İzmir milletvekili oktay vural?ın, cumhuriyet halk partisi grubu önerisinin ?üzerinde? türkiye büyük millet meclisi içtüzüğü?nün 61?inci maddesine göre söz talebine ilişkin

OKTAY VURAL (İzmir)Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Tabii, 61’inci madde söz sırası ve söz sırasını değiştirmeyi içeriyor. Dolayısıyla “Söz, kayıt veya istem sırasına göre verilir.” hükmünü haiz. Burada Başkanlık Divanına söz talepleri geldiği zaman kayıt ya da istem sırasına göre siz dizeceksiniz. Şimdi, bu sıralamayı yaptığınız zaman eğer, mesela, aleyhte, lehte ve üzerinde konuşmalar varsa, söz istem kayıt sırasına göre siz önce aleyhinde olana söz vermek durumundasınız. Ama aleyhinde değil de lehinde olana öncelikli olarak söz vermek istiyorsanız, o zaman Genel Kurul kararını alacaksınız veya üzerinde konuşma talebi olan önce vermiştir. Siz, bu hükme göre, önce üzerinde konuşma yapmak isteyene söz vermek zorundasınız. Ama üzerinde değil de lehinde, aleyhinde ve üzerinde olma sırasına göre söz vermek isterseniz, o zaman siz bunu ancak Genel Kurul kararıyla yapabilirsiniz ve burada milletvekillerimizin lehte, aleyhte ve üzerinde söz taleplerinin sadece sırasına ilişkin bir düzenlemeyi Genel Kurul yapabilir. Bunun dışında, bu söz taleplerini yok sayamaz.

Şimdi, sorun burada şöyle kaynaklanıyor: Bizim bu Danışma Kurulu önerisi çerçevesinde yaptığımız tartışma İç Tüzük’ün hangi maddesine göre yaptığımız bir tartışmadır? İçeride yaptığımız görüşmede bunun usule ilişkin bir tartışma olduğunu ifade ederek “lehte ve aleyhte ikişer kişiye söz verilir” hükmü yer aldığı için üzerinde usul tartışmasını içeren bir görüşmede söz verilmeyeceğini söylüyorsunuz. Dolayısıyla, zannederim, bu konuyla ilgili uygulama da olmadığı için, bu durumda sizin lehte, aleyhte ve üzerinde olmak üzere sadece ve sadece söz sırasını değiştirme hakkınız var. Yapacağınız uygulamanın 63’e göre mi, 61’e göre mi yaptığınız hususunun Başkanlık Divanınca açığa kavuşturulması lazım. Eğer 63’e göreyse, belki burada üzerinde konuşma hakkı verilmediği için “söz vermiyoruz” şeklinde bir uygulama yapmanız mümkün olabilir. Ama bu İç Tüzük, milletvekillerimize sadece lehinde, aleyhinde değil, aynı zamanda üzerinde konuşma hakkı da vermektedir. Bunu bu şekilde yorumluyoruz. Genel Kurul sadece sırasını yapar. Bu durumda siz gerçekten İç Tüzük’le ilgili bir değişikliği ifade edecek tarzda bir hüküm ihdas edebilirsiniz, bilemiyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

OKTAY VURAL (Devamla)Bu bakımdan, ben, üzerinde söz hakkımız vardır ama üzerinde söz hakkımızı Danışma Kurulu kararı üzerindeki görüşmede kullanıp kullanmayacağımız hususu gerçekten tartışmalı bir konudur. Bu bakımdan, uygulamanızı 61 ya da 63 çerçevesinde bir İç Tüzük maddesine dayandırarak yapmanızda fayda mülahaza ediyorum. (MHP sıralarından alkışlar)