2012 yılı merkezî yönetim bütçesi ve 2010 yılı merkezî yönetim kesin hesap kanunu tasarısı

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri)Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 2012 yılı bütçesini sunmak üzere huzurlarınızda bulunuyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle, Plan ve Bütçe Komisyonunda milletvekillerimizden gelen yaklaşık 100 adet soruyu, bu arada, yanıtladık ve kendilerine cevabi olarak da gönderdik. Bunu şu açıdan söylüyorum: Tamamen şeffaflık üzerine ve geçtiğimiz yasama döneminde de 621 adet yazılı soru önergesi, hepsi cevaplanmıştı ve 315 adet de, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda ilgili kanun ve uluslararası anlaşmalarla alakalı görüşmelerde yöneltilen sorularla beraber 315 adet soru da o tarzda cevaplanmıştı. 24’üncü Yasama Döneminde ise şu ana kadar yazılı soru önergeleri açısından baktığımızda, 89 adet soru önergesine yine yüzde 100’üne cevap verildi ve bugün itibarıyla de o 21 milletvekilimizin 100 adet sorusu da cevaplanmış oldu tarafımızdan.

Ben, tabii, yapıcı soruları ve eleştirileri ile katkı koyan gerek partimizden gerekse muhalefetten bütün arkadaşlarımıza teşekkür ediyorum. Şeffaflık gereği tabii ki milletvekillerimiz denetim mekanizmalarını bir nevi çalıştırmış oluyorlar ve bizim de daha şeffaf bir şekilde Bakanlık faaliyetlerimizi arkadaşlarımızla paylaşma imkânımız oluyor.

Tabii ki bu arada bir kısım düzeltmeleri de yapmak durumundayız. Bazı yanlış bilgiler oluyor, bilgi kirlilikleri olabiliyor, kamuoyunu yanlış yönlendirebilecek konular olabiliyor. Nitekim biraz önceki konuşmalarda da bu tür yanlış bilgileri düzeltmek adına da ben konuşma metnimi değiştiriyorum ve bu tarz konulara girmek istiyorum. Mesela, özellikle nükleer güç santralleriyle alakalı bir yanlış algılama var, o da şu: Fiyatlama mekanizmaları, bu anlaşmalar nasıl yapıldı, gizli saklı mı yapıldı yoksa kapılar ardında başka şeyler mi yapıldı? Bu tür konularda biraz istifhamlar uyandırılıyor, bunları biraz daha paylaşmak isterim.

Değerli arkadaşlar, kırk yıl içerisinde yaklaşık dört tane büyük ihale yapıldı ve uluslararası ilişkilerden arındırılamayacak kadar olan bu büyük ihaleler şu veya bu gerekçeyle neticelendirilemedi. Sonuçta, Türkiye'nin kazanımı olması gereken gerek elektrik temininde gerekse sanayiyle alakalı gelişmeler sağlanamadı. Biz, hükûmetler arası anlaşmayla yalnız gelen, tek gelen teklifi, Rusya Federasyonu’nundan gelen teklifi değerlendirdik ve oturduk enine boyuna dünyadaki fiyatlar, bizim fiyatlarımız, Türkiye şartları, yeni geliştirdiğimiz model de dâhil olmak üzere, bunun üzerinde yeni bir çalışma yaptık. Bakın, arkadaşlar, Japonya’daki görüşmelerimizde ve farklı ülkelerdeki görüşmelerimizde bu modeli oluşturmamızın çok isabetli olduğu üzerinde bir fikir birliğine varıldı. Model neydi? Dünyadaki model şu arkadaşlar: Dünyada 442 tane işletmede santral var ve 63 tane de şu anda inşa hâlinde santral var. Model şu: Geliyor bir firma yapıyor, parası 100 lira, onu alıyor ve bırakıp gidiyor. İşletmecisi ayrı, işletmecisi o ülkenin işletmecisi oluyor. Biz dedik ki: “Türkiye’de, dünyadaki yaşanan bütün riskler de dâhil olmak üzere, yapım firması, finansman sağlayıcısı, işletmecisi, hepsi tedarikçi tarafından tanzim edilecek, sağlanacak ve bunun karşılığında biz yalnızca fiks bir fiyat istiyoruz. Fiyat garantisiyle beraber fiks bir fiyat istiyoruz.”

Bakın, hiçbir arkadaşımız, nimet-külfet paylaşımında on beş yıllık alım garantisinden sonraki Hazinenin ortak olduğu paydan bahsetmedi ama bu, anlaşmanın en önemli maddelerinden bir tanesiydi. Ben yine iyi niyetle bağdaştırarak bunu atlanmış bir bilgi olarak kabul ediyorum. O da on beş yıllık alım garantisinden sonra, bütün kârlardan yüzde 20 payı biz Hazineye aktarıyoruz. Bu çok önemli bir kalem, yani bütün kârın yüzde 20’sini. Bakın, 12,35 dolar sentlik fiyat bir euro olarak açıklandı, “25 euro sentler civarındadır.” dendi.

NECATİ ÖZENSOY (Bursa)Başlangıç Sayın Bakan?

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Devamla)Başlangıcını da söylüyorum.

Üst ve alt fiyatlara kep konmuştur arkadaşlar, sınır konmuştur; 15,5 senti geçemez. Herhangi bir fiyat, ister başında olsun, ister sonunda olsun, ister kırk yıl sonra olsun 15,5 dolar senti geçemez. Ve bunun…

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul)Avrupa’da ortalama fiyat ne?

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Devamla)Hepsinden bahsedeceğim arkadaşlar; ben sakince dinledim, şimdi hepsinden size bahsedeceğim.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul)Biz de sakin soruyoruz.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Devamla)Değerli arkadaşlar, eğer siz bunu kamu kaynaklarıyla yaparsanız onun fiyatı ayrıdır. Ama genelde kamuda finansman faizleri sayılmaz bu tür işlerde, onlar bir gider olarak aktarılır aynen bizim HES’lerde yaptığımız gibi. Şu anda 2,35 dolar sente mal ettiğimiz HES var arkadaşlar ama bütün bu maliyetler içerisinde kamu finansman giderleri sayılmaz. Hâlbuki paranın bir değeri vardır. Türkiye on yıl önce borçlanma limitleri açısından baktığımızda normalde faiz gelirlerimizin toplamı bizim borçlarımızı karşılayamıyordu. Bütün komple vergi gelirlerimiz faiz giderlerimizi karşılayamıyordu, yüzde 102,5’ti arkadaşlar, hatırlayalım, Plan ve Bütçe Komisyonunda bunlar enine boyuna tartışılıyor.

Bakın, en son geldiğimiz noktada bugüne indirgenmiş değeri 6,35 dolar senttir bunun. Biz hangi yıldan bahsediyoruz? İşletmeye geçtiği 2019 yılından itibaren on beş yıllık alım garantisi fiyatlarından bahsediyoruz. 12,35 dolar sent sabit fiyattır, eskalasyona tabi fiyat değildir.

NECATİ ÖZENSOY (Bursa)Ortalama, ortalama…

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Devamla)Şu anda bununla alakalı biz bir kısım firmalarla konuşuyoruz “Bu fiyattan verebilir misiniz?” diye. “Biz o fiyattan veremeyiz.” diyorlar. “Niçin?” diyoruz. Çünkü orada, Rusya Federasyonu Hükûmetten 7 milyar dolarlık bir krediyi enjekte ederek bu fiyatı ancak fizibıl hâle getirdi. Biz onlara karışmıyoruz, bütün bunların faiz giderlerine, kalemlerine, finansmanına.

Şimdi, bununla alakalı -dünyaya açık açık duyuruyoruz, İnternette yayınlıyoruz- diyoruz ki: “Arkadaşlar, lütfen, varsa bu tarz fiyatlar verebilecekler olanlar, hazine garantisi olmaksızın…”

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul)Sayın Bakan, neden rekabetçi bir ihale yapılmadı?

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Devamla)Arkadaşlar, biz ihale ettik, bir tane firma geldi, bir tane ülke geldi. Biz diyoruz ki…

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul)Nasıl ihale ki bir firma geliyor buna, nasıl bir şartname bu?

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Devamla)Arkadaşlar, lütfen, söylediğim bilgilere itimat edin. Bakın, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda söylüyorum ben bunu. Bunun aksini söyleyebilecek varsa der ki: “Siz aldattınız kamuoyunu, yanılttınız.”