Enerji ve tabii kaynaklar bakanı taner yıldız'ın, genel kurulda bulunmamasına ilişkin

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri)Sayın Başkan, değerli arkadaşlar, öncelikle şu ana kadar katkı koyan bütün arkadaşlara, iktidar-muhalefet ayrımı yapmaksızın teşekkür ediyorum.

Tabii ki, doğru bilinen konular var, eksik bilinen konular, bunları da bu soru-cevap kısmında kısmen telafi etmeye çalışacağım.

Değerli arkadaşlar, şimdi, makale yazanlarımız var, okuyanlarımız var ama bir şeyin tespitini yapmamız lazım. Hani, ulusal şirketlerden bahsediyoruz, dünyada o ülke isimlerini saydınız; İngiltere’de, Brezilya’da, Amerika’da. Şimdi, bunların bu şirketlerinin olmuş olması kamu ve devlet hissesi olmuş olduğu anlamına gelmiyor, bunun bir altını çizelim. Nedir onlar? Şu anda dünyanın en büyük petrol şirketlerinden “7 kız kardeş” olarak anılan şirketler var. ExxonMobil, BP, Shell, Lukoil, Chevron, Total gibi. Arkadaşlar, bunların hiçbirisi kamu şirketi değil. Şimdi, bunların herhangi bir ülkeye ait olması, Total’in Fransa’ya ait olması Fransa’nın millî şirketi olduğu anlamına gelmiyor. Bu o kadar büyük bir fark ki. Bakın, ben size bir şey söyleyeyim: Dünyadaki entegre şirketlerin –ki yüzde 63’üne ait oluyor- yani bütün arama, üretim, dağıtım, iletim, her türlü faaliyetleri ihtiva eden şirketlerin yüzde 41’i tamamen özel şirket, ülke yapılarıyla çok alakalı. Amerika Birleşik Devletleri gibi, İngiltere gibi, Fransa gibi, kısmen Rusya gibi ülkelerin şu anda en büyük dev şirketlerinin 7 tanesi tamamen özel şirketler. Yarısı özel yarısı kamuya ait olan şirketler var: Petrobras gibi, ENI gibi (İtalyan), OMV gibi (Avusturya), GDF SUEZ gibi (Fransa) yüzde 5’i de bu tarzda. Yarıya yakın da devlet hissesinin ağırlıkta olduğu şirketler var. Aramco gibi (Suudi Arabistan), Gazprom, Rosneft (Rusya), NOC, PDVSA, Petronas, NIOC (İran), Sinopec (Çin) gibi şirketler var. Şimdi, bunların, en büyük 100 şirketin 63 tanesi entegre yapıdalar yani devlet şirketlerinin büyük çoğunluğu özel şirket gibi de esnek çalışıyorlar. Yani Rusya’daki Gazprom kamu ağırlıklı ama kamu hissesi gibi çalışmıyorlar. Bunların bir kere ayrımını yapmamız lazım soru-cevap kısmına geçmeden önce.

Şimdi, bizim TPAO’yla alakalı bütün isteğimiz, uluslararası arenada fleksibilitesini yüksek tuttuğumuz elastik çalışabilecek bir şirket oluşturmak. Kamu hâlinde de kalabilir bunu yapabiliyorsak, özel şirket olarak da gelebilir, halka arz da olabilir, halka arz olmadan da olabilir, TPAO’nun kendisi sabit kalabilir ama yan şirketlerini özel şirket gibi çalıştırabiliriz. Önemli olan bütün bunlarla alakalı fleksibilitesini artırmak.

Şimdi, TPAO’dan 400’den daha fazla mühendis ayrıldı arkadaşlar. Bu ayrılan mühendislerin maaşları 3.800 TL iken gittiği şirketlerde 13.800 dolardan çalışmaya başladılar. Bizim bununla alakalı… Tamam, kamunun özel şirketlere eleman yetiştirmek gibi bir görevi de olabilir, ben bunu çok aykırı bulmam ama uluslararası şirketlere de gidiyorlar bu arkadaşlar. O yüzden, ben bununla alakalı algıyla gerçek arasındaki farkı da ayırt ettirerek cevaplamak istiyorum.

Şimdi soru-cevap kısmına geçiyorum müsaadenizle.

Ne yaptınız? Yani siz bu kadar arama yapıyorsunuz da, bütçenizi artırdınız da –Hüseyin Bey’e soru sordunuz- ne oldu, ne buldunuz?” Arkadaşlar, bir kuyu sabit kalmıyor ki. Siz o kuyuya başlıyorsunuz, bin varil çıkartıyorsunuz, üç yıl sonra o düşebiliyor 600 varile, daha sonra 200 varile. Siz onu beslemezseniz, yeni kuyular açmazsanız… Son on yıl içerisindeki eğer düşen üretim kadar üretimi artırmıyorsanız siz geriye doğru gidiyorsunuz demektir.

HAYDAR AKAR (Kocaeli)Yüzde 16’dan yüzde 10’lara, 8’lere düştünüz. Yanlış soru mu sordum?

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri)Bütün bunların rakamlarını ayrı ayrı verebilirim.

Şimdi, bakın, üç dakika on iki saniye kaldı, yaklaşık 9 arkadaşımız soru sordu.

HAYDAR AKAR (Kocaeli)Ama sorulara cevap vermediniz, konuşmaları açıklıyorsunuz.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri)Yani kusura bakmayın da sırayla cevap vereceğim.

HAYDAR AKAR (Kocaeli)Ama konuşmaları açıklıyorsunuz siz. Hüseyin Bey’e soru sorduk onu anlatıyorsunuz.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri)Kusura bakmayın da konuşmalarda da yaklaşık 19 tane soru aldım ben.

HAYDAR AKAR (Kocaeli)Tamam, buyurun devam edin.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri)Kusura bakmayın, ben sizi soru sorarken dinledim.

HAYDAR AKAR (Kocaeli)Ama size sorduğumuz soruları cevaplamadınız.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri)Yani, ona geçiyorum. Süre alayım, yirmi beş dakika daha cevaplayayım.