2863 sayılı kültür ve tabiat varlıklarını koruma kanununun bir maddesinin değiştirilmesi hakkında (s.s.970 ve 970'e 1 inci ek)
Genel Kurul, 109. Birleşim · 5. yasama yılı · 22 Mayıs 2007 · 1.509 kelime · yaklaşık 8 dakikalık okuma
Kaynak göster
Orhan Sür (CHP), 22 Mayıs 2007 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 109. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2863 SAYILI KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNUNUN BİR MADDESİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ HAKKINDA (S.S.970 VE 970'E 1 İNCİ EK)); konuşma 1.509 kelime.
Orhan Sür (CHP, Balıkesir). “2863 sayılı kültür ve tabiat varlıklarını koruma kanununun bir maddesinin değiştirilmesi hakkında (s.s.970 ve 970'e 1 inci ek)”. TBMM Genel Kurulu, 109. Birleşim tutanağı, 22 Mayıs 2007. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/orhan-sur-22-2007-05-22-2863-sayili-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanununun-bir-maddesi (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c158/b109/tbmm221581090151.pdf
Konuşmanın tam metni
TBMM tutanağından · Kaynak ↗ (yeni sekmede açılır)CHP GRUBU ADINA ORHAN SÜR (Balıkesir)Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.
Görüşülmekte olan yasanın 6'ncı maddesinde Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum. Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.
Şimdi, değerli arkadaşlarım, elbette, 22 Temmuzda bir seçim var. Burada herkes seçime oynuyor. Özellikle iktidar partisi bu oyunu oynamayı çok güzel yapıyor. Israrla, bazı iktidar partisi sözcüleri, sanki KEY hesaplannın ödenmesine, bu paranın halkımıza, bu hak sahiplerine ödenmesine Cumhuriyet Halk Partisi karşı çıkıyor gibi bir hava yaratmaya çalışıyorlar ve inanıyorum ki, bugüne kadar yaptıkları gibi, önümüzdeki seçim çalışmaları boyunca bunu çok da kullanacaklar. Yani, pek adaletli olmayacak kullanmalan ama kullanacaklar.
ÜNAL KAÇIR (İstanbul)Karşı çıkmayın canım!
ORHAN SÜR (Devamla)Biz ödenmeye karşı çıkmıyoruz.
ÜNAL KAÇIR (İstanbul)Neye karşı çıkıyorsunuz?
ORHAN SÜR (Devamla)Bizim karşı çıktığımız, bu hesaplamanın yanlış olduğu ve hak sahiplerinin haklarının gasp edildiği konusunda.
ÜNAL KAÇIR (İstanbul)Allah Allah!
ORHAN SÜR (Devamla)Yani, biz ne diyoruz? Bu rakamlar, ödemeyi düşündüğünüz rakamlar, gerçekte hak sahiplerine ödenmesi gereken paralann çok çok altında rakamlar. Bizim ifade etmeye çalıştıklanmız bunlar ve burada bu yasa hazırlanırken, daha komisyonlardan geçerken, Cumhuriyet Halk Partisi temsilcilerinin orada koydukları bazı itiraz maddeleri var, bazı aynşık oylan var. Ne diyor arkadaşlanmız orada? Diyorlar ki, öncelikle, bir kere, bu KEY hesaplarını tutmakla sorumlu olan kuruluş, bu paralar yatırılırken, bu paraların listesini tutmakla sorumlu olan kuruluşa ödenen bir para var bu işlemi yapsın diye. Bu para da yaklaşık 37 trilyon lira civannda. Bu, Emlak Bankasına ödenmiş. Ama, maalesef, Emlak Bankası, işte, burada konuştuğumuz gibi, bu listeleri hiç de sağlıklı bir şekilde tutmamış ve 37 trilyon lira boşa gitmiş. Şimdi biz diyoruz ki: O zaman, Emlak Bankası bu paranın boşa gitmesinden sorumludur. Ne yapmış? Öncelikle, KEY hesaplarını, Emlak Bankası, hak sahipleri adlarına değil, parayı yatıran kuruluşların ve kurumların adına yatırmış ve bugüne kadar da yaklaşık 5,5 milyon olduğu ifade edilen, 5,5 milyon civarında olduğu iddia edilen KEY hesaplarındaki hak sahiplerinin, ancak -biraz önceki konuşmamda da ifade ettiğim gibi- 1 milyon 577 bin tanesine ulaşılabilmiş.
