Öneriler

SELÇUK ÖZDAĞ (Muğla)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Hilal-i Ahmer yani Kızılay 1868'den bu yana savaşta, depremde, selde, yangında milletimize sığınak olmuş kadim bir kurum. Milyonlarca insan bağış yapmış, kan vermiş, taşıdığı hilali bir güven işareti olarak görmüş. Eleştirilerimiz bu tarihe ve fedakârca çalışan insanlara yönelik değildir. Amacımız yapılan düzenlemelerin bu güvene zarar vermesini önlemektir. Fakat teklif Kızılayın hukuki statüsünü netleştirmiyor. Özel hukuk tüzel kişiliğine sahip bir dernekten söz ediyoruz; kamu ayrıcalıkları ve vergi avantajları var, 14 iştirakiyle ticaret yapıyor. Öyleyse dernek statüsü ile kamu yetkileri arasındaki sınır nerededir? Tüzükte tercihli oy hakkından genel kurulun yetkilerine, doğrudan üyelikten denetim firmasının yönetimini seçmesine kadar tartışmalı hükümler var. "Hüküm bulunmayan hâllerde Medeni Kanun ve Dernekler Kanunu uygulanır." demek bunları çözmüyor. Kamu ayrıcalıklarından yararlanan bir kurum kamu denetimine de açık olmalıdır. Kamu imkânlarını kullanıp denetim gündeme geldiğinde "Biz bir derneğiz." demek milletimizin güvenini sarsar.

Değerli milletvekilleri, teklife göre afet ve acil durumlarda ilk yardım, lojistik ve geçici barınma ürünleri ile hizmetleri Kamu İhale Kanunu'na tabi olmadan doğrudan Kızılaydan veya iştiraklerden alınabilecek. Deprem olmuş, insanlar sokakta çadır bekliyor, bürokratik süreçlerin haftalarca sürmesini savunacak değiliz ancak hızlı alım neden denetim dışında kalsın ki? Acil alımın yolları ihale mevzuatında zaten vardır, yetersizse geliştirirsiniz. Çözüm bir kurumu ve şirketlerini sürekli avantajlı hâle getirmek olmamalıdır. Vergi avantajı ile doğrudan alım ayrıcalığını birleştirdiğinizde adil rekabeti nasıl koruyacaksınız? Bir yandan özelleştirme yapıyor, diğer yandan kamu ayrıcalıklarıyla büyük bir ticari yapı oluşturuyorsunuz. Hele 6 Şubattan sonra bunu görmezden gelemeyiz, 100 binlerce vatandaşımız çadır ararken Kızılayın elindeki çadırların satış konusu olduğunu bütün Türkiye öğrendi. Diyebilirsiniz ki "Çadır satma hakkımız var." O gün çadır satamazsınız, o gün yaptığınız hukuki ve yasal olabilir ama ahlaki değildi ve vicdani değildi, bunu böyle bilmelisiniz. (Yeni Parti sıralarından alkışlar) Kanun yapıyorsak bu acı tecrübeden ders çıkarmak zorundayız.

Biz Komisyonda Sayıştay denetimi, bağımsız mali denetim ve Meclise düzenli rapor sunulmasını önerdik, kabul etmediniz. Bunların Kızılaya ne zararı var? Kamu imkânlarından yararlanan bir kurumun Sayıştay denetimine açık olması neden istenmiyor? Kızılayın İçişleri Bakanlığı ve Devlet Denetleme Kurulu tarafından denetlendiği söyleniyor. Peki, raporları Meclis görebiliyor mu? Vatandaş görebiliyor mu? Bağışlar, taşınmazlar ve satış gelirleriyle ilgili soru önergesi verdik. Gelen cevapta esaslı hiçbir bilgi yoktu. Kızılayın bir dernek olduğu ve kendi tüzüğüne göre hareket ettiği söylendi. Vergi muafiyetinde kamu desteği var, afet alımlarında özel yetki var, Meclis soru sorunca cevap yok. Kamu ayrıcalığının olduğu yerde kamusal hesap verme yükümlülüğü de olmalıdır.

Kan ve kan bileşenlerinin bedelinin kamu ve üniversite hastanelerinin SGK alacaklarından kesilerek Kızılaya ödenmesi de öngörülüyor. Kan hizmetlerinin finansmanına itirazımız yok ancak borç içindeki hastanelerin alacağına daha kasasına girmeden yeni bir kesinti getiriyorsunuz, bunun mali etkisi hesaplandı mı? Kan hizmetini güvenceye alırken hastanenin ilaç ve yoğun bakım malzemesi alımını sıkıntıya sokmayalım, sonunda yine vatandaş zarar görüyor. Ayrıca, aynı alanda çalışacak başka bir kamu laboratuvarı ya da yerli kuruluş aynı tahsilat imkânından yararlanabilecek mi?

Değerli milletvekilleri, teklifte Kızılay, Türkiye'ye gelen uluslararası yardımların alınması ve kullanılmasında tek yetkili kuruluş olarak tanımlanıyor oysa Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketinde millî cemiyetin yanında komite ve federasyon da var. Düzenlemenin bu sistemle uyumlu ve açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Bir taraftan Kızılayın uluslararası statüsünü koruduğunuzu söylüyor, diğer taraftan tüzüğünü Cumhurbaşkanının onayına bağlıyorsunuz. Bu yaklaşım özerklikle nasıl bağdaşıyor? İnsanlar Kızılay amblemini gördüğünde karşılarında yalnızca insani yardım kuruluşunu görmelidir, bağımsızlık ve tarafsızlık ve objektiflik Kızılayın en büyük gücü olmalıdır.

AFAD ile Kızılay arasındaki yetki sınırı da açık olmalıdır. Afet anında koordinasyonu kim sağlayacak? Afet anı görev tartışması yapılacak zaman değildir. 6 Şubatta maalesef bunu gördük. Afet ile çatışma bölgelerinde çalışan Kızılay personeline nakdî tazminat verilmesini destekliyoruz ancak aynı enkazda AKUT, İHH, YARDIMELİ veya başka kuruluşların çalışanları da var; risk aynıysa güvence de mümkün olduğunca aynı olmalıdır. Bu hakkı belirli şartları taşıyan bütün afet ve insani yardım çalışanlarını kapsayacak şekilde düzenlemek mecburiyetindeyiz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANTamamlayın lütfen.

SELÇUK ÖZDAĞ (Devamla)Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Kızılayı güçlendirmek için hukuki statüsünü netleştirmeli, özerkliğini korumalı, ihale istisnalarını denetimsiz bir alana dönüştürmemeliyiz, Sayıştay denetimini ve Meclise rapor verilmesini sağlamalı, hastanelere getirilecek mali yükü yeniden değerlendirmeliyiz. Teklifin alt komisyona gönderilmesini bunun için önerdik, reddettiniz. Bugün aynı çağrıyı tekrarlıyorum: Kızılay hepimizin Kızılayıdır, kişilere göre değil, kurumlara göre hukuk yapmalıyız. Kızılayın en önemli varlığı bütçesi, şirketleri, taşınmazları değildir milletin ona duyduğu güvendir. O güven kuşaklar boyunca oluştu. Yardım kutusuna para atan vatandaş, parasının ihtiyaç sahibine ulaşacağına inandı; kan vermek için kolunu uzatan vatandaş, bunu ticari işlem olarak değil, dayanışma görevi olarak gördü. Korumamız gereken budur. Gelin, devletin imkânlarından yararlanan ama Meclisten kaçmayan, ticari faaliyetlerinde hesap veren, özerkliğinden şüphe duyulmayan bir Kızılay için kanun yapalım diyoruz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

SELÇUK ÖZDAĞ (Devamla)Kızılay, vergi kaçıran, vergiden kaçınan, afet zamanında çadır satan bir yer olmamalıdır diyor; inşallah bu kanun teklifini geri çekersiniz, yeniden düzenler ve Türkiye'nin önüne getirirsiniz diyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Ret oyu vereceğimizi de söylüyorum. (İYİ Parti sıralarından alkışlar)