İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın Türeli'nin, Millî Eğitim Bakanlığının 2024 yılı bütçesi görüşmelerinin soru-cevap bölümünde Bakanın yaptığı konuşmasındaki bazı ifadelerine ilişkin açıklaması

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir)Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Şimdi, Sayın Bakan, yani arkadaşımızın söylediği onun fikriydi, bir fikir olarak ifade etti. Anladığım kadarıyla siz biraz bozulmuşsunuz ona, rahatsız olmuşsunuz, onu ifade ettiniz, edebilirsiniz tabii ama...

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI YUSUF TEKİNAma grubunuz adına konuştu.

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir)Bir dakika...

Tabii, tabii. Hayır, olabilir grubumuz adına yani sonuç itibarıyla burada milletvekilleri konuşur yani usulümüz o şekilde. Bazen Plan ve Bütçe Komisyonu üyeleri konuşur, bazen de o konuyla ilgili uzman olan arkadaşımız... İlgili komisyonlar var, bir tek Plan ve Bütçe Komisyonu yok. Millî Eğitim Komisyonunun Cumhuriyet Halk Partisi sözcüsüdür arkadaşımız, gelip konuşur, fikirlerini de söyler. Tabii ki Cumhuriyet Halk Partisini elbette bağlar laf olarak. Bakın, buradaki hikâye şu... Ama siz aldınız onu cumhuriyet dönemine götürdünüz. Bakın, şimdi, baktığımız zaman tarihe bir tek parti dönemi var, bu var zaten tarihsel olarak, kimse bu döneme "Tek parti dönemi o dönemde yoktur." demiyor. 2 kere çok partili rejime geçme denemesi olmuştur; 1924'te Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve 1930'da Serbest Fırka, ikisi de kısa bir süre sonra o dönemin şartları içinde kapanmıştır. Birincisi bu.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN MEHMET MUŞBuyurun.

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir)İkincisi, 1945 yılında Dörtlü Takrire kadar, Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu Meclise gelene kadar, bugün, sonrasında Cumhuriyet Halk Partisinin içinden çıkan Demokrat Parti kadroları da onun içindedir. O dönemde Celal Bayar, Adnan Menderes, Refik Koraltan, Fuat Köprülü Dörtlü Takriri verip arkadan 1946'da Demokrat Partiyi kurmuştur yani o Cumhuriyet Halk Partisi cumhuriyetin kuruluşudur, cumhuriyeti kuran bir partidir, devrimleri yapan bir partidir. Bu açıdan da son derece değerlidir.

Son, üçüncüsü, "anakronizm" diye bir şey var tarihte. Bugünden bakarak, gözlükleri takarak geçmişi yorumlayamazsınız, dönemin şartları vardır ve o dönemin içinde de yani o dönemi alıp da "O dönem despotiktir." demek, son derece yanlış bir şeydir bu. Bakın, bu anakronizm.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI YUSUF TEKİN"O dönemin koşullarına göre despotik." dedim.

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir)İzin verin, bitireyim, siz konuştunuz. Bu, anakronizmdir, tarihte de bunu yeri vardır, bugünün gözlüklerini takıp da bugünün gözlükleriyle geçmişi hiçbir şekilde yorumlayamazsınız.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN MEHMET MUŞBuyurun.

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir)Son olarak geleyim ben: AKP döneminde de birçok antidemokratik uygulamalar vardır, hep bunları konuşuyoruz, eleştiriyoruz. Türkiye'nin ihtiyacı olan daha çok demokrasidir. Demokrasiden uzaklaşılan, otoriterliğe doğru giden her şeyi biz eleştiririz ve eleştirmeye devam edeceğiz. Türkiye'nin ihtiyacı olan... Bunu Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi eleştirisi içinde de yapıyoruz, onun dışındaki antidemokratik uygulamalarla...

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI YUSUF TEKİNTamam, biz de eleştiriyoruz.

ORHAN YEGİN (Ankara)AK PARTİ döneminde ne varmış ki antidemokratik? Söyleyin.

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir)Bir dakika...

Anayasa'daki temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasıyla ilgili de yapıyoruz, toplantı gösteri ve yürüyüşleri hakkıyla ilgili geçen İçişleri Bakanlığı bütçesinde de yaptık, bunları da yapıyoruz.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI YUSUF TEKİNSayın Vekilim, siz hep eleştiriyorsunuz, biz deyince niye kızıyorsunuz?

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir)Biz muhalefetiz, tabii, eleştireceğiz Sayın Bakan.

EJDER AÇIKKAPI (Elâzığ)O ne demek ya?

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI YUSUF TEKİNBiz deyince niye kızıyorsunuz?

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir)Hayır, siz değil ama... Siz bunun üzerinden şeye doğru...

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI YUSUF TEKİNBiz de sizi eleştiriyoruz.

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir)Hayır. Siz bunun üzerinden geriye, cumhuriyete...

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI YUSUF TEKİNSiz kendinizi tartışılamaz, eleştirilemez kabul ediyorsunuz.

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir)Sayın Bakan, hayır. Cumhuriyet hepimizin cumhuriyetidir, Türkiye'nin kuruluşu içinden. Lütfen, cumhuriyete sahip çıkalım.

EJDER AÇIKKAPI (Elâzığ)Helal olsun size(!)

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI YUSUF TEKİNBu devlet...

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir)Öyledir, aynen öyledir cumhuriyet.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI YUSUF TEKİNCumhurbaşkanımız da hepimizin Cumhurbaşkanıdır o zaman.

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir)Efendim, anlayamadım?

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI YUSUF TEKİNCumhurbaşkanımız da hepimizin Cumhurbaşkanıdır o zaman.

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir)Seçimle gelenlere biz "Niye seçimle geldi?" diye itiraz etmedik ki.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir)Ama şunu söylemeye çalışıyorum: Demokrasilerin içine baktığınız zaman bir şekil şartları, bir de öz ve içerik vardır hep.

BAŞKAN MEHMET MUŞBuyurun.

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir)Çok partili bir serbest rejim, siyasi partilerin belli aralıklarla sandığa gitmesi, oy vermesi demokrasinin olmazsa olmazıdır, gereklilik şartıdır ama esas itibarıyla demokrasiye öz ve içerik kazandıran temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasıdır.

ORHAN YEGİN (Ankara)CHP ve CHP'liler eleştirilemez(!)

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir)Yasama, yürütme, yargı arasındaki kuvvetler ayrılığıdır, hukuk devletidir; bunlardır, basın özgürlüğüdür, toplantı ve gösteri yürüyüşleri hakkıdır Sayın Bakan.

BAŞKAN MEHMET MUŞTeşekkür ediyorum Sayın Türeli.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI YUSUF TEKİNSayın Vekilim, bunu sizinle koridorda tartışalım.

BAŞKAN MEHMET MUŞDeğerli arkadaşlarım, teşekkür ediyorum.

ORHAN YEGİN (Ankara)CHP ve CHP'liler eleştirilemez(!)

BAŞKAN MEHMET MUŞDeğerli arkadaşlarım, önergelere geçeceğim...

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir)Cumhuriyet Halk Partisi cumhuriyeti kuran bir siyasi partidir Orhan Bey.

BAŞKAN MEHMET MUŞDeğerli arkadaşlar, teşekkür ediyorum. Başka bir oturumda Türkiye'nin yakın siyasi tarihini konuşabiliriz. Tanzimat Dönemi'nden başlarız, bu zamana kadar tartışabiliriz değerli arkadaşlar.

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir)Daha da geri gideriz tabii ki.

BAŞKAN MEHMET MUŞİstanbul'un fethinden de geliriz arkadaşlar, 1299'dan da başlarız.

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir)Daha da geriye gidin Başkanım.