Elektrik zamları ve elektrik kesintileri hakkında

SELÇUK AYHAN (İzmir)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; son dönemlerde elektriğe yapılan zamlar, elektrik kesintileri ve yanlış enerji politikalarına dönük söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Dört yılı aşkın bir süredir elektriğe zam yapmamakla övünen Hükûmetimiz, yeni yıldan geçerli olmak üzere, konutlara yüzde 15, sanayiye yüzde 10 oranında zam yapmıştır. Sanıyorum bu zamlar Hükûmetimizin vatandaşa yeni yıl hediyesi.

Her ne kadar Hükûmet sözcülerimiz en ucuz enerjinin ülkemizde olduğunu söyleseler de OECD ülkeleri içinde sanayi elektriğinin pahalı kullanımında dördüncü sırada idik bu zamlardan önce, şimdiki konumu bilemiyorum. Geçtiğimiz Parlamento döneminde önceki dönemlere dönük uygulamalardan yakınan, işletme hakkı devir sözleşmelerinin yeniden masaya yatırılmasını isteyenler hâlen bu santrallerden pahalı elektrik alımını sürdürmektedirler. Bununla birlikte, dengeleme ve uzlaştırma sistemini 1 Ağustos 2006 tarihinden itibaren nakdî olarak uygulamaya başlayarak özel sektörün kamuya yüksek fiyatlı elektrik satışına olanak sağlamaktadırlar.

Özellikle Türkiye’nin elektrik üretiminin yarıya yakınının doğal gaza dayalı olduğu ve giderek ithal kaynaklara bağımlılığının arttığı düşünülürse, düşük kur politikasına karşın elektrik fiyatları zammı kaçınılmaz hâle gelmiştir. Özel sektörün de elektrik üretiminde yüzde 85 oranında ithal kaynakları kullandığını, değerlendirdiğini göz önüne alırsak önümüzdeki seçimlere kadar birkaç zam daha görebileceğimizi tahmin etmek kehanet olmaz.

Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; yanlış planlanma nedeniyle elektrik enerjisi sıkıntısıyla karşı karşıya kalan ülkemizde, şimdilerde yeniden pahalı elektrik alımına neden olacak sözleşmeler ve doğal gaz, ithal kömüre dayalı santraller gündemdedir. Tüm bunlar enerji konusunda ülkemizin içinde bulunduğu kısır döngüyü daha da derinleştirmektedir. Hidrolik enerjiyi, rüzgâr ve güneş gibi doğaya zararsız ve Türkiye koşullarına uygun enerji yatırımlarını, yerli kömüre dayalı santralleri yatırım programına almazsak, doğal gaza dayalı enerjiyi yüzde 40’lardan makul sınırlara çekmezsek enerji ve pahalı elektrik sorunu giderek kronik hâle gelecektir. Son günlerde İran’la yaşanan doğal gaz krizi gelecek kara günlerin habercisi olarak görülmelidir.

Artan fiyatlarla elektrik alımı nedeniyle 2006 yılında elektriğin toptan satış fiyatına yüzde 24 zam yapan TEDAŞ, 1 Ocak 2008’den geçerli olmak üzere de yüzde 10,4 oranında yeni bir zam daha yapmıştır. Maliyetleri düşürecek yatırımlara ağırlık vermediğimiz sürece pahalı üretimin faturasını halkımız, sanayicimiz, çiftçimiz ödemeye devam edecek, üzerine dolaylı vergiler de eklenince ihracatta rekabet şansımız iyice düşecek, istihdam sorunu da büyüyerek devam edecektir.

Bu kürsüden, Hükûmeti, enerji politikalarını yeni baştan masaya yatırmaya, bir an önce enerji konusunda ciddi yatırımlar yapmaya ve pahalı elektrik alımına neden olan uygulamalara son vermeye çağırıyorum. Elektrik zammının açıklandığı günlerde İzmir’de yoğun elektrik arıza ve kesintileri başladı. Sorun, başta bölge gazetesi Yeni Asır olmak üzere İzmir basınında ve Ege TV’de enine boyuna ele alındı. Elektrik Mühendisleri Odası İzmir Şubesince kamuoyu önüne taşındı. Çalışan sayısında yaşanan azalma, yetersiz ekipman, yatırım ve en önemlisi teknik ve bilimsel öngörüyü yok eden siyasal yandaşlık ilişkileri bugünlerde elektrik şebekesinde kesinti olarak ortaya çıkıyor. İzmir’in göç ve benzeri sebeplerle hızlı büyümesi ve tüketimin artmasına karşın planlama ve yatırım çalışmalarındaki eksiklik sonucu indirici trafo merkezleriyle besleme kabloları anormal sıcaklık koşullarında bile ancak nominal yüklerinde çalışmaktadır.

Dağıtım trafo merkezleri sayısı ve alçak gerilim şebekeleri nitelik açısından uygun değildir. Dağıtım trafolarının yapımının üçüncü şahıslar üzerinden çözülme yanlışlığı devam etmekte, özellikle yapılaşmanın tamamlandığı alanlarda yeraltı elektrik şebekesi yapımına, görev alanı olmamasına karşın İzmir Büyükşehir Belediyesi kadar destek ayrılmamaktadır.

Değerli arkadaşlarım, İzmir elektrik şebekesi hava sıcaklıklarının bir miktar değişmesiyle çökmekte, trafo yangınları çıkmakta ve kesintiler zorunlu olmaktadır. Arızaların giderilmesi, saatleri, bazen günleri almaktadır. Bugünlerde nitelikli personel yerine tercih edilen taşeron yöntemi de yeni işletme kazalarına gebedir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)