İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
MECLİS’TE BUGÜN
KOMİSYON · ÇARŞAMBA

Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu toplantısındaki konuşma

Son güncelleme: Kaynak: TBMM

Orhan Sümer

Adana Milletvekili · Yeni Parti

Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu · 5. yasama yılı · 18 Kasım 2026 · 1.235 kelime · yaklaşık 6 dakikalık okuma

Kaynak göster

Orhan Sümer (Yeni Parti), 18 Kasım 2026 tarihinde TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu oturumunda konuştu (gündem: Tutanak Metni); konuşma 1.235 kelime.

Düz metin
Orhan Sümer (Yeni Parti, Adana). “Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu toplantısındaki konuşma”. TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu tutanağı, 18 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/orhan-sumer-2026-11-18-tutanak-metni (erişim: 18 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=92798
Markdown
[Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu toplantısındaki konuşma](https://vekilpedia.com/konusma/orhan-sumer-2026-11-18-tutanak-metni) — Vekilpedia, TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=92798, erişim: 18 Kasım 2026
BibTeX
@misc{vekilpedia_konusma_orhan_sumer_2026_11_18_tutanak_metni,
  title = {Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu toplantısındaki konuşma},
  author = {{Vekilpedia}},
  year = {2026},
  howpublished = {\url{https://vekilpedia.com/konusma/orhan-sumer-2026-11-18-tutanak-metni}},
  note = {TBMM kaydı: \url{https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=92798}; erişim: 2026-11-18}
}
Sade metin sürümü →

Konuşmanın tam metni

TBMM tutanağından · Kaynak ↗ (yeni sekmede açılır)

ORHAN SÜMER (Adana)Teşekkür ederim Sayın Başkanım.

Ben de Komisyonumuzun değerli üyeleri, Sayıştay temsilcilerimiz, burada bulunan tüm hazırun ve sayın Genel Müdür ve çalışma arkadaşlarına da başarılar dilerim.

TRT, 6 Mayıs 1927'de ilk radyo ve 31 Ocak 1968'deki ilk televizyon yayınından günümüze ülkenin televizyon ve radyomuzun hafızası olmuştur. Devletin resmî yayın organı olan TRT, Türkiye'nin siyasi, ekonomik ve kültürel çeşitliliğini yansıtmaya, halka hizmet etmeyi amaç edinmiş bir kurumumuz. TRT belgesellerden çocuk programlarına, kültür programlarından haberlere ve eğlenceye kadar geniş bir yelpazede ilklere imza atarak yayın hayatına devam etmektedir. Bugüne kadar emek vermiş herkese de teşekkür ederiz.

Kurumun en büyük gelirinin vatandaşlarımızdan alınan bandrol gelirleri olduğunu görüyoruz. Öyle ki 2024 yılı programıyla 1 milyar 783 milyon TL faaliyet zararı öngörülmüşken dönem sonunda 3 milyar 439 milyon TL faaliyet kârı meydana gelmiş, bu durum kamusal katkı gelirlerinden yani bandrol gelirlerinden oluşmuştur.

Burada bir konuyu öğrenmek isterim. TRT'nin 2023 yılında 7 milyar 692 milyon TL olan dönem net kârı 2024 yılında 5 milyar 191 milyon TL'ye gerilerken burada "Enflasyon düzeltmesi nedeniyle düşüş." denmiş ancak 2025 Faaliyet Raporu'nuzda 4 milyar 275 milyon TL'ye gerilediğini görüyoruz, şimdi 2025 yıl içinde ilan ve reklam gelirlerinde yüzde 122, sponsorluk gelirlerinde yüzde 208, dijital ve içerik yerlerinde yüzde 667, marka ve lisanslı ürün gelirlerinde yüzde 69, program satış gelirlerinde yüzde 40 artış yaşandığını söylüyorsunuz; peki, 2024 yılına göre 2025 yılındaki dönem net kârını nasıl çıkacaksınız? Gelir ve gider dengesinde hangi faktörler etkili olmuştur?

Yine, Sayıştay raporlarına baktığımızda TRT'nin 2023 yılı içinde bandrol gelirleri 18 milyar 244 milyon TL iken 2024 yılında yüzde 41 artarak 25 milyar 808 milyon TL oluşmuştur. 2025 yılı için alt komisyonda bazı sorular sormuştum, verilen cevapta tutarlar tam olarak telaffuz edilmemiş olsa da bandrol gelirlerinin 2025 yılında 35 milyarın üzerinde olduğu görülmekte. Yine, 2024 yılı Sayıştay bandrol gelirleri için yüzde 83 derken 2025 yılı için verdiğiniz cevapta bunun yüzde 74 olduğunu belirtmişsiniz, çelişki olmaması için net tutarı Genel Müdürünüzden öğrenmek isterim.

