dört yıllık bir süre var. Bu dönem herkes kendi seçim dönemi içerisinde hallerine bir çeki düzen versin, bu teknik şartlara uygun hâle getirsin. Dört yıllık süre az bir zaman değil yani hali teknik bir hâle getirmek için az bir zaman değil ama yine söylüyorum, bunun finansmanıyla alakalı ilave imkânlar gerekiyorsa o imkânların oluşturulmasını, biz yine birlikte bir finansman modeliyle onlara önerebiliriz, katkı sağlayacak imkânlar oluşturabiliriz. Önemli olan, hallerin bu teknik donanıma sahip hâle gelmesidir.

Ayrıca, yine bir başka arkadaşımız… İhtisas halleri de oluşabilecektir. Yani değişik, sadece bir ürünün veya birkaç ürünün satıldığı haller de oluşabilecektir. İşte, yönetmelikle haller arasındaki esnekliği de sağlamış olacağız veya münhasıran ihracata dönük ürünlerin oluştuğu haller de oluşabilecektir. Yani bu hallerin niteliğini, sınıflandırmasını, yönetmelikle Bakanlığımız yapabilecektir; ihracat halleri gibi, ürün ihtisas halleri gibi haller de oluşabilecektir. Dolayısıyla yönetmelikler bize bu imkânı vermektedir.

Bu yasa tasarısıyla ilgili çalışmalar, benim Bakanlığımdan önceki dönemde başlamış olan çalışmalar. 2005-2006 yılından bu yana arazide veya diğer kurumlarla görüşmeler şeklinde bu çalışmalar devam ediyor ve nihayetinde, bugün, yasalaşmak üzere Parlamentoya gelmiş bulunuyor. Yoksa çok değişik kesimlerle bu yasanın görüşülmesi sağlanmış oldu.

Bu tasarının en önemli bölümlerinden birisi hal kayıt sistemi. Zaten bütün sektörün kayıt altına alınmasını ve sağlıklı politikalar oluşturulabilmesi için sağlıklı veriler oluşturulmasını sağlamak istiyoruz. Bu konuyla ilgili, Bakanlığımızla bütün haller arasında bir network oluşacaktır, bir ağ oluşacaktır. Biz bunun elektronik altyapısını sağlamış olacağız. Bu elektronik altyapıya göre bütün hallerdeki tablo Bakanlık tarafından da görülebilecektir, ilgili ticaret aktörleri tarafından da görülebilecektir. Bununla ilgili elbette bir veri tabanı, esnaf veri tabanı, mevcut hallerle ilgili bir veri tabanı var ama bu yeni bir program çerçevesinde bütün hal kayıt sistemi elektronik ortamda izlenebilir bir sisteme dönüşecek, veri güvenliği de Bakanlığımız tarafından sağlanacaktır. Yani verilerin güvenliği, ana güvenlik sistemi de Bakanlığımızın koordinasyonundaki çalışmalarla sağlanmış olacaktır. Bu konuda arkadaşlarımız zaten şimdiden bazı çalışmalara başladılar, yani hallerle ilgili nasıl bir program oluşabileceğine dair. Bununla ilgili, süresi içerisinde bu çalışmaları tamamlamış olacağımızı ifade etmek istiyorum.

Teşekkür ederim.