Kültür ve tabiat varlıklarını koruma kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.:266)

YAŞAR TÜZÜN (Bilecik)Sayın Başkanım, değerli milletvekili arkadaşlarım; vermiş olduğumuz önerge süreyle ilgiliydi. Gerçi gerekli açıklamayı Sayın Bakan ve benden önceki Hatip arkadaşımız yaptı.

Benim burada değinmek istediğim konu, önergeyle ilgili değinmek istediğimiz konu özellikle mahallî idareler yönünden. Bir bölgede, bir ilde, bir ilçede, beldede hatta seçtiğimiz belediye başkanı, seçilen belediye başkanı, belediye meclis üyesi, il genel meclis üyesi beş yıl süreyle seçiliyor. Bu mantıkla bakacak olursak, gerek bu Üst Kurula, yani Yüksek Kurula gerekse bölge kuruluna seçilecek üyelerin de en az mahallî idarelerde görev yapan arkadaşların süresi kadar olmasında fayda var kanaatindeyiz.

Kuşkusuz, daha önceki kanunda, yani 12 Eylülden sonra çıkan kanunda beş yıl süreyleydi. Bu sürenin kısaltılması ne anlama geliyor diye bakacak olursak, yani kültür ve tabiatı, tarihi, doğal ortamı bozmak isteyen bir siyasi zihniyete veyahut bir kişisel zihniyete veyahut bir yerel yönetim zihniyetine “Efendim, beş yıl beklemene gerek yok, artık bu kurulun görev süresi üç yıla düştü. Sen bu üç yıl biraz daha sabret, nasıl olsa üç yıl sonra bu kurul üyeleri değişecek, dolayısıyla sizin istediğiniz proje de bu kuruldan geçer.” mantığıyla, bu, beş yıldan üç yıla düşürülmüş bulunuyor.

Değerli arkadaşlarım, tabii, bilim adamları kolay yetişmiyor. Bu arkadaşlarımızın, özellikle mesleki bilgilerinin, tecrübelerinin burada aktarılması gerekiyor. Bunun çeşitli aşamaları var. Bu aşamaların takibi açısından da, gerçekten, üç yıl çok kısa bir süre. Bunun, mutlaka ama mutlaka beş yılda kalması gerekiyor.

Kuşkusuz, bu Koruma Kurulu kararları da kamuoyunda tartışılıyor, bazen tatminkâr olunmuyor, bazen tatminkâr oluyor ama genel olarak baktığımızda, özellikle yerel yönetimlerimizin bu dokuyu bozduklarını birçok ilde görüyoruz. Yine, Ankara’mızda, özellikle on beş yıldır Ankara’yı yöneten siyasi zihniyetin, Ankara’nın doğal, kültürel yapısını bozacak birçok projeleri hayata geçirdiğini hepiniz biliyorsunuz, bizler de yakından takip ediyoruz. Ama özellikle şu örneği vermeden geçemeyeceğim: Bildiğiniz gibi Ankara Garı’nın önünde yapılan kavşak, yani katlı kavşak projesine baştan Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü tarafından itiraz edildiğini, uygun görülmediğini hepimiz biliyoruz. Yine, Ankara Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Bölge Kurulu ise maalesef bu projeye hiç düşünmeden onay vermiştir. Bir noktada Ankara’nın tarihî dokusu bozulmuştur. Cumhuriyetin ilk eserlerinden olan bu meydan maalesef bu çok katlı, iki katlı kavşakla yok edilmiştir ve Ankara’mız bir meydanından olmuştur, meydan ortadan kalkmış, çok çirkin bir tablo ortaya çıkmıştır. Bu katlı kavşak yerine Kültür Tabiat Varlıkları -özellikle Ankara- Kurulu çok daha hassas davransaydı, çok daha dikkatli olsaydı bunu katlı kavşakla değil de, bir alttan geçişle çözebilirdi diye düşünüyorum.

Değerli arkadaşlarım, yine, bu kanun hazırlanırken, ülkemizde bulunan Tarihî Kentler Birliği gibi, ÇEKÜL Vakfı gibi, kentlerin tarihini koruyan bu birliklerin de görüşünün alınmasında büyük fayda var idi. Ancak gerek Komisyon çalışmalarında gerekse Komisyon çalışması öncesi gerekse Bakanlığın ilgili bürokratlarının bu Tarihî Kentler Birliğinin ve bu ÇEKÜL Vakfının düşüncelerini, görüşlerini almadığını bir kez daha buradan ispatlamış bulunuyoruz.

Sonuç itibarıyla bizim bu önergemiz, bu kurullarda -gerek Üst Kurulda gerekse bölge kurullarında- görev yapacak arkadaşlarımızın üç yıl süreyle değil de beş yıl süreyle görevine devam etmesi yönünde. Ben önergemizin kabulü yönünde sizlerin de oy kullanmasını temenni ediyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)