Emeklilerin yaşadığı sorunların incelenerek yaşam koşullarının iyileştirilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

GEREKÇE:

Sosyal Güvenlik Kurumu'nun verilerine göre ülkemizde yaklaşık 16 milyon emekli vatandaşımız bulunmaktadır. Emekli vatandaşlarımız iş hayatları sona erdikten sonra insan onuruna yakışacak bir gelir düzeyinden çok uzakta bir yaşam sürmekte ve sorunlarla boğuşmaktadır.

Bugün emekli vatandaşlarımızın büyük bir çoğunluğu uzun yıllar prim ödeyerek emekli olduktan sonra aldıkları düşük maaş nedeniyle insanca bir yaşam sürememekte ve yoksulluk sınırının altında yaşamaktadırlar. 2023 yılının Temmuz ayı için verilen yüzde 25 zam oranının kabul edilmesi mümkün değildir.

Türk-İş tarafından her ay yapılan Açlık Sınırı Araştırmasının 2023 yılı Haziran ayı sonucuna göre, dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı 10.373 liradır. Buradan da açık ve net bir şekilde görünebileceği gibi emekli vatandaşlarımızın büyük bir çoğunluğu açlık sınırının altında yaşam mücadelesi vermektedir.

Diğer taraftan, kesin sayısı açıklanmamakla birlikte, yaklaşık 9 milyon kişi olarak tahmin edilen emeklilerin 7500 lira civarında maaş aldığı ve emeklilerin çok önemli bir bölümünün kök maaşlarının da 7500 liranın altında olduğu bilinmektedir. Yapılan yüzde 25 emekli maaş artışları kök maaşlar üzerinden olacağından bu vatandaşlarımızın büyük bir çoğunluğunun maaşları hiç artmayacak olup, az bir kesiminin de maaşları çok cüzi bir miktarda artacaktır.

İntibak düzenlemesi adıyla bilinen kanun da amaca hizmet etmekten uzaktır. İntibakta amaç, bir taraftan emeklilerin aylıklarında iyileşme sağlanarak günün ekonomik şartlarına uyarlanması, öte yandan eski emeklilerin aralarındaki farklılıkların giderilerek adil bir sistemin kurulmasıdır. Gerçek anlamda bir intibak yapılabilmesi için tüm emeklilerin prim ödeme gün sayılarına ve kıdem yıllarına dayanan bir gösterge tablosuna bağlı olarak emekli maaşı alacakları ve bu çerçevede hiç kimsenin hak kaybına uğramayacağı bir sistemin yaratılmış olması gerekmektedir.

Emekli vatandaşlarımızın bu aldıkları maaşlarla geçinebilmeleri mümkün görünmemektedir. Bugün yüksek fiyatlar nedeniyle kahveye ve lokantaya gidemeyen birçok emekli vatandaşımız bulunmaktadır. Avrupa ülkelerinde yaşayan emsalleri dünyanın her ülkesinde rahat rahat tatillerini yapıp, ülke ülke gezerken, bizim emeklilerimiz aldıkları maaş neredeyse karınlarını doyurmaya bile yetmemektedir.

Sonuç olarak emeklilerimizin bir nebze olsun rahatlamasını sağlayacak bir iyileştirmenin yapılması ve en düşük emekli aylığının asgari ücret seviyesine çekilmesi gerekmektedir. Böylelikle, diğer kesimler arasında giderek açılan makas kapanacak ve adaletli bir uygulamaya erişilecektir. Gerekçesi ekte sunulan, emeklilerin yaşadığı sorunların incelenmesi ve tüm e t Pi insanca geçinebilecekleri bir yaşam düzeyine kavuşturulması amacıyla Anayasayfızı ke AŞA TBMM İçtüzüğünün 104 ve 105. maddeleri gereğince Meclis Araştırmşs$ı R> To saygılarımızla arz ve teklif ederiz.