Türkiye büyük millet meclisi içtüzüğünde değişiklik yapılmasına dair içtüzük teklifi

CHP GRUBU ADINA RIZA TÜRMEN (İzmir)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İç Tüzük değişikliği -kıyafetle ilgili olarak yapılan- şu nedenlerle olumlu değişiklikler: Bir kere, uzunca bir süre sonra kadına "kadın" diyebiliyoruz, "bayan" değil, "kadın" denebiliyor. Bu bakımdan olumlu bir gelişme.

İkincisi, kadınların pantolon giymesine olanak tanınıyor. Bu bakımdan olumlu bir gelişme.

2011 yılında Anayasa Komisyonunda bu konu görüşülürken Sayın Mustafa Şentop ve bendeniz bu konuda bir önerge vermiştik kadınların pantolon giymesini öngören. O zaman bu önerge kabul edilmişti fakat işte, bildiğiniz gibi, sonra bu İç Tüzük değişikliği gerçekleşmedi ama şimdi gerçekleşiyor. Bu nedenle de bunun iyi, ilerici, özgürleştirici bir değişiklik olduğunu düşünüyoruz.

Üçüncüsü, "tayyör" yerine "ceket ve etek, pantolon ve etek" deniliyor. Bu da, daha iyi anlaşılıyor ne giyileceği.

Dördüncü değişiklik olarak da erkeklerin kravat ve ceket yanında pantolon giymeleri de öngörülüyor. Bu da olumlu bir gelişme çünkü eski İç Tüzük olduğu gibi kalsaydı bu İç Tüzük'e sıklıkla uymak isteyen bir erkeğin kıyafetini düşünebilirsiniz, herhâlde Meclise pek uygun düşmezdi o kıyafet.

Fakat, buradaki sorun şu: Böyle bir düzenleme yapmak İç Tüzük'te gerekli mi, değil mi? Şimdi, baktığınız zaman 20 ülke arasında yapılan araştırmaya; bir tek Fransa'da Temsilciler Meclisinde böyle bir kıyafet düzenlemesi var, İtalya'da Senatoda böyle bir düzenleme var, bir de Letonya'da Etik Kodu'nda yapılan bir düzenleme var. Geri kalan ülkelerde böyle bir İç Tüzük düzenlemesi yok. Onun yerine ya genel bir madde konuyor, deniyor ki işte: "Meclisin saygınlığına uygun olarak giyinirler." ya da bununla birlikte meclis başkanına bir yetki veriliyor, işte, meclisin saygınlığına uygun olarak giyinmeyenlere meclis başkanı ihtarda bulunabiliyor, doğru dürüst giyinmeye davet edebiliyor ama bu kadar ayrıntılı bir düzenleme yok. Bu kadar ayrıntılı bir düzenleme yapılmasının ne kadar doğru, ne kadar sakıncalı olduğu da düşünmeye değer doğrusu. Şimdi, yani, mesela, erkekler için yelek öngörülmemiş. Erkekler yelek giyemeyecek mi? Bir yorum meselesi yani şimdi dersiniz ki "Tabii ki o da var." Yok, efendim, dersiniz ki "Yazmadığına göre yok, onu giyemez." E, kadınlar için etek-bluz kötü bir kıyafet midir yani Meclis saygınlığıyla bağdaşmayan bir kıyafet midir? Hiç zannetmiyorum. Bu, düzenlenmemiş ama. Yani, bunun gibi birçok yoruma açık böyle husus var burada. Yani, giyim kuşamı bu kadar ayrıntılı düzenlemek ne kadar uygun bir şey?

Bir de tabii, moda değişiyor. Moda, işte, birkaç yıldan birkaç yıla değişiyor. Bugün kadınlar ya da erkekler için doğru dürüst kıyafet dediğiniz şeyler, birkaç yıl sonra bir bakıyorsunuz ki modası geçmiş, giyilmeyen, kullanılmayan şeyler. O nedenle de böyle neler giyilecek, neler giyilmeyecek diye teker teker sayıp bir düzenleme yapmak yerine, genel bir ifade koyup, işte, "Meclisin saygınlığına uygun düşmeyecek kıyafetler giyilemez. Eğer giyilirse Meclis Başkanı gerekli uyarıları yapar." demek bana daha doğru bir hareket tarzı olarak geliyor.

Bütün bunlara rağmen, yapılan düzenleme bu aşamada aslında kötü bir düzenleme değildir, doğru bir düzenlemedir. O nedenle de desteklemeye değer.

Çok teşekkür ediyorum Sayın Başkan. (Alkışlar)