İş kanun tasarısı ve sağlık aile çalışma ve sosyal işler (s,s, 73)

YAŞAR TÜZÜN (Bilecik)Sayın Başkan, Yüce Meclisin değerli üyeleri; İş Kanunu Tasarısının 90 ıncı maddesi üzerinde söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Bakanımız açıklamalarda bulundu; ama, zannediyorum, onun da bu konuda bilgi yetersizliği var. Beni dikkatlice dinlerlerse, bu konuda daha fazla bilgi sahibi olacaklarına inanıyorum.

Mevcut İş Kanununun "İş ve işçi bulma görevi" başlıklı 83 üncü maddesinde "İşçilerin elverişli oldukları işlere yerleşmelerine ve çeşitli işler için elverişli işçiler bulunmasına, aracılık etme hususlarının düzenlenmesi; kamu görevi olarak Devletçe yapılır. Bu görev 4837 sayılı Kanunla kurulan İş ve İşçi Bulma Kurumu tarafından yapılır" hükmü yer almaktayken, görüşülmekte olan tasarının "İş ve işçi bulmaya aracılık" başlıklı 90 ıncı maddesiyle "İş arayanların elverişli oldukları işlere yerleştirilmeleri ve çeşitli işler için uygun işçiler bulunmasına aracılık görevi, Türkiye İş Kurumu ve bu hususta izin verilen özel istihdam bürolarınca yerine getirilir" şeklinde bir düzenlemeye gidilmiştir. Burada, daha maddenin başlığında, hükümet, iş hayatına ve kendisine iş arayan yoksul kesimlere bakışını, bu kesime yaklaşımını zımnen itiraf etmiş olmaktadır. Şöyle ki değerli arkadaşlar: Yürürlükteki kanunla, devlet, iş ve işçi bulmayı kendisine bir görev addederken, yani, bu piyasayı düzenlemeyi, zayıf olanın hakkını gözetmeyi temel bir kamu görevi sayarken, yeni düzenlemeyle, devletin iş ve işçi bulmaya sadece aracılık edeceğini, dolayısıyla, bunu, kendisi için aslî, temel bir görev olarak görmekten vazgeçtiğini, zımnen de olsa, beyan ve itiraf etmektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; halkın, çalışanın ve çalışmak için iş arayan yoksul çoğunluğun sesi olarak, hak, hukuk, adalet anlayışından yoksun bir şekilde bütün siyasetini aracılık ve ticaret üzerine kurmuş olan bu hükümeti, buradan, tüm halkımıza şikâyet ediyorum. Hükümet, diğer taraftan işsizliğin çığ gibi büyüdüğü, asgarî ücretle bile olsa iş bulabilmek için kapı kapı dolaşıldığı bugünlerde işsizlere iş bulmak ve istihdam alanları yaratmak yerine, çok iyi organize edilmediği ve denetlenmediği takdirde suiistimallere yol açabilecek yeni bir düzenlemeyi getirmektedir. O da, iş ve işçi bulmaya aracılık etme görevini Türkiye İş Kurumuyla birlikte özel istihdam bürolarına bırakmaktadır.

Sakın yanlış anlaşılmasın değerli arkadaşlarım; biz, muhalefet olarak, her şeyin devlet eliyle yürütülmesi gerektiğini savunan bir anlayışta değiliz; biz, yalnızca, mazlumun, savunmasız ve muhtaç durumda iş isteyenlerin hakkının, mutlaka, devlet tarafından sıkı sıkıya korunması taraftarıyız.

Burada getirilen düzenlemeyle, devletin halihazırda elinde olan bir yetkiyi, özel istihdam büroları aracılığıyla, özel sektörle paylaşması söz konusudur. Kaldı ki, bu tasarıyla oluşturulması öngörülen özel istihdam büroları, ILO'nun 181 sayılı Sözleşmesinin 14 üncü maddesi olmazsa olmaz koşullarından birisi olan istihdam bürolarının İş Teftiş Kurulu müfettişlerince denetlenmesine olanak verilmesini ve 188 sayılı Tavsiye Kararındaki ilkelerinden yeterince yararlanılmamış olmasını gerektirmektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; devlet, kendi yetkilerinin bir kısmını özel sektörle paylaşmaktadır. Bu paylaşımın sınırı çok iyi çizilmezse, çok vahim suiistimallere, yolsuzluklara ve haksızlıklara yol açabilir. Kimin, hangi ölçütlerle özel istihdam büroları kuracağı, bu büroların çalışma şartları ve denetimi konusunda, mevcut tasarıda hiçbir hüküm yer almamaktadır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun Sayın Tüzün.

YAŞAR TÜZÜN (Devamla)En azından, bu koşulların, başka bir kanun veya yönetmelik aracılığıyla düzenlenmesi gerektiği yönünde bu maddeye bir hüküm eklenmesi de şarttır.

Sonuç olarak, hükümet, çalışma hayatının en temel işlevlerinden birisi olan iş ve işçi bulmayı devlet açısından temel bir kamu görevi sayma anlayışını bırakmış ve tüccar zihniyetiyle, bu konuda, sadece ve sadece aracılık yapacağını itiraf etmiş bulunmaktadır. Öte yandan, sınırları belli olmayan bir şekilde yetkilerini özel sektöre devretmiş ve her zaman yaptığı gibi, iş hayatında da ileride çok büyük kaos yaratacak yeni bir düzenlemeye de imza atmış olacaktır.

Değerli arkadaşlar, özellikle seçim bölgem Bilecik'te son yıllarda kapanan fabrika sayısı da oldukça artmış bulunmaktadır. Bu da, beraberinde, işsizler ordusunun katlanarak artmasına sebep olmuştur. Bilecik'te de sanayi âdeta çökmüştür...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)