İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGESİ · 10/1339 GÜNDEMDE

Zorunlu ve örgün eğitimde öğrencilerin yaşadıkları beslenme sorunlarının tespiti ve gerekli tedbirlerin alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

İlk imza: Ali Gökçek İstanbul · CHP ve 20 milletvekili ·

Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Türkiye'de zorunlu ve örgün eğitimdeki beslenme krizinin araştırılması, sorunların tespiti ve gerekli çözüm önerilerinin ortaya konması amacıyla Anayasa'ınızın 98. TBMM İçtüzüğü'nün 104. ve 105. maddeleri kapsamında Meclis Araştırması açılması konusunda gereğini saygılarımla arz ederim. 26.10.2023

1. GEREKÇE

T.C. Anayasası 42. maddesi "kimsenin eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağına" ve "temel eğitimin ilk kademesi olan ilköğretimin, kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunlu olduğu ile devlet okullarında parasız olduğunu" belirtmektedir. Yine Milli Eğitim Temel Kanunu 4. maddesi eğitim kurumlarının dil, ırk, cinsiyet ve din ayrımı gözetilmeksizin herkese açık olduğunu güvence altına alırken 8. maddesi kadın, erkek herkese fırsat ve imkan eşitliği sağlanması yükümlülüğünü içermektedir. Fakat tüm bu yasal yükümlülüklere rağmen, Türkiye*de zorunlu ve örgün eğitimdeki öğrencilerin bir kısmı eğitime | devam edememekte ya da zorlu koşullarda eğitimlerine devam etmeye çalışmaktadırlar.

Metnin tamamını göster (5 paragraf daha)Metni kısalt

2016'da GSYH içerisindeki payı "%4,21 olan eğitim bütçesinin 2023 yılı içindeki payı %3,48'e gerilerken, 2016 yılında eğitime merkezi yönetim bütçesi içinde "%19,24 olarak ayrılan pay 2023'te 9014,53'e gerilemiş; benzer şekilde, merkezi bütçe yatırım ödeneğinden 2022'de MEB yatırımlarına "%22,34 oranında pay ayrılırken bu oran 2023'te 512,65'e gerilemiştir.

İstanbul Planlama Ajansı'nın (IPA) "Ekonomik Krizin Eğitim Maliyeti" başlıklı raporda ortaya konduğu üzere, 2020'de yapılan eğitim harcamalarının %74,7'si devlet tarafından finanse edilirken bu oran 2021 yılına gelindiğinde %72,5'e gerilemiştir. Bu doğrultuda, 2020 yılında eğitim harcamaları içinde hanelerin yaptığı harcamaların payı "%20 iken 2021 yılında %22'ye çıkmış, bu da zorunlu eğitimin maliyetinin beşte birinden fazlasının ailelerin bütçesi üzerinden karşılandığını ortaya koymuştur.

Beslenme krizi özellikle 2023-2024 eğitim ve öğretim yılında öğrencileri ve velileri en çok etkileyen sorunların başında gelmektedir. Derinleşen ekonomik krizin faturası öğrencilere kesilirken, veliler artan enflasyon karşısında çocuklarının en temel ihtiyaçlarından beslenme ihtiyacını bile karşılamakta zorlanmaktadır. Yukarıda da bahsi geçen IPA raporunda da ortaya konduğu üzere, gıda enflasyonunun aşikar bir sonucu olarak çocuklar yalnızca evde değil okulda da yetersiz beslenmekte ya da beslenemeyip derslere aç gitmektedir. Okul çağındaki çocukların da en az dörtte birinin okula aç gittiği tahmin edilmektedir.

Öte yandan, üniversite öğrencileri de benzer sorunlarla mücadele etmektedir. Hayat pahalılığı karşısında, Oo öğrencilerin O©n önemli gider kalemlerinden birini o beslenme oluşturmaktadır. IPA'nın İstanbul'da Üniversite Öğrencilerinin Ortalama Yaşam Maliyeti araştırmasına göre, İstanbul'da özel yurtta kalan bir üniversite öğrencisinin "Market — Dışarıdan Yemek Harcaması" sadece bir sene içerisinde 90315,85, üç kişilik bir evdeyse bir öğrencinin "Market — Dışarıdan Yemek Harcaması" ise 90113,29 oranında artış göstermiştir. CHP Yoksulluk Dayanışma Ofisi tarafından hazırlana "Genç Yoksulluğu Dosyası"nda belirtildiği üzere, üniversite öğrencilerinin yaklaşık 9660'1 göreli yoksulluk sınırının altında yaşarken öğrencilerin; balık, tavuk, et gibi beslenme açısından önemli olan gıdalara ulaşmakta zorlandıkları, haftada ise en az birkaç gün öğün atladıkları belirtilmektedir.

Bu çerçeveden hareketle Türkiye'de zorunlu ve örgün eğitimdeki beslenme krizinin araştırılması, sorunların tespiti ve gerekli çözüm önerilerinin ortaya konması amacıyla Anayasa'ınızın 98. TBMM İçtüzüğü'nün 104. ve 105. maddeleri kapsamında Meclis Araştırması açılması konusunda gereğini saygılarımla arz ederim.

Metin TBMM’deki PDF’ten otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir

ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

21 İMZA
CHP 21

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.