Ülke genelinde artan şiddet olaylarının sebeplerinin araştırılması ve gerekli önlemlerin alınması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Kent kültürü; kentlilerin, ortak bir paydada buluşarak üretilen ekonomik ve kültürel değerlerin oluşum sürecinde ortaya çıkmaktadır. Farklı gelenek ve göreneklerden, kültürlerden gelen kişilerin, bireysel hak ve sorumluluklarının bilinci ile yaşadıkları şehre özgü kurallar çerçevesinde geliştirdiği birlikte yaşama kültürü, bir şehri kent yapmaktadır. Tarihsel değerler, nitelikli göç, eğitim ve üretimin, kentte yaşayanlarla etkileşimi, bu kültürün oluşumunu sağlamaktadır. Oluşan kent kültürünün kuşaklar boyu sağlıklı şekilde aktarılması, demokrasi kültürünün geliştiği, güvenin sağlandığı ve özellikle suçun düşük olduğu şehirlerde olanaklıdır.

Yaşama hakkı ile temel hak ve özgürlüklere sahip olmak ve bunları etkin bir şekilde kullanmak, ancak güvenli şehirlerde mümkündür. Şehirlerde sosyal, kültürel, ekonomik ve mekânsal özellikleri ile değişkenlik arz eden kentsel suç kavramı, şehirde yaşayan bireylerin huzur ve mutlulukları açısından tehdit oluşturmaktadır.

Türkiye, Uluslararası Organize Suça Karşı Küresel İnisiyatif tarafından yayınlanan 2023 Küresel Organize Suç Endeksi'nde 193 ülke içinde 14'üncü sıraya, Avrupa'da ise birinci sıraya gerilemiştir. Raporda ayrıca, Türkiye'de çeşitli mafya gruplarının hükümet ve diğer siyasetçilerle yakın ilişki kurarak polis ve yargı karşısında koruma sağladıklarının aktarıldığının kaydedilmesi son derece düşündürücüdür. Diğer yandan, merkezi hükümetin yanlış ekonomi politikaları sebebiyle yaşanan hızlı yoksullaşma ve toplumsal çöküşe bağlı olarak suç eğiliminin ve şiddet olaylarının da yükseldiği saptanmaktadır.

Dünyanın önde gelen araştırma şirketi Numbeo'nun her yıl açıkladığı, ülke ve şehirlerin suç oranları ve güncel yaşam kalitesi endeksi gibi, diğer olaylar ile ilgili verileri baz alarak oluşturduğu Güncel Güvenlik Endeksi 2022'ye göre, listeye Türkiye'den 6 şehir arasında güvenlik endeksi en yüksek şehir 83,81 puan ile Eskişehir ilk sırada yer alırken, 2023 yılı endeksinde Türkiye'den giren tek şehir, 10*uncu sırada yer alan Eskişehir olmuştur. Eskişehir, Büyükşehir Belediye Başkanı Prof. Dr. Yılmaz Büyükerşen'in 24 yıldır huzurlu ve mutlu bir şehir için, gerçekleştirdiği çalışmalarla tüm dünyaya örnek gösterilen bir şehir haline gelmiştir. Eskişehir'in örnek gösterilmesinde en büyük etken, şehri, bir okul olarak gören anlayışla şehre gelenleri şehirlileştirme yönünde ortak paydalarda buluşturacak kentsel mekân planlamalarının başarıyla uygulandığı, ayrışmaların en aza indirgendiği, herkesin kendini şehrin bir parçası görebileceği yerel yönetim politikalarının uygulanmasıdır.

Ancak, Eskişehir'de yerel yönetimlerin tüm bu çabasına karşın, merkezi yönetimin yanlış politikaları ile sosyoekonomik ve kültürel yozlaşma sonucu ortaya çıkan toplumsal çöküntünün, şiddet eğiliminin ve suç oranlarının artmasında etkili olduğu değerlendirilmektedir. Bu süreç, son yıllarda Türkiye'nin tüm şehirlerinde endişe verici tabloların ortaya çıkmasına yol açmakta olup; ne yazık ki 2022 yılında Türkiye'nin en güvenli şehri olan ve dünya güvenli şehir sıralamasında yer alan tek şehir olan Eskişehir'i de etkilemeye başlamıştır. Daha önceleri şehirde yaşanmayan kadın cinayetleri başta olmak üzere, cinayet, silahlı çatışma, uyuşturucu Eskişehir'de çok ciddi bir asayiş sorunu haline gelmek üzeredir. En son olarak, özel gereksinimli öğrencilerin eğitim gördüğü bir devlet okuluna zorla giren bir kişi öğretmenlere bıçakla saldırmış ve 4 öğretmeni yaralamıştır. Kentimizde yaşanan bu üzücü olay, ülkemizde özellikle son dönemlerde artan şiddet olayları toplumdaki ruhsal çöküşün bir sonucu olarak üzücü ve endişe verici olmakla birlikte düşündürücüdür.

Şehirlerde artan güvenlik sorunun çözülmesi için, sorunun kökeninde yatan toplumsal çöküntünün nedenlerinin saptanması gerektiği kadar, eğitsel alanda yapılması gerekenlerin belirlenmesinden, bireysel silahlanmanın önlenmesine; kolluk güçlerinin çalışma düzenine ve yasal düzenlemelere dek çok yönlü boyutları ile irdelenerek acilen önlem alınması gerekmektedir.

Bu bağlamda, Türkiye'de artan şiddet eğilimi ve şiddet olaylarının tüm yönleriyle araştırılması, şehir kültürü ve kamu güvenliğine etkilerinin belirlenmesi, suçun önlenmesi, şehirlerde huzur ve güvenliğin sağlanması, için Anayasa'nın 98*inci Maddesi ve TBMM İç Tüzüğü'nün 104 ve 105'nci Maddeleri uyarınca, Meclis Araştırması açılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.