Şimdi, şunu da biliyoruz: Bu 1 milyon 577 bin kişi, kamunun memur statüsünde çalışan personeli. SSK'lı çalışanlar için yatırılan KEY hesapları bu rakamın içinde yok. SSK yetkililerinin bir çalışması var ve yine, bu yasayla SSK yetkililerine yüklenen bir görev var. SSK çalışanlarını, SSK'lı çalışanların listesini çıkarıp ilan etmek ve bu ilanla da onlara hak sahipliği hakkını tanıyabilmek. Ama, görünen odur ki, hem verilen süre hem yaklaşık beş altı yıldır yapılan çalışmaların geldiği nokta, -ne kadar çalışılırsa çalışılsın- bu kadar süre içinde, bu rakamın tamamına ulaşabilmek mümkün gözükmüyor. En azından, 2 milyon civarında vatandaşımızın hak sahipliğinin yok olacağı bir gerçek. Bir kere, bunların hakkının savunmasını yapıyoruz burada.
İkincisi: Hak sahipliği tespit edilen vatandaşlarımızın da almayı düşündükleri rakamın, gerçekte hak ettikleri rakamın çok çok altında olduğu ve çok çok altındaki bu rakama, sanki bir seçim yatırımı gibi, kendilerine veriliyormuş gibi bir tavır takınıldığı şeklinde bir olay var; buna itiraz ediyoruz.
Aslında, elbette, AKP Hükümeti bu parayı seçimden önce ödeyemeyecek. Bu parayı, Allah nasip ederse, Cumhuriyet Halk Partisi hükümeti ödeyecek, ama hakkıyla ödeyecek, öyle, Adalet ve Kalkınma Partisi gibi adaletsiz bir şekilde değil, hakkıyla bu para ödenecek.
RECEP GARİP (Adana)Sabret biraz!
ORHAN SÜR (Devamla)Biz yıllardır sabrediyoruz, siz sabretmeden buraya geldiğiniz için bunu bu hâle getirdiniz.
Şimdi, burada konuşan arkadaşlarımız...
TELAT KARAPINAR (Ankara)Siz Cem Uzan'a ödeyin.
ORHAN SÜR (Devamla)Biz, sizin daha önce kimlerle ittifak yaptığınızı, Adalet ve Kalkınma Partisini nasıl kurduğunuzu bu Türkiye çok çok iyi biliyor, içinizde kimin ne olduğunu hepimiz biliyoruz, hiç bunları birbirimize anlatmayalım.
MUZAFFER BAŞTOPÇU (Kocaeli)Ne demek istiyorsun?
ORHAN SÜR (Devamla)Hiç anlatmayalım.
BAŞKANSayın Sür, lütfen...
MUZAFFER BAŞTOPÇU (Kocaeli)Yakışıyor mu sana?
ORHAN SÜR (Devamla)Hangi siyasi partilerden...
BAŞKANSayın Sür, lütfen karşılıklı konuşmayalım.
ORHAN SÜR (Devamla)Hangi siyasi partilerden geldiğinizi...
MUZAFFER BAŞTOPÇU (Kocaeli)O konuşma sana yakışıyor mu?
BAŞKANSayın Baştopçu, lütfen...
ORHAN SÜR (Devamla)Hangi siyasi partilerden geldiğinizi söylememiz yanlış mı?
FERİDUN FİKRET BALOĞLU (Antalya)Gökten indiler!
BAYRAM ÖZÇELİK (Burdur)Laf salatası yapma!
ORHAN SÜR (Devamla)Ne anlamda söylediğimi siz anlıyorsunuz, nereden geldiğinizi biliyoruz, hangi siyasi partilerden geldiğinizi biliyoruz.
BAŞKANSayın Sür, lütfen...
MUZAFFER BAŞTOPÇU (Kocaeli)Edebinle konuş!
BAŞKANSayın Baştopçu...
ORHAN SÜR (Devamla)Ben edebimle konuşuyorum, siz oradan müdahale ederken edebinizle müdahale edin.
BAYRAM ÖZÇELİK (Burdur)Adam gibi konuşur gidersin kardeşim!
MUZAFFER BAŞTOPÇU (Kocaeli)Adam gibi konuş!
ORHAN SÜR (Devamla)Senin adamların, senin arkadaşların, burada, Cumhuriyet Halk Partisinin zamanında arabalann kaç sene bekletildiğini söylerken adam gibi konuşuyor oluyor da biz sizin hangi partilerden buraya geldiğinizi söylediğimizde mi adam gibi konuşuyor olmuyoruz? (CHP sıralarından alkışlar) Ne demek, ne adam gibi olmuyor? Ve bunu söyleyen o arkadaşımız da, ne yazık ki, Cumhuriyet Halk Partisi gençlik kollarından gelen birisi, geçmişi inkâr ederek burada konuşma yapıyor.
BAYRAM ÖZÇELİK (Burdur)Nereden gelirse gelsin...
BAŞKANSayın Özçelik, lütfen...
ORHAN SÜR (Devamla)Yani, bunlara bizim pabuç bırakacağımızı hiç zannetmeyin beyefendi! Biz, sizlerin hangi siyasi partilerden, hangi siyasi geçmişten geldiğinizi hepimiz çok çok iyi biliyoruz. Hiç, hiç burada...
TELAT KARAPINAR (Ankara)Gençliktir, normaldir.
ORHAN SÜR (Devamla)Evet, gençliktir. Ondan zaten gençleri... Yirmi beş yaşı... Pankartlar astınız billboard'lara, şimdi vazgeçtiniz, unuttunuz gençleri.
Şimdi, sonuç değerli arkadaşlarım: Sonuçta, bu yasa, elbette, buradan bu şekilde, geçecek, ama elbette, siz, bu paraları ödeyemeyeceksiniz, zaten ödemeyeceğinizi de biliyorsunuz; bu paraları biz ödeyeceğiz, ama hakkaniyetli bir şekilde ödeyeceğiz.
RECEP GARİP (Adana)AK Partiye teşekkür etmeniz lazım.
ORHAN SÜR (Devamla)Bu hak sahiplerinin -hani sizin çok kullandığınız bir şey var ya o "yetim hakkı"- bu yetimlerin hakkını burada birilerine peşkeş çektirmeyeceğiz, birileri hakkı neyse onu alacak ve bu hakkın zayi olmasına, bu kadar gecikmesine neden olanlar da bunun bedelini ödeyecek diyoruz. Ayrıca, demin de...
MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri)Peşkeşle ilgili ne var Allah aşkına? On sene önceki hak sahiplerine ödeme...
ORHAN SÜR (Devamla)Değerli arkadaşım, on sene önceki... Bu iş 1990'lardan bu yana geliyor mu? 1990'lardan bu yana bu KEY hesapları yağma Hasan'ın böreği gibi birileri tarafından paylaşılmış mı? Bunların hepsinden hesap sorulması lazım.
MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri)Görülüyor...
ORHAN SÜR (Devamla)Nerede hesap sordunuz? Nerede hesap sordunuz?
MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri)Hesap görülüyor, hak sahiplerinin hesabı görülüyor.
ORHAN SÜR (Devamla)Hayır, hesap falan görüldüğü yok. Biraz önce yetkililerle konuşuyorum "Şu gayrimenkullerin Gayrimenkul Yatırım Ortaklığına devredilmesi aşamasında bile, yapılan ekspertiz raporları, aradan geçen yedi sekiz yıla rağmen, aynı rakama ulaşmayan gayrimenkul- ler var." diyorlar. Nasıl, vatandaşın malının mülkünün birileri tarafından yok edildiğini, Emlakbank'ın nasıl kurtanldığını, Emlakbank'ın içinin boşaltılmasına rağmen nasıl ayakta tutulduğunun gerekçeleri bu. Buralardan buldular kaynakları?
MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri)Onların haklarını ararken biz, hak sahibi olan insanların hakkını rafa mı kaldıralım.
ORHAN SÜR (Devamla)Evet, onların hesabını sormadınız. Onlann hesabını sormadınız. Onlann hesabını sormadınız, evet. Bunlann hesabının hepsinin sorulması lazım ve şimdi çıkıp da seçimlerde "Ee, biz size işte bu parayı veriyoruz." demenize de hiç gerek yok.
Bakın, bu tasarı, komisyondan bundan tam bir yıl önce geçti değerli arkadaşlarım. Niye bir yıldan beri bu kürsüye getirmediniz bunu, bu Meclise indirmediniz de bir yıldan beri, bu hak sahiplerine madem ödeme yapacaktınız da ödemenizi yapmadınız? Bir yıldan beri aklınız neredeydi? Seçime bir ay kala, iki ay kala mı aklınıza geldi?
K. KEMAL ANADOL (İzmir)Seçim kararından sonra!
ALİ KEMAL DEVECİLER (Balıkesir)Evet, seçim karanndan sonra!
ORHAN SÜR (Devamla)Seçime bir ay kala aklınıza gelecek, ondan sonra diyeceksiniz ki: "Biz bunu size ödeyecektik." Niye bir yıl önce ödemediniz diye soruyoruz size buradan.
ALİ KEMAL DEVECİLER (Balıkesir)Dört buçuk yıldır...
ASIM AYKAN (Trabzon)Siz şildiniz... Siz ödemediniz...
ORHAN SÜR (Devamla)Onunla bunun alakası ne? Bunun kaynağı farklı. Bunun kaynağı farklı, hazineden ödemeyeceksiniz. Hazineden ödemeyeceksiniz, bunun kaynağı farklı. Bunun kaynağı Gayrimenkul Yatınm Ortaklığında, hazineden mi ödeyeceksiniz?
MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri)İyi okumamışsın!
ORHAN SÜR (Devamla)Okumaz olur muyum. Gayrimenkul Yatırım Ortaklığının kaynaklan, sizin bu ödemeyi taahhüt ettiğiniz parayı misliyle karşılayacak boyutta.
MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri)Kürsüden inince 4'üncü maddeyi bir daha oku.
ALAETTİN GÜVEN (Kütahya)Kaynak önemli değil, önemli olan vermek.
ORHAN SÜR (Devamla)"Kaynak önemli değil ki, para önemli." diyor. Tabii siz parayı başka yerlerde harcarsanız, o zaman "kaynak" diye de kıvranırsınız. O zaman, kaynak önemli değil... Olur mu öyle şey? O zaman, Gayrimenkul Yatınm Ortaklığının paraları, SPK'ya dâhil bir kuruluşun paralan nerede? Adama onu sorarlar. Zaten sizin en büyük burada yaptığınız değişikliklerden bir tanesi de bu dönem boyunca, yasanın çıkmasından sonraki işlem boyunca bu kuruluşu SPK mevzuatının dışında bırakıyorsunuz. Zaten orada da bir sıkıntı var. SPK mevzuatının dışında bırakarak, SPK'nın bu işlemleri denetlemesini, gerekirse arsaların ekspertizinin yapılması, şirketin gerçek değerinin hesaplanması konusunda SPK'yı devre dışında bırakıyorsunuz. Bu yasada bu maddeler de var.
Tabii, bunlan söylediğimiz zaman işinize gelmiyor. Sizin bir tek derdiniz var: Seçimlerde, gelip "Biz size KEY hesaplannızı ödeyeceğiz." diyebilmek. Bu parayı siz ödemeyeceksiniz, ödeyemeyeceksiniz. Bu parayı bizler ödeyeceğiz.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKANBuyurun Sayın Sür.
ORHAN SÜR (Devamla)Bitiriyorum Sayın Başkan.
Ama, biraz önce ifade ettiğim gibi, böyle çalakalem değil, gerçekten ciddi bir şekilde hesaplanarak ve gerçekten hak ettikleri rakamlara ulaşılarak, o şekilde biz ödeyeceğiz.
Ben, bu duygularla yüce milletimizi ve Meclisimizi saygıyla selamlıyorum.
Teşekkür ederim. (CHP sıralanndan alkışlar)
AYNI GÜN GENEL KURUL’DA
Aynı gün söz alan diğer vekiller
30 konuşma daha · 22 Mayıs 2007
