İş kanun tasarısı ve sağlık aile çalışma ve sosyal işler (s,s, 73)

ÜNAL KACIR (İstanbul)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; görüşülmekte olan İş Kanunu Tasarısının "İş Sağlığı ve Güvenliği" bölümünde "işverenlerin ve işçilerin yükümlülükleri" başlığıyla başlayan 77 nci maddesi üzerinde şahsım adına söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; bazı konular vardır, hayatî önem taşır; ancak, ülkemizde, hak ettiği ilgiyi göremez. Bir vurdumduymazlıkla, bu konuları hep geçiştiririz. Daha çok, insan hayatının önemsiz görüldüğü ülkelerde böyle davranılır. Bu davranış tarzı, aslında, üçüncü dünya ülkelerine has bir tavırdır. Devlet ve toplum olarak duyarsız kaldığımız konulardan bir tanesi de, işçi sağlığı ve iş güvenliği konusudur. İşyerlerinde meydana gelen iş kazaları ve meslek hastalıkları sonucu kaybettiğimiz yaşamlar ve işgücü kayıpları, ekonomik kayıplar, toplumumuzun yeteri kadar dikkatini çekmiyor maalesef.

İş kazalarının ve meslek hastalıklarının önlenmesi, devletin görevi olduğu kadar, işverenlerin, işçilerin ve işçi ve işveren örgütlerinin de aslî görevidir. Devletin bu görevi bugüne kadar gerektiği ölçüde yerine getiremediği ortadadır. 700 000'i aşkın işyerinin 250 kadar iş güvenliği müfettişiyle denetlenmesi elbette mümkün değildir.

Diğer taraftan, işverenlerimiz, işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunu yalnızca bir tazminat sorunu olarak görmemelidirler. Ne yazık ki, işverenlerin bu konudaki bilinç eksikliği çalışanlarda da mevcuttur. Çalışanlar, anlamsız bir duyarsızlıkla, bir Donkişot cesaretiyle iş güvenliği tedbirlerini ciddiye almıyorlar maalesef.

İş güvenliği müfettişi olarak çalıştığım yıllar boyunca, çalışanların kendi yaşamlarına karşı gösterdikleri duyarsızlığın neredeyse bir alışkanlık haline geldiğini gördüm. Baret, gözlük, maske veya diğer güvenlik gereç ve yöntemlerinin kullanımı neredeyse bir zül olarak addediliyor. Hayata karşı bir çeşit kumar oynanıyor âdeta. İnsanlar, sağlıklarını, dahası, kendi hayatlarını ortaya koyarak bir şeylere meydan okuyorlar. İşte, asıl tehlike, işverenlerin ve işçilerin konuya karşı bu duyarsızlıklarıdır. İşçi ve işveren örgütlerinin de bu konudaki gerekli çalışmaları yeterince yapmadıkları ortadadır.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; sizlere bazı istatistikî bilgiler vermek istiyorum. SSK istatistiklerine göre, 1999 yılında, ülkemizde meydana gelen iş kazası sayısı 77 955; 2000 yılında 74 847; 2001 yılında 72 367. Meslek hastalıkları, 1999 yılında 1 025; 2000 yılında 803 ve 2001 yılında 883. Ölümlü iş kazası sayısı -dikkatinizi çekmek istiyorum- 1999 yılında 1 333, 2000 yılında 1 173, 2001 yılında 1 008. Sürekli iş görmezlik, yıllara göre, 3 407, 1 818, 2 183. Toplam işgücü kaybı -son 2001 yılını vereyim- 1 852 000 gün.

Değerli arkadaşlarım, Irak'ta bir savaş yaşadık; Irak üzerine günlerce bomba yağdı, binlerce ton bomba atıldı. O bombaların altında kalanlar için hepimiz üzüldük, gözyaşı döktük; hayatını kaybeden her çocuk, her kadın, her insanla birlikte öldü benim insanım da âdeta.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)