Yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik enerjisi üretimi amaçlı kullanımına ilişkin kanunda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.:395)

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri)Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; Kıbrıs’a vereceğimiz enerji ile alakalı kısaca şunu söylemek isterim: “Deniz altından gidebilecek bir kablo ile bunu yapabilir miyiz?” diye söylenmişti. Bir master plan çalışması yapıldı. Aslında, Kıbrıs’ta şu anda kendi ayakları üzerinde durabilen bir piyasa oluşturmamız Kıbrıs için daha doğru olacaktır. Bu iletim hattı yapılabilir ama şu anda serbest piyasada herhangi bir üretici, herhangi bir özel sektör gittiğinde, Türkiye fiyatlarıyla orada üretim yapsa ve bunu 2 katına satsa şu anki satılan tarife fiyatının yarısı etmiş oluyor. Yani çok fazla uçurum var ve biz orada hem dağıtımın hem de üretimin ayrıştırılmasıyla alakalı bir model çalışması da yaptık. Kıbrıslı soydaşlarımıza da inşallah, bu şekilde her türlü teknik desteği veriyoruz ve kendi ayakları üzerinde durabilen bir yapıyı orada inşallah sağlamış olacağız.

Bu TEDAŞ arızalarıyla alakalı genel bir ifade kullanmak isterim. Eğer o bölge özelleşmişse şu anki özel şirket tarafından, henüz özelleşme süreci, devri tamamlanmamışsa TEDAŞ tarafından, TEDAŞ’ın ilgili anonim şirketi tarafından bu çalışmalar yürütülmektedir.

Değerli arkadaşlar, şu anda ülkemizde 50 bin kilometre iletim hattı, 950 bin kilometre de dağıtım hattı mevcuttur. 1 milyon kilometrelik hat demek, dünyanın etrafını yaklaşık 25 kez dolaşması demek yani çok ciddi bir iletim hattı var, dağıtım hattı var. Herhangi bir tanesindeki arıza, tabii ki o bulunduğu bölgeyi etkiliyor. Bulunduğu şartlar, yazın ve ağır kış şartlarında bu tür arızalar olabiliyor. Bizim amacımız, bunları en aza indirebilmek. Bunların sıfır yapılabilme ihtimali dünyada da şu anda mevcut değildir. Şu anda, Amerika Birleşik Devletleri’nde, Avrupa’da, Rusya’da, farklı teknolojilerin geliştiği yerlerde dahi, şu anda enerji kesintileri zaman zaman olabilmektedir.

Sayın Işık “Bunları yeterli buluyor musunuz?” dedi. Yeterli bulmasak inandığımız rakamı vermezdik, bunlar inandığımız rakamlar. Şunu rahatlıkla söyleyebilirim, bizim, her birimizin hassasiyeti diğerinden az olmadığı için söylüyorum: Buradaki verdiğimiz fiyat, ben size hiç şüphe etmeyeceğimiz bir rakam söyleyeyim, bu rakamları 2 katına çıkartalım. Hiçbir şekilde tereddüdünüz olmasın, yatırımcı daha fazla gelecektir ama bizi kısıtlayan önemli bir konu var: Tüketicinin daima yüksek, üreticinin daima düşük bulduğu bir kalemden bahsediyoruz, elektrik üretim kalemlerinden. O yüzden, bizlerin, vatandaşımızı düşünerek bu rakamları, yatırım yapmanın önünde engel teşkil etmeyecek şekilde ama tüketici vatandaşımıza da çok fazla fiyat oluşmayacak şekilde düzenlememiz lazım. Bu sınır, ikisinin arasındaki hassas nokta, bu dediğimiz rakamları ihtiva etmektedir.

“Bu ne kadar teşviktir?” diye sordunuz. Bu aslında, serbest piyasanın şu anda çok müracaat ettiği, özel sektörün müracaat ettiği bir rakam değildir. Bu yalnızca bankacılara karşı, kredi buldukları kurumlara karşı teminat göstermek için sundukları rakamdır, bu verdiğimiz, şu anda tespit ettiğimiz rakamlar. Piyasadaki oluşan rakamlar daha yüksek rakamlardır. O yüzden, bizim bunu yüksek vermiş olmamızın bu manada artı bir faydası olmayacağı kanaatindeyim ama başvurulması hâlinde kamu ne diyor? “Ben bu rakamlardan, bu fiyatlardan bu elektriği alacağım.” diyor. O yüzden de bizim bunu her zaman bu taahhüdün arkasında duracak şekilde yapabiliyor olmamız lazım.

“Buradaki kurulan RES’ler dünyadaki RES’lerle rekabet edebilir mi?” derseniz, şu anda Avrupa Birliği üyesi ülkelerin büyüme hızı gerek global krizin tesiriyle gerekse gelişmiş ülke hüviyetinden dolayı bizim büyüme hızlarımızdan daha düşük. İngiltere’de bu yüzde 1,1’ler civarında, şu anda eksi rakamlarda devam eden var. O yüzden, rüzgâr üreticisi firmalar Türkiye’de yatırım yapabilmek için farklı girişimlerde bulundular. O yüzden, ben Türkiye’deki RES’lerin Avrupa’daki RES’lerle ve dünyadaki RES’lerle rekabet edebileceği kanaatindeyim.