Bir diğer konu, alt komisyonda yine sormuştum ancak cevap alamadım, bazı konulara da zaten kopyalayapıştır modeliyle bize cevap yolluyorsunuz. 86 milyon vatandaşımızdan alınan gelirlerle yayın hayatını sürdüren göz bebeğimiz olan TRT'nin günümüzde giderek yanlı bir yayın politikası izlemesini de kabul etmediğimi belirtmek isterim. Örneğin belediyelerimize yönelik operasyonlarda belediye başkanlarımız ve çalışanların gözaltı görüntülerinin mahremiyet sınırlarını aşarak daha yargı süreci başlamadan suçluymuş gibi servis ediyorsunuz, peki, milyarlarca lira fon vurgunu yapan foncuların görüntüleri neden hiçbir yerde yok? Kayyum belediyesinin evinden çıkan milyonlarca dolarlık kasa görüntülerini yayınladınız mı?

Siyasi partilere ayrılan sürelere gelince eşitsizliklere dikkat çekmek isterim. Meclisteki muhalefet partilerini ayırt etmeksizin soruyorum: Genel başkanlarının, grup başkan vekillerinin ve milletvekillerinin çalışmalarını, gündeme getirdikleri konulara dair hiç mi bir haber değeri yok da yayınlamıyorsunuz, yer vermiyorsunuz? 2954 sayılı Kanun'un TRT karşı görüşe yer vermemek zorunda değildir maddesini kopyalayıp yine cevap vermek zorunda değil diyeceksiniz, ancak buradan tekrar sormak isterim: Neden bu konuda eşit olarak yayın yapmıyorsunuz, yaptığınız yayın anlayışı halkı yanıltmak değil midir? Bunu sık kullandığınız editöryal bağımsızlıkla mı açıklıyorsunuz, genelde de böyle cevap gönderiyorsunuz bize, yoksa bu görüntüleri kullananlara ilişkin bir işlem gerçekleştirdiniz mi? Sayın Genel Müdür, bu sorulara daha net bir cevaplar alabilirsek sevinirim.

Diğer taraftan TRT, 2022 yılında dış yapımlara 3 milyar 422 milyon 884 bin TL harcamış, 2023 yılında bu gider yüzde 79 artışla 6 milyar 130 milyon 494 liraya yükselmiş. 2024 yılında haber, yapım ve program hizmet alımları tutarı 2025 yılına göre yüzde 88,3 oranında artışla 11 milyar 541 milyon 956 bin TL olarak gerçekleşmiştir. Sayın Genel Müdür, dış yapım konusunda da geçtiğimiz yıl TRT 17 kanalı, 17 radyo kanalı, dijital platformlarıyla haber platformlarıyla uluslararası ölçekte global ölçek yayın yapan bir kurumumuz. İçerik kalitesini arttırmak, zenginleştirmek elbette ki dış yapımlar, lisanslamalara ve ortak yapımlara başvurulacaktır, bu uluslararası yayıncılığa aykırı bir durum değildir, önemli olan bunun oranının ne derece olduğudur. İç yapım oranının TRT'de yüzde 70 olduğunu söylemiştiniz, burada tekrar sormak istiyorum. TRT iç ve dış yapımları da ayrı ayrı belirtilmek üzere 2023, 2024, 2025 yılları arasında kaç adet dizi, film, belgesel ve program yapmıştır, güncel durum yüzdesi kaçtır? TRT'de yayınlanan dizilerden hangi diziye bölüm başı ne kadar ücret ödenmektedir? Yine, yurt dışında ihraç ettiğiniz diziler hangileridir, ne kadar gelir elde edilmiştir?

Diğer bir konu da genel yönetim giderlerine baktığımızda 2022'de 2 milyar 948 milyon TL, bu rakam 2023'te 6 milyar 644 milyon TL'ye, 2024 yılında da 13 milyar 318 TL'yi bulmuş yani iki yılda hemen hemen 5 kat artmış. Bu büyük artışa dikkat çekiyoruz, sormamızda sakınca yoktur herhâlde. Kamu yayıncılığı yapan bir kurumun genel yönetim giderleri neden bu kadar birden bire yükselmiştir? Bu artışın karşılığında TRT'nin hizmet kalitesinde mi, yayın kapasitesinde mi veya kamu yararına sunduğu hizmetlerde mi iyileşme olmuştur?

TRT'yle ilgili bazı iddialara da cevap vermeniz gerekmektedir diye düşünüyorum. Daha önce TRT-HAVELSAN ortaklığında yürütülen ERP Projesi kapsamında 2020 rakamıyla 22 milyon TL ödenerek bir kurum içi yazılım programı geliştirilmiş ancak bu yazılımın hiç kullanılmadığı ve kurumun zarara uğratılmasına rağmen şimdi maliyeti ise 350 milyon TL civarında öngörülen yeni bir ERP Projesi'nin özel bir firmayla yürütüldüğünü, bir kamu iştiraki olan HAVELSAN'la başlayan sürecin neden durdurulduğunu öğrenmek isterim.

Geçtiğimiz hafta 2027-2031 yıllarını kapsayan dönem şifreli olan EXXEN kazanmıştı açtırılan ihalede hem bu dönem hem de geçtiğimiz yılları kapsayan iddialara ilişkin birkaç şeyi de sormak isterim. 24 Ocak 2024'te yapılan 2024, 2025, 2026 ve 2027 sezonlarını kapsayan UEFA Şampiyonlar Ligi ve Konferans Ligi yayın ihalesini TRT ile Tv8 EXXEN teklif vermiş, Süper Lig yayıncısı Bein Sports'un katılmadığı ihalede EXXEN yıllık 7 milyon euro teklif verirken TRT'miz yıllık 26,5 milyon euro yani rakibinin yaklaşık 3,8 katı teklif vermiş, teklifin yüksekliği karşısında UEFA'nın ihaleyi ilk turda bitirerek yayın haklarını TRT'ye verdiği çok tartışılıyor spor kamuoyunda. Spor kulislerine yansıyan bilgilere göre, aynı hakları 2021-2024 döneminde üç sezon için 23,5 milyon euroya alan EXXEN ihalenin üç yıllık makul değerinin en fazla 25 milyon olduğunu belirterek ihaleden çekilmiş, TRT ise üç yıl için toplam 79,5 milyon euro teklif etmiş, yaklaşık 1,5 milyon euroluk da teknik hizmet bedeliyle birlikte maliyet 81 milyon euroya kadar çıkmış. Bu hesaba göre 25-26 milyon euroya bitirilebilecek ihale niye 50 milyon zararla TRT'ye kalmıştır? İletişim Başkanlığı yine 25 Ocak 2020'de "100 milyon euro teklif edildiği doğru değil." diye açıklama yaptı ancak TRT'nin ne kadar teklif verdiğini açıklamadı. Rakamı vermeyen ve bu yalanlama iddialarını zayıflatmak yerine aksine güçlendirmiş oldu çünkü rakam vermiyor orada. 24 Ocak 2024 tarihinde gerçekleştiren üç sezonluk UEFA yayın hakları ihalesinde TRT tarafından sunulan kesin teklif tutarı nedir, bunu da ayrıca öğrenmek isterim. Basına yansıyan yıllık 26,5 milyon euro için üç yıl için 79,5 milyon euro yayın hakkı bedeli ve 1,5 milyon euro teknik hizmet bedeli toplam maliyetinin 81 milyon euroya ulaştığı iddiası spor kamuoyunda ve genelde çok konuşuluyor, doğru mudur? 2024 yılında yayın hakları bedellerinin reklam, sponsorluk ve "Tabii" platformu gelirleriyle rahatlıkla karşılanabildiği açıklanmıştı, eğer bu model kârlı ve sürdürülebilir idiyse TRT 2026 yılındaki ihalede neden rekabetten çekilmiş yoksa 2024-2027 döneminde elde edilen ticari gelirler, ödenen döviz maliyetini karşılamamış ve kurum büyük zarar mı etmiştir?

Yine, TRT'nin tüm mobil uygulamalarında arka plandaki kullanıcı verilerini toplayan, analiz, yazılımın İsrail menşeli bir firmaya verildiği söyleniyor. TRT, TRT Çocuk ve Tabii gibi kritik uygulamaları televizyonlarına, tabletlerine ve telefonlarına indiren milyonlarca vatandaşın kullandıkları veriler bu firma tarafından kaydediliyor. Verilerin ve konum bilgilerinin İsrail'deki sunuculara aktarıldığı ve orada tutulduğu iddia edilmektedir. Geçtiğimiz yıl Sayın Genel Müdür, işin 2022'de en düşük teklifi verdiği için bu firmaya verildiğini söylemiş, İsrail'in Gazze saldırılarından sonra firmaya "Sözleşme bittiğinde sizinle çalışmak istemiyoruz." dediği yazılı açıklanmıştı; bu sözleşme ne durumdadır, sözleşmenin bitimi ne zaman gerçekleşmiştir? Gerçekleşme tarihi net bir şekilde bize verilirse severim.

Çalışmalarınızda başarılar dilerim.

Metin TBMM tutanağından alındı; ara sözler ve başkanın uyarıları tutanaktaki gibidir. Hata bildir

AYNI TOPLANTIDA

Aynı gün bu komisyonda konuşanlar

20 konuşma daha · 18 Kasım 2026

Tümü →
20 konuşmanın tamamı →

Bu sayfayı paylaş

X WhatsApp Telegram Facebook