Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi münasebetiyle

TALAT DİNÇER (Mersin)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; tabii, yüz binleri ilgilendiren bir konuyla alakalı ihtisas komisyonlarına konu gelmeden direkt Genel Kurula gelmesi biraz tuhaf çünkü ülkemiz genelinde ticari araçların durumu inanılmaz sıkıntılı.

Şimdi, değerli milletvekilleri, ticari taksiler, minibüsler ve umum servis araçları tahditli araçlar. Yani, şimdi, son Büyükşehir Yasası'yla beraber tahsise döndü ama bunlar evveliyatından beri tahditli plakalar. Bu tahditler nasıl yapıldı? 86/10553 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'na istinaden araçlar tahdide alındı. Buradaki amaç ne? Burada geçimini şoförlükle sağlayan yani aracını kendisi kullanan, buradan elde ettiği gelirle evini geçindiren şoför esnafına tanındı bu. Ama şimdi geldiğimiz noktaya şöyle bir bakın: Geldiğimiz noktada plaka ağaları çıktı yani bireysel, insanların aracını kullanarak, kazanç elde ederek evini geçindireceği konu tamamen belli insanların eline geçti. Bakın metropollere, esasında kanun gereği bir kişi birden fazla plaka alamaz ama öyle bir düzen kuruldu ki eşi, dostu, evindeki bütün bireyler dikkate alındığında bir eve birden fazla plaka girdi ve şimdi bunun komisyonculuğu başladı. Bu, metropollerde var. Metropollerdeki taksilere bakın, hangi taksiyi o plakanın sahibi kişi kullanıyor, hepsi şoför tutmuş.

Şimdi, tabii, bu metropolleri düşünürken Anadolu'yu da düşünmek lazım. Yani birtakım kararlar veriliyor ama tamamen Ankara, İstanbul, İzmir gibi büyükşehirler düşünülerek kararlar alınıyor ama Anadolu'daki emek yoğun çalışan, kendi aracını kullanarak evini geçindiren insanların durumu gözetilmeksizin kararlar alınıyor; işte yanlışlık burada başlıyor.

Şimdi, bu ülkede taksi işletmecilerinin tamamı basit usulde vergi mükellefiydi, bunların tamamı bir gecede gerçek usule döndürüldü özellikle metropollerde, ilçeler biraz hariç ve bu insanlara birden yük yüklendi. Şimdi, burada getirilen maddeyle bunlara taksi mali cihazı adı altında bir cihaz takılacak, hasılat tespiti yapılacak. Efendim, taksiye bindiğinizde taksimetre çalıştığında üçü eş donanımla çalışacak, aynı anda da Gelir İdaresine gidecek, işte bunun faturası, fişi üretilecek. Buradan elde edilen bu hasılat tespitinin yüzde 10'u gelir vergisinde matrah olarak belirlenecek.

Şimdi, bunu bir de üç yılla sınırlamışsınız yani hem bu insanların büyük bir bölümünü basit usulden gerçek usule aldınız, gerçek usul şartı getiriyorsunuz ve aynı zamanda da bu uygulamayı üç yılla sınırlıyorsunuz. Burada büyük bir yanlışlık var. Özellikle iktidar milletvekillerinin bunu gözeterek bu emek yoğun çalışan, bu araç sahiplerinin, bu sisteme geçenlerin en azından üç yıl değil, önünün açık olması lazım. Buradan biraz daha fazla faydalansınlar.

Değerli milletvekilleri, bu cihazın bile bir maliyeti var. Bu cihaz bile herhâlde taksi işletmecilerine bedava götürülüp montajlanmayacak yani edindiğimiz duyumlara göre 15-20 bin lira arasında da bir ücreti var, bir de yıllık bakımları vesaire var. Bütün bunları düşündüğünüzde bu, taksici esnafının üzerine yine bir ilave yük olarak yükleniyor.

Değerli milletvekilleri, zaten buradaki en büyük sorun -ticari araçlar yolda yürüyemez oldu- ticari araçlarda yaş sınırı var. Şimdi, yeni bir ticari araç alan bir mükellef aracı aldığında...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANTamamlayın.

TALAT DİNÇER (Devamla)...zaten bunu krediyle alıyor, kredinin süresi beş yıl oluyor -bunu insanlar beş yılda ödediğinde- kimse sıfır araç alamıyor, herkes ikinci el araç alıyor, kredi bittiğinde aracın yaşı doluyor.

Şimdi, burada şoför esnafı şunu bekliyor... Şoför esnafı büyük sıkıntı içerisinde, taksiler de sıkıntı içerisinde, minibüsler de sıkıntı içerisinde, servis araçları da sıkıntı içerisinde; servis araçları yolda yürüyemez oldu çünkü yaşlandı, araçlar yaşlandı. Bu insanlara biraz destek olmak adına ÖTV'siz akaryakıt vermek lazım, bunların en azından biraz desteklenmesi lazım.

Nakliyeciler büyük sıkıntı içerisinde. Nakliyeciler bireysel çalışıyor, bunlar da yine büyük firmaların altında eziliyorlar. Bunları desteklemek lazım, bir hurda araç desteği vermek lazım, bunların araçlarının yenilenmesi için desteklerin verilmesi lazım diyorum, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)