Tütün, tütün mamulleri, tuz ve alkol işletmeleri genel müdürlüğünün yeniden yapılandırılması hk. (s.s.1113)
Şanlıurfa Milletvekili · Anavatan Partisi
Genel Kurul, 79. Birleşim · 4. yasama yılı · 23 Mart 2006 · 1.050 kelime · yaklaşık 5 dakikalık okuma
Kaynak göster
Turan Tüysüz (Anavatan Partisi), 23 Mart 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 79. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜTÜN, TÜTÜN MAMULLERİ, TUZ VE ALKOL İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN YENİDEN YAPILANDIRILMASI HK. (S.S.1113)); konuşma 1.050 kelime.
Turan Tüysüz (Anavatan Partisi, Şanlıurfa). “Tütün, tütün mamulleri, tuz ve alkol işletmeleri genel müdürlüğünün yeniden yapılandırılması hk. (s.s.1113)”. TBMM Genel Kurulu, 79. Birleşim tutanağı, 23 Mart 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/turan-tuysuz-22-2006-03-23-tutun-tutun-mamulleri-tuz-ve-alkol-isletmeleri-genel-mudurlugunun-ye (erişim: 1 Kasım 2026).
Konuşmanın tam metni
ANAVATAN PARTİSİ GRUBU ADINA TURAN TÜYSÜZ (Şanlıurfa) -Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan 1113 sıra sayılı yasa teklifinin tümü üzerinde görüşlerimi belirtmek üzere Anavatan Partisi Grubu adına söz almış bulunmaktayım; Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.
Görüşmekte olduğumuz kanun teklifinden amaç, tütün ekicilerinin arızî bir sorununa, maslahatı kurtarmak adına, bir çözüm üretmek. Yasa teklifinin dayandığı mecburiyetin farkındayım ve yasa teklifinin gerekçelerine katıldığımı da ifade etmek istiyorum; ama, belirteyim ki, yasa teklifinin bu kadar dar kapsamlı ve sadece bir yılı amaçlıyor olması da bana yanlış gelmektedir. Neden bir yıl?.. 2007 yılında ve daha sonraki yılları da göz önünde bulundurduğumuzda, acaba hükümetin bir erken seçim kararı söz konusu olabilir mi?! Daha sonraki yıllarda tütün ve tütün üreticilerini unutacak mıyız?! Ondan sonraki yıllarda bunlar ne yapacak; bunu da düşünmenizi tavsiye ediyorum.
Bu yasa teklifi, ülkemizde özellikle 2005 ürün yılı itibariyle tütün ziraatıyla uğraşan yaklaşık 255 000 aile demek, yaklaşık 2-2,5 milyon nüfusu ilgilendiriyor demektir.
Ülkemizde tütün üretimi, kır ve kır taban arazilerinde üretilmekte olup, üretimi de çok zor yapılmaktadır.
Tütün piyasası, dünyada ve ülkemizde de alıcısı bakımından oligopol piyasadır.
Üretim izni verilmemesi halinde, söz konusu üretici kentlere göç etmek zorunda kalacaktır. Dolayısıyla, tütün üretimini bırakanların yeniden tütün tarımına dönmeleri zorlaşacaktır.
Tütün tarımı sıradan bir zanaat değildir. Ciddî miktarda bilgi birikimi gerektirmektedir.
Bu nedenle, uzun yıllardan beri bunu sanat haline getirmiş bulunan deneyimli üreticilerin, talebin devamlılığı için haklarının güvence altına alınması lazım.
Anavatan Partisi olarak önerimiz şudur: Tamamen yerli tütünden; yani, şark tütününden yapılan sigaraların çeşitlerinin artırılması ve devamının sağlanmasıdır.
Türk tütüncülüğü desteklenmesi yerine, gittikçe kösteklenmekte, hatta yok edilmek istenmektedir. Bu uygulamadan hükümetimizin acil bir şekilde vazgeçmesi gerekiyor.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; AK Parti İktidarında, bir yandan sigara üretimi yapan Malatya ve Adana Sigara Fabrikaları kapatılmış, diğer yandan da, 25 Temmuz 2005 tarihinde tek aşamalı vergi sistemi getirilerek, paket başına maktu 1,2 YTL'lik vergi sistemi getirilmiştir. Bu yaptığımız yanlış ve haksız düzenleme sigara baronlarının ekmeğine yağ sürmektedir.
Bir örnek vereyim: Tamamen yerli tütünden imal edilen Samsun, Maltepe ve Bahar sigarasından paket başına 1,2 YTL, Marlboro sigarasından da maktuen 1,2 YTL vergi alınmaktadır; yani, ikisinden alınan vergi miktarı aynı. Yerli sigaraların maliyeti 1 YTL'dir; 1 YTL'den aşağı satılması mümkün değildir. 1,2 YTL maktu vergi ilave edildiğinde toplam maliyet 2,2 YTL'ye çıkmaktadır. Buna rağmen, yerli tütünden imal edilen Samsun, Maltepe sigarasının paketi, zararla, 1,90 ve 1,95 YTL'ye satılmaktadır. Marlboro sigarasının paketi 4,5 YTL'den satılmaktadır. Aslında, ikisinden de alınan vergi miktarı aynı olmasına rağmen, Marlboro sigarası 4,5 YTL'den satılıyor, Samsun, Maltepe ve Bafra gibi sigaralar da 1,90 YTL'ye satılmaktadır. Aradaki gelir adaletsizliğine dikkatinizi çekmek istiyorum. Bu durumda, yerli sigaranın yabancı sigarayla rekabet etmesi şansının kalmadığını görüyoruz.
Değerli milletvekilleri, bilindiği gibi, özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesindeki tütün üreticilerinin alternatif ürüne kayma imkânları yoktur. Bu yüzden, tütüncülükle geçinen yüzbinlerce aile aç kalacaktır. Zaten, son çıkarılan ÖTV kararnamesiyle, şark tütünü kullanımını cazip halden çıkararak, şark tütününe büyük darbe vuruldu. Türkiye'de üretilen sigaralarda yerli tütünün kullanılması, bir bakıma da olsa engellenmiş oldu. Birçok ilde ve ilçedeki Tekele bağlı yaprak tütün işletme müdürlüklerinin kapatılması da, bunun bariz bir örneğidir; bu önemlidir değerli arkadaşlarımız. Hatta, Türk tütüncülüğüyle ilgili baştan sona kadar izlenen yanlış politikalarımızın araştırma konusu yapılması, tütün üreticilerinin haklarının aranması gerekli ve zarurîdir.
ÖTV kararnamesinden sonra Tekelin elinde halen mevcut bulunan yaklaşık 200 000 ton destekleme tütünü satışlarının da durduğu ve hatta satın almak için daha önce bağlantı yapan firmaların tütün alımından vazgeçtikleri de bilinmektedir. Bu nedenle, hem stoklarda bulunan tütünlerin çürümesine ve imha edilmesine sebep oluyoruz hem de başka ürüne kayma şansı olmayan, sadece tütünle geçimini sağlayan çiftçimizi perişan edip, açlığa mahkûm etmekteyiz. Bunun vebalinin ne kadar büyük olduğunun herhalde hükümetimiz farkındadır.
Anavatan Partisi olarak bir önerimiz var: Yabancı firmaların ekmeğine yağ sürmek yerine, şark tipi tütün kullanımını destekleyecek şekilde ÖTV kararnamesinde değişiklik yaparak, üreticilerimizin yüzünü yeniden güldürelim ve çiftçilerimizin rahat bir nefes almalarını sağlayalım.
Tarıma bakışımızı değiştirdiğimiz andan itibaren, tarım bir külfet olarak algılanmaktan çıkar ve nimet olarak algılanmaya başlar. Aksi takdirde, devletin her yıl 300 trilyon vergi kaybı söz konusudur.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 25 Temmuz 2005 tarihli ÖTV kararnamesinin çıkmasıyla, devletin cebinden kaç milyon dolar alıp, sigara baronlarının cebine konduğunun hesabının Gelir İdaresince yapılıp yapılmadığını merak ediyoruz. Bu sistem, en azından, Philip Morris'e 50 000 000 dolar avantaj sağlamıştır. Tekel ise, harmanlarını değiştirmeyerek vergiden kaçınma yoluna gitmemiş; ama, çokuluslu firmalar karşısında haksız rekabete uğramıştır.
2002 yılında yürürlüğe giren 4760 sayılı ÖTV Kanunu sigara endüstrisinde önemli bir reform yaratmıştır; ancak, Şubat 2004 tarihinde, önce perakende satış fiyatı, daha sonra da sigara içinde kullanılan şark tipi tütün içeriği bazına göre belirlenen maktu vergi sistemi, yani, sigara paketi başına 1,2 YTL, tüm endüstri dengelerini de bozmuştur.
Tekel dışında tüm çokuluslu firmalar, önce sigara içinde kullandıkları şark tipi tütün miktarını, daha sonra da fiyatını değiştirerek vergiden kaçınmış ve daha az vergi ödeyerek devleti zarara uğratma pahasına önemli kârlar elde edilmiştir.
Sayın milletvekilleri, çokuluslu firmalar bu talebi karşılamak için gerekli yatırımları yapmışken, Tekel bu konuda geri kalmış ve günün koşullarına kendini adapte edememiştir. Yabancı firmalarla rekabet etme cihetine hiç girmemiştir. Tabiri caizse, meydanı tamamen boş bırakmıştır.
Gerek vergi sistemimizde haksız rekabet gerekse kirli lobilerin Tekelin sonunu hazırlamaya yönelik sürdürdükleri çalışmalar maalesef sonuç vermiştir.
Avrupa Birliğinde, bugün tütün üreticisine doğrudan gelir desteği kapsamında yıllık 1 milyar euro ödeme yapılmaktadır. Tütün üreticisine destekleme kapsamında ne ödüyoruz; Sayın Bakanımız burada açıklarsa, buna da sevineceğimi ve en azından halkın bilgisinin olacağını temenni ediyoruz. Bugüne kadar tütün üreticisine destekleme olarak ne verdiğimizi bu kürsüden birileri çıkıp herhalde söyleyecektir.
1999 yılında, tütün üreticisi yaklaşık 600 000 aile civarında iken, 2006 yılına gelindiğinde, tütün üreticisi sayısı 250 000 seviyesine inmiştir.
Başka bir haksız uygulamadan da bahsedeyim. Bitlis Tekel Başmüdürlüğü Van'a taşınmaktadır. Bundan, sayın Bitlis milletvekillerinin haberi var mıdır yok mudur, bilemiyorum. Bitlis'te 3 tane AK Partili milletvekili var, 1 tane de Anavatan Partili milletvekilimiz var. Biz, Bitlis Tekel Başmüdürlüğünün Bitlis'te kalmasını da Sayın Bakandan rica ediyoruz. 4 milletvekilinden 3'ünün sizden olduğunu daha önce söylemiştim.
Tekel AŞ'nin stokundaki ihtiyaç fazlası tütünün satılabilmesi amacıyla 4733 sayılı Kanunda değişiklik yapılması noktasında, çiftçimize, üreticimize bir artısı olacağına dair kanaatim yoktur; ama, temenni ediyorum, bunu da değiştirirsiniz. Buna rağmen, AKP'nin, milletin ve devletin hayrına yapacağı her türlü hizmetlerde, Anavatan Partisi olarak, katkı sağlayacağımızı da konuşmamın başında söylemiştim.
En önemlisi, Anavatan iktidarında, çiftçinin ve üreticinin yüzünü güldürmek, ülkeyi aydınlık yarınlara taşıyarak yeniden çağdaş bir Türkiye yaratmak boynumuzun borcu olacaktır.
Görüşülmekte olan yasa teklifinin ülkemize ve milletimize hayırlı olmasını diliyor, teşekkür ediyorum.
Sağ olun. (Anavatan Partisi sıralarından alkışlar)
AYNI GÜN GENEL KURUL’DA
Aynı gün söz alan diğer vekiller
48 konuşma daha · 23 Mart 2006