Göçmen ve sığınmacı politikalarının gözden geçirilerek kontrollü bir göçmen politikasının hayata geçirilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Türkiye, gerek coğrafi konumu, gerekse bölgesindeki savaşlar, siyasi istikrarsızlıklar, insan hakları ihlalleri ve ekonomik zorluklar sebebiyle düzensiz göçmen akımına maruz kalmıştır. Bu göç akımları, ülkemizin sosyal ve demografik yapısını, ekonomisini ve güvenlik durumunu derinden etkilemeye devam etmektedir,

Türkiye'nin kontrollü ve bütünlüklü bir göçmen politikasının olmamasından doğan sorunlar, tüm Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının yaşamını ve ülkemizin milli güvenliğini doğrudan etkilemektedir. Bu sorun, kamuoyunun bir numaralı gündemi haline gelmiştir.

Öncelikle Suriye iç savaşı, ardından Afganistan'da Taliban'ın yönetime el koyması ile beraber, sayısı net olarak bilinmeyen milyonlarca insan Türkiye'ye gelmiştir ve gelmeye de devam etmektedir. Ülkemiz adeta bir göçmen kampına dönmüştür ve şu an göçmen sayısı dahi net olarak bilinmemektedir. Ülkemizde her gün, il ve ilçelerde yürütülen operasyonlarda, hudut boylarında, karasularımızda, trafik uygulamalarında, iş yeri denetimlerinde çok sayıda kaçak göçmen ve göçmen kaçakçısı yakalanmaktadır. Sınırlarımızdaki güvenlik zafiyeti, yabancıların yasa dışı yollarla Türkiye'ye girişinde kolaylaştırıcı bir rol oynayarak insan kaçakçılığının artmasına da sebep olmuştur. Ayrıca sınır dışı edilen çok sayıda düzensiz göçmenin, aynı güvenlik zafiyeti sonucunda Türkiye'ye tekrar tekrar giriş yaptığı, hatta bunu uyuşturucu kaçakçılığı ile birleştirerek kendilerine sözde gelir kapısı yarattıkları görülmüştür. Güçlü yasalarımıza ve ceza oranlarının çok yüksek olmasına rağmen göçmen kaçakçılığı organizatörlerinin adli kontrolle serbest kaldığı görülmekte, bu durum kaçakçıları cesaretlendirmektedir.

Ayrıca sınırlarımızın bu denli kolay geçilebilmesi ile ülkemize giren cihatçı teröristlerin, örgütlerine militan kazandırma çalışmaları ve terör eylemleri için hazırlık eğitimleri yaptıklarını, düzenledikleri bombalı intihar saldırıları ile yüzlerce vatandaşımızın hayatını kaybetmelerine sebep olduklarını da hatırlatmak gerekmektedir.

Açık sınır kapısı politikası sonucunda ya da yasa dışı yollardan ülkemize giren, sonradan kayıt altına alınan ya da kaçak olarak ülkemizde yaşamına devam eden göçmenlerin varlığı sosyal güvenlik (kayıt dışı çalışma), eğitim ve sağlık gibi temel alanlarda sorunlara sebep olmaktadır. Diğer yandan, düzensiz, kontrolsüz ve aşırı bir şekilde Türkiye'ye gelen sığınmacıların, aynı bölgelere yerleşmeleri, kentlerde gettolaşmayı doğurmaktadır. Bu gettolaşma hem toplumsal kabul ve uyumlanma gerekliliğinin önüne geçmekte, hem de gönüllü ve güvenli geri dönüş uygulamalarının hayata geçirilmesini zorlaştırmaktadır. Gettolaşmanın olduğu yerlerde kapalı bir toplum oluşarak uyuşturucu, kaçakçılık ve adi suçlar başta olmak üzere suç oranları artmakta ve güvenlik açığı ortaya çıkmaktadır.

Tüm bunlar birlikte değerlendirildiğinde; Türkiye'de göçmen politikasıyla ilgili ciddi bir sorun olduğu açıktır. Göçmen krizinin yönetiminde, çok sayıda Avrupa Birliği üyesi ülkenin, sorunu kendi sınırları dışında çözmek adına göçmen geçişlerinin yoğun olduğu ülkeler ile geri kabul anlaşmaları yapmak istediği bilinmekte ve bu noktada Avrupa Birliği'nin bir kez daha Türkiye'ye yönelmesi beklenmektedir. Bununla birlikte AB yasadışı göçü önlemek ve geri dönüşü hızlandırmak için göçmenlerin biyometrik verilerinin yaş sınırını düşürerek toplanmasını da içeren oldukça sıkı kurallara bağlı Sığınma ve Göç Paktı'nı kabul etmiştir. Ülkemiz ise etkin bir göç politikası Mi elik de ir e durumda kalmaya devam etmektedir. Bu nedenle bu sorunun iç ve milli güvenlik, demografik, so külki ve ekonomik olarak ele alınarak; mevcut ve oluşabilecek, öngörülen ve öngörülemeye Bn Sörühlrn çözümüne yönelik yasal ve kurumsal eksiklikler de giderilerek, kontrollü ve bütünlükli$ bif göçmen politikasının oluşturulması Türkiye'nin geleceği açısından hayati önemdedir. Türkiye'ye kaçak olarak giren ve kayıtsız olarak yaşayan yabancılar sorununun araştırılarak başta sınır güvenliği olmak üzere konuyla ilgili gerekli tedbirlerin alınması; yıllardır ulusal ve uluslararası çevrelerde bir "geçiş noktası" olarak kabul gören Türkiye'ye dair bu algının net bir şekilde kırılmasını sağlayacak önlemlerin alınması; ülkemizdeki düzensiz göçmen sayısını spekülatif olmaktan çıkaracak, güvenilir verilerin toplanmasına dair yöntem ve süreçlerin belirlenmesi; yasa dışı ve düzensiz göç bağlamında yapılan insan kaçakçılığının önlenmesine yönelik etkili yaptırımların belirlenmesi; yasa dışı göçmen çalıştıran işletmelerin denetimine yönelik çok daha etkili ve uygulanabilir adımların ