Tarihi bilgi, belgelerle konuşma iradesinin muhafaza edilmesi gereken yerin Meclis olduğuna ve seneidevriyesi hürmetle yâd edilen şehitlerin hatırası Sarıkamış üzerinden anılırken 90 bin kişinin donarak vefat ettiğinin ifade edildiğine ancak Genelkurmay Başkanlığı kayıtlarında donarak vefat edenlerin sayısının 8 bin, toplam şehit sayısının da 23 bin olduğuna ilişkin açıklaması

YAVUZ AĞIRALİOĞLU (İstanbul)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; seneidevriyesini hürmetle yâd etmiş olduğumuz şehitlerimizin hatırasını Sarıkamış üzerinden takdim ederken, anarken “90 bin şehit” diye klasikleşmiş bir tanımımız ve sayımız var, biliyorsunuz. Bununla ilgili bir düzeltme yapmam lazım. Burası Türkiye Büyük Millet Meclisi, bu hususta TBMM’nin bu mevzuyu dile getirirken hassasiyet göstermesi gerektiğini düşündüğüm için bir düzeltme beyanıdır bu, öyle kabul edin lütfen.

Malumaliniz, Sarıkamış meselesi konuşulurken bir mermi bile sıkmadan 90 bin kişinin donarak vefat ettiğine dair bir cümle uzunca yıllardır bu meseleyi konuşan herkesin ağzındadır. Genelkurmay kayıtlarında da mevzu bütün sarâhatiyle açıklanmıştır.

Sarıkamış Harekâtı dolayısıyla bizim toplam donarak vefat eden sayımız Genelkurmayın kayıtlarında 8 bindir arkadaşlar. Toplam harekât esnasında vefatlarımız, şehitlerimiz, donarak ölenlerimiz, hastalıktan ölenlerimizin yekûnu 23 bindir arkadaşlar.

Bizim vefat edenlerimizden daha fazlasını da Ruslar kaybetmiştir. Rusların donarak ölenlerinin sayısı 9 bin, onların bu harekât kapsamında yurdumuzu işgal etme teşebbüslerinde kayıpları 33 bindir arkadaşlar. Hamamlı’daki Rus esir kampında donarak ölenlerin, açlıktan ölenlerin ve hastalıktan ölenlerin yekûnu 5 bindir, onlarla beraber toplam vefatımız, şehidimiz 23 bindir.

Bu meseledeki hususi düzeltme talebimin arkasında şöyle bir şey yoktur: 1 kişi de ölse 1 kişinin ölümü de çok kıymetlidir lakin tarihi bilgilerle, belgelerle konuşmak irademizi muhafaza etmemiz gereken başlıca yer Meclistir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

YAVUZ AĞIRALİOĞLU (İstanbul)Başkanım, tamamlayayım.

BAŞKANBuyurun.

YAVUZ AĞIRALİOĞLU (İstanbul)Bizim ihtiyat taburlarımız dâhil o bölgedeki bütün askerî varlığımızın yekûnu 78 bindir zaten. Dolayısıyla, bu rakamlar üzerinden, bir grup heveslinin Köprülü Şerif üzerinden gelmiştir bu bilgi noksanlığı, onun kasıtlı suistimalidir. 98’inci, 88’inci ve 89’uncu alayların bir mermi bile atmadan öldükleri Allahuekber Dağlarında vefatımızın sayısı 3 bindir arkadaşlar. Dolayısıyla, bu rakamlar üzerinden sanki oradaki operasyon, askerî harekât başka bir memleketin harekâtıymış gibi bir algıyı besleyecek cümleleri kurarken özen gösterilmelidir. Sarıkamış, arkası Erzurum olan bir direniş hattıdır. Nasıl ki Çanakkale’de 100 binlerle şehit olduk, sonra da savaşı müteakip elini kolunu sallayan donanmalardan sonra “Biz burada boşa öldük.” demiyorsak, orada da arkası Erzurum olan büyük bir vatan savunmasının hattı kurulmuş, bu uğurda her türlü fedakârlık göze alınmıştır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

YAVUZ AĞIRALİOĞLU (İstanbul)Tamamlıyorum Başkanım.