Karayolları genel müdürlüğünün teşkilat ve görevleri hakkında kanun tasarısı ile istanbul milletvekili bayram meral ve 20 milletvekilinin; 5539 sayılı karayolları genel müdürlüğü kuruluş ve görevleri hakkında kanunda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.:499)

REŞAT DOĞRU (Tokat)Teşekkür ederim Sayın Başkanım.

Su kaynakları üzerine kurulan “HES projeleri” dediğimiz hidroelektrik santrallerinin çevreye etkileriyle ilgili söz almış bulunuyorum. Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Sözlerimin başında, bugün Halkalı’da kahraman askerlerimize yapılan saldırıyı şiddetle kınıyorum. 4 tane şehit var. 4 şehidimize Allah’tan rahmet dilerken ailelerine başsağlığı diliyorum. Tabii, son zamanlarda -özellikle birkaç gün önce 12 tane daha şehidimiz vardı- şehitlerimize yapılan saldırıları yüce milletimiz unutmuyor. Tüm yetkilileri göreve bekliyoruz, göreve davet ediyorum ve yüce Türk milletinin geçmişinde olduğu gibi her zaman hainlere gereken dersi vermiş olduğunu ve bundan sonra da vereceğini söylemek istiyorum.

Sayın milletvekilleri, ülkemizde nüfusun artması, buna paralel olarak enerji ihtiyacının artmasına neden olmuştur. Su, önemli bir varlığımızdır. Tarım alanlarının ve ekolojik dengenin en önemli ihtiyacı sudur. Mesela bugün Tokat’ta, Tokat ili Almus ilçesi Dikili halkı, özlemle Gümelönü’nden Akarçay-Almus istikametine giden kanallardan kendilerine su verilmesini istiyorlar. Dikili Belediye Başkanı Ömer Yeter, bunun için yoğun gayret sarf ediyor. Yetkililerden ilgi bekliyorlar.

İşte bu sorunların aşılması için yola çıkan devlet kurum ve kuruluşları, ülkenin var olan tüm potansiyel enerji kaynaklarını değerlendirme yoluna gitmişler ve bu fikre paralel olarak da HES projeleri gündeme gelmiştir. HES projeleri, enerji talebini karşılamak amacıyla kurulan ve kurulmak istenen santral projeleri, çevre bilincini de beraberinde getirmiştir. O yüzden gerek sivil toplum kuruluşları gerekse halkımız bu konu üzerinde hassasiyetle durmaktadır.

Sayın milletvekilleri, ülkemizin korunması gerekli alanları bugün HES tehlikesiyle karşı karşıyadır. Bu projeler hayata geçerse başta Doğu Karadeniz vadileri olmak üzere önce vadilerde susuzlaştırma, sonrasında sosyal yaşamın son bulacağı imkânsızlaştırmayı beraberinde getirecektir, tarım alanlarının yok olduğu bölgelerde göç ve işsizlik had safhaya ulaşacaktır. Örneğin UNESCO tarafından Türkiye’de küresel ısınmadan etkilenmeyecek bölge olarak tescil edilen Kelkit Vadisi’nin de gelecekteki durumu HES projeleri yüzünden en fazla etkilenecek olan bölge hâline gelmiştir. Örneğin Kelkit Vadisi’nde Niksar, Reşadiye, Koyulhisar hattı üzerinde yirmiye yakın HES projesi uygulanmakta, bu bölgede binlerce ağaç kesilmekte, çok büyük topraklar heyelanla ırmak yatağına dökülerek kaybedilmektedir. Bu yönlü olarak Reşadiye Belediye Başkanı Rafet Erdem, yüreği yanmış bir şekilde yetkililere seslenmektedir, acil önlem alınması için her platformda konuşmaktadır. “Ormanlarımız kaybediliyor, doğal denge bozuluyor, buralardaki bu projeler mutlaka acilen durdurulmalıdır.” diyorlar.

Ayrıca Niksar ve Erbaa ilçemizin can damarı olan Kelkit Irmağı üzerinde yapılması düşünülen Erbaa HES Projesi, bu vadideki ekolojik dengenin bozulmasına sebep olacaktır. Erbaa, Niksar ziraat odası başkanları, sivil toplum kuruluşları, bu projenin ortadan kaldırılması için büyük mücadele veriyorlar. Hatta bu mücadele içerisinde basınıyla, gazetecileriyle, halkıyla tam bir bütün şeklinde mücadele ediyorlar. Kendilerini birer birer tebrik ediyorum.

Ayrıca, Niksar Belediye Başkanımız Duran Yadigar bir rapor hazırlatmıştır. Raporun bazı bölümleri, ülkemizin her tarafındaki tüm bölgeleri kapsayacak çok önemli noktalara hitap etmektedir. Bu noktada da benim söyleyeceğim, bu konularla ilgili olarak, sayın yetkililerden, bakanlık yetkililerinden de bir açıklama beklediğimizi ifade etmek istiyorum.

Bakınız, bu rapora göre, bölgeye zararları şöyle sıralanıyor:

Kelkit Irmağı dereleşecek, kuruyacak ve ortadan kalkacaktır.

Bölge ekonomisinde önemli değişimler oluşacak, yumuşak iklim yapısı karasallaşıp sertleşecektir.

Su döngüsü değişecek, yer altı ve yer üstü su dengeleri ve kalitesi olumsuz etkilenecek, kuraklık baş gösterecektir.

Bölge yaban bitki ve hayvan çeşitliliği zarar görecektir.

Ormanlar ve tarım alanları, su döngüsü ve iklimsel değişimden olumsuz etkilenecektir.

Çayır ve meralar kuruyacak, hayvancılık olumsuz etkilenecektir.

Küresel ısınmaya bölgenin direnme gücü maalesef kalmayacaktır.

Irmak yatağındaki arazi toprak istismarcılarınca işgal edilecektir.

Tarım alanları parçalanacak ve binlerce dönüm tarım ve orman alanı proje sahasının etkisine girecektir.

Bölge estetik ve görsel değerlerini yitirecek, turizm değerleri maalesef kaybolacaktır.

Bölge ekonomisi tarım ve ormancılığın etkilenmesiyle birlikte çöküşe girecek, işsizlik ve göç artacaktır.

Arazilerin yöre halkından yabancılara geçişi hızlanacaktır.

Sel, erozyon, halk ve çevre sağlığı sorunları da beraberinde gelecektir.

Sayın milletvekilleri, Kelkit Vadisi ayrıca Kuzey Anadolu fay hattı üzerinde bulunduğundan birinci derece deprem bölgesidir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)