Ham Tutanak Metni

RIFAT TURUNTAY NALBANTOĞLU (İzmir)Sağ olun efendim. Sayın Başkan, Sayın Bakan, değerli Komisyon üyeleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Magna Carta'dan bu yana süregelen bütçe hakkı doğrultusunda geçen yılı ve önümüzdeki yılın konuşmak üzere buradayız. Büyük Sözleşme olarak adlandırılan Magna Carta bütçe hakkının yanı sıra, kralın yetkilerini de kısıtlayarak anayasal demokrasilerin, insan haklarının ve parlamenter sistemin temel taşını oluşturmuştur. Ancak, içinde bulunduğumuz süreçte ne anayasal demokrasiden ne insan haklarından ne parlamenter sistemin etkinliğinden ne de bütçe hakkından söz etmemiz mümkün değildir. Ayrıca, bütçe hakkı senede bir kez burada ya da Genel Kurulda oturup konuşmak da değildir. Bütçenin nereye harcandığının yanı sıra, plan ve Sayfa: 18 programlara ne kadar uyulduğu, saydam ve şeffaf bir şekilde ne kadar denetlendiği, ihmal ve suistimali olanlara caydırıcı bir şekilde ne seviyede yaptırım uygulandığının da tespit edilmesidir. Bunların ne kadarının gerçekleştirildiğini sizlerin ve kamuoyunun takdirine sunuyorum. Sayın Bakan, değerli komisyon üyeleri, bütçeye baktığımızda, genel olarak eylül ayının başında açıklanan orta vadeli programa dayandırıldığını görüyoruz. Ancak daha sonra hem kamu maliyesini hem de makroekonomik plan ve programları etkileyecek çok büyük bir fon krizi patlak verdi. Dolayısıyla "asrın soygunu" olarak adlandırılan bu fon krizinin orta vadeli programa ve bütçeye etkileri konusunda gerekli öngörülerini de dikkate aldığını umuyorum, ummak istiyorum. Fon krizi demişken herkes değindi ama birkaç noktasıyla ben de değinmek istiyorum. Günlerce yazıldı, çizildi; hâlen de yazılıp çizilmeye devam ediyor. Burada kimin ne kadar, kimlerin hangi yöntemlerle ne kadar götürdüğü konusuna girmeyeceğim, tekrar etmeye de gerek yok fakat bu sistem çok önemli bir tehlikeyi hepimize gösterdi. Değerli arkadaşlar, devlet çökmüş, sistem çökmüş, yönetememe sorunu çok açık bir şekilde ortalıkta. Hortumlandığı iddia edilen rakam 187 milyar 653 milyon lira; iyi ki paradan 6 sıfır atılmış, atılmamış olsaydı 187 milyar 653 milyon lirayı eski rakamlarla burada telaffuz edecek bir kişi var mıydı, ben gerçekten merak ettim, mesela ben telaffuz edemezdim. Sayın Bakan, siz de biliyorsunuz ki bu iş borsacısı, siyasetçisi, denetçisi, bürokratı, kamu görevlileri olmak üzere birçok ayağı, ağı var. Dolayısıyla bu, organize iş ve örgütlü suç kapsamında mutlaka değerlendirmek ve örgütlü suç kapsamında bakılmak zorundadır. Bu durum aynı zamanda acilen bütün kurum ve kurulları yeniden oluşturulması, disipline edilmesine ihtiyaç duyduğunu da açık bir şekilde göstermektedir. Bugün geldiğimiz noktada, yetki ve denetim başta olmak üzere hemen her alanda bizim de kendi Magna Carta'mızı yaşama geçirmemizin gerektiği çok açık bir şekilde ortaya çıkmıştır. Sayın Bakan, son yaşananlarda açıkça görüldüğü gibi, kamusal mali denetim sisteminde çok büyük sorunlar vardır. Yüksek denetim organları ve iç denetim birimlerinin idari ve mali özerkliklerinin tam anlamıyla tesis edilememiş olması, denetim raporlarının tarafsızlığı ve algısı üzerinde çok büyük bir baskı oluşturmaktadır. İç denetimde uluslararası bağımsız denetim standartlarının tam ve eksiksiz uygulanamaması denetim kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir çünkü ülkemizde yaşanan son olayda da görüldüğü gibi, bütün dünyada yaşanan denetim skandalları nedeniyle denetime bakış açısı değişmiş, güvenilir ve kaliteli raporlamaya yönelik ihtiyaç artmış, bunları sağlamak üzere de bağımsız denetim faaliyetleri çok daha önemli bir önem kazanmıştır. İşte, tam bu noktada Sayın Bakanım, sizi de hazır yakalamışken mensubu olduğum meslek grubunun, yaklaşık 150 bin serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali müşavirin yıllardır çözülemeyen ve âdeta kangrene dönüşmüş sorunlarını dile getirmek istiyorum. Bu sorunlar çözülürse sadece bir meslek grubunun meselesini çözmüş olmayacaksınız, aynı zamanda sağlam ve hakkaniyetli bir bütçe için sizlere, sizlerle birlikte gönüllü çalışan bir kesime sağlıklı bir çalışma ortamı yaratmış olacaksınız. Sayın Bakan, bu insanlar her ay milyonlarca beyannameyi sizler adına hazırlıyor, devletin vergisini ve sigorta primini topluyor, kayıtlı ekonominin bekçiliğini yapıyor. Devletimizin mali idaresinin sahadaki eli, gözü ve kulağı onlardır. Size açıkça söylemek isterim: Bu meslek grubu bugün yorgun, yıpranmış ve kendini yalnız hissediyor. Yıllardır kapı kapı dolaşıp taleplerini anlatıyorlar ama karşılarında seslerini duyan bir irade bulamıyorlar. Ben bugün o talepleri, bu çatı altında bu sorunları hepinizin vicdanına havale ediyorum ve teslim ediyorum Sayın Bakanım. Değerli arkadaşlar, çok ciddi sorunları var mali müşavirlerin ve bu sorunlar çözüldüğü zaman sadece mali müşavirlerin sorunu çözülmemiş olacak, sizin en önemli müttefikimiz, en önemli yandaşınız bir meslek grubunun da sorunu çözülmüş olacak. Birincisi, bir türlü çözemediğiniz, bir türlü halledemediğiniz enflasyon karşısında eriyen emek. Değerli arkadaşlar, 2019'da 100 lira olan mali müşavirlik ücreti 2026 tarifesinde 785 liraya çıkmıştır. Rakam çok büyük gibi görünüyor ama değil, aynı dönemde mali müşavirlerin ofisinde çalıştırdığı personelin asgari ücret maliyeti yaklaşık 15 kat, üretici fiyatları 13 kat, akaryakıt 14 kat artmıştır yani meslek mensupları bu iktidarın ekonomi yönetiminin yol açtığı enflasyonun faturasını kendi cebinden ödüyor. Girdi maliyetlerine göre bu ücret asgari 1.500 TL olması gerekiyor ancak 785 lirada kalmıştır. Vergi kayıp ve kaçağın önlenmesi konusunda yine en önemli yardımcınız olacak mali müşavirler, bugün belli bir büyüklüğün üzerindeki mükelleflerin beyannameleri mali müşavirlere imzalatma zorunluluğunun dışında tutulmuştur yani en büyük vergi tutarlarının döndüğü yerde uzman bir göz olmadan beyanname gönderilebiliyor, bunun düzeltilmesi için hazırlıklar yapıldığını biliyorum ama yıllardır herhangi bir sonuç da alınamadı. Denetimsiz kalan şirketler, Türk Ticaret Kanunu şirketlerin finansal tablolarının bağımsız denetçilere, hukuki işlemlerinde işlem denetçilerince denetlenmesi felsefesiyle hazırlanmış ancak kanunun yürürlüğe girmeden yapılan değişiklikle bağımsız denetim alanı daraltılmıştır, işlem denetçiliği tamamen kaldırılmıştır. Sonuç ortada, bugün tartıştığımız birçok konuyu bu sebeple tartışıyoruz Sayın Bakanım. Dördüncüsü, e-defter cezalarındaki ölçüsüzlük. Bir beyannameyi geç verdiğinizde ceza gecikme süresine göre kademelendiriliyor, bir günlük gecikmeyle aylarca süren ihmal aynı kefeye konuyor. Bu cezalar gecikme süresiyle orantılı hâle getirilmek zorundadır. Kusur ve ceza arasındaki denge de ve sınırsız sorumluluk da maalesef mali müşavirleri ve bu meslek grubunu üzen çok önemli sorunlardan biridir. Dijitalleşme vergi sistemini hızlandırdı ama sistemler aksıyor, sunucular çöküyor. Vergi kaybı doğurmayan çok kısa süreli teknik aksaklıklarda vergi kaçırmaya yönelik bir fiil aynı şekilde cezalandırılamaz, cezanın amacı cezalandırmak değil, kuralla uyumu sağlamak ve sistemi güvenle korumaktır. Daha da vahimi şudur ki mali müşavirler imzaladıkları beyannamelerde sonradan çıkan vergi farklarından mükellefle birlikte sınırsız ve tüm mal varlıklarıyla birlikte sorumlu tutuluyorlar, bu da mesleğe yeni girişleri ciddi şekilde azaltıyor. Sayfa: 19 Otuz yedi yıldır değişmeyen meslek Yasa'mız. Sayın Bakan, değerli bürokratlar; 3568 sayılı Meslek Yasası 1989'da yürürlüğe girdi, bu sürede Türk Ticaret Kanunu, Sermaye Piyasası Kanunu baştan yazıldı, Kamu Gözetimi Kurumu kuruldu, Vergi Denetim yeniden yapılandırıldı, elle tutulan defterden kendiliğinden oluşan elektronik kayıtlara geçildi; bu mesleğin kendi Kanun'u neredeyse yerinde sayıyor. Bu Kanun, mesleği defter tutan bir meslekten teknolojiyi denetleyen ve danışmanlık veren bir mesleğe dönüştürecek şekilde mutlaka meslek örgütüyle birlikte yeniden yazılmalıdır. Vaktim müsaade etmediği için bir ara buluculuk sorununu, stajyerlere prim desteğini, tahsil edemediğimiz KDV ödemek zorunda olduğumuzu, kâğıt üstünde bile kalmayan mali tatili ve tabii ki yeşil pasaport sorunundan bahsetmek istemiyorum ama bunlar mali müşavirin acil çözüm beklediği sorunlardır. Sayın Başkan, Sayın Bakan, değerli milletvekilleri, değerli bürokratlar; yukarıda sıraladığım sorunlarla ilgili bizzat benim de vermiş olduğum kanun teklifleri komisyonlarda bekliyor, bir talimatınızla hepsinin üstesinden gelinebilir. Bu talepler bir meslek grubunun ayrıcalık istemesi değil, bunlar adil bir ücret, orantılı bir ceza, sınırlı bir sorumluluk ve çağın gereğine ayak uydurma talepleridir. Bu talepler karşılandığında kazanan yalnızca mali müşavirler olmayacak, vergi idaresi de kazanacaktır. Saygılar sunarım. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)