İYİ Parti Grubu önerisi münasebetiyle

İYİ PARTİ GRUBU ADINA YÜKSEL ARSLAN (Ankara)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

İYİ Parti Grubu olarak köylerin mahalleye dönüştürülmesiyle birlikte ortaya çıkan sorunlara ilişkin vermiş olduğumuz araştırma önergesi hakkında söz almış bulunmaktayım.

1924 yılından beri yürürlükte olan 442 sayılı Köy Kanunu günün şartlarına uyarlanmak yerine yürürlükten kaldırıldı, oysa bu kanuna göre köy hayatı ve tarımsal üretiminin sürekliliği garanti altına alınmıştı. Şöyle ki: Köyde yeni yetişen nesil ya da o köy nüfusuna kayıtlı olup atası, dedesi, mezarı o köyde bulunan kişiler köylerinin civarındaki “köy gelişim alanı” denilen araziler için muhtardan talepte bulunabiliyordu, yapılan parsellere beş yıl içinde temel atıp ev yapan köylüler mülk sahibi oluyordu. Parsellerin tapusu çok cüzi fiyatlarla muhtarlardan satın alınıyordu. Köy muhtarı ise köy tüzel kişiliği kasasına giren bu parayla, köyün ihtiyacı olan bazı işleri hiçbir kuruma ihtiyaç duymadan çözebiliyordu. Ancak 12 Kasım 2012 tarihi itibarıyla büyükşehir yasa tasarısı Meclis Genel Kurulunda kabul edilerek 6360 sayılı Kanun yasalaştıktan sonra 18 bin ila 22 bin köyümüz tüzel kişiliğini kaybederek mahalleye dönüştürüldü. Kırsal alanları yakından ilgilendiren bu düzenlemeyle köy muhtarlarının ve azaların hiçbir yetkisi kalmadı, yerel düzeyde merkeziyetçilik arttı. Aynı zamanda, kentte yaşamanın gerektirdiği mali yükümlülükler köyler için de geçerli oldu. Hayvancılık ve tarımsal üretim olumsuz yönde etkilendi. 6360 sayılı Kanun’un kırsal alanlarda meydana getirdiği sorunlar, büyükşehirlerde mahallelerin kırsal ve kentsel olarak yapılandırılmasını zorunlu kıldı. Buna istinaden mahalleye dönüştürülen köylere 7254 sayılı Kanun’la birlikte “kırsal mahalle” ve “kırsal yerleşik alan” statüsü verilmesinin önü açıldı ancak bu kanun da ilave sorunlara neden oldu. Değerli milletvekilleri, köy yerleşim alanı ve köy gelişim alanındaki araziler dışarıya açık ihalelerle üretimden, çiftçilikten anlamayan zenginlerin, rantçıların oyuncağı hâline geldi. Zira, yapılacak iş tarımsal bir faaliyetken satın alınacak arsa ya da arazi, şehirdeki arsa fiyatlarına eşitlendi. Köylülerin yıllardır ekip biçtiği otlakıye, Maliye yeri, mera yeri, köy tüzel kişiliğine ait araziler açık ihaleler ve internet üzerinden yapılan satışlarla tanımadıkları kişiler tarafından alındı; köylerdeki sosyal doku ve komşuluk ilişkileri bozuldu.

Yine, başka bir hususa değinecek olursak mahalle statüsüne geçilmesinden sonra ilçe belediyeleri tarafından imar getirilen köylerde belediye, köylünün avlusuna, bahçesine hissedar oldu; en büyük tehlike de burada. Zira, belediyeler bu hisselerini umuma açık ihalelerle satışa sundu. Böylece köylü, avlusunun hissedarı olan yabancıların insafına terk edildi. Hepimiz farkındayız ki günümüz piyasa koşullarında hayvancılık ve tarımsal üretimde sürekliliğin sağlanması, köylünün köyünde huzurlu olmasına bağlıdır yani toprak köylünün olursa ekilir. Büyükşehirlerde mahalleye dönüştürülen köylerde bir diğer sıkıntı da köylü yıllardır ecrimisil bedelini ödediği tarlasını açık ihaleler yüzünden alamıyor. Söz konusu tarla, sadece kredi teminatı için ihaleye giren yabancılara satılıyor.

Değerli milletvekilleri, sıkıntılar bununla da sınırlı değil: Köy yerleşim alanları ve köy gelişim alanları belediyeler ve Millî Emlak tarafından parsellenerek yine tarım amacı taşımayan kişilere “kırevi” ya da “hobi bahçesi” adı altında satılmaktadır. Buralarda bu şekilde parsel edinen kişiler, köylerdeki hayvanlardan rahatsızlıklarını belirterek dilekçe veriyorlar. Dolayısıyla bu şikâyet üzerine hayvan barınakları mühürleniyor, bu ve benzeri nedenlerle köylünün faaliyetleri engelleniyor.

Yine son zamanlarda, köylerin gelişim alanlarında tarım yapılırken sessiz sedasız TOKİ'ye devredilen 389 arsa satışa çıkarılmıştır. Örnek verecek olursak UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dâhil edilen ve Antik Dönem’in öne çıkan alanlarından biri olan Gordion’un bulunması nedeniyle bir hayli önem arz etmektedir. Ankara Polatlı’daki Yassıhöyük köyü ile çevre köylerinde ve Beypazarı’nın İncepelit köyü başta olmak üzere çok sayıda köyde araziler satışa çıkarıldı. Bu rekabetten köylüler ekonomik nedenlerle arsalarını alamadı ve yabancı…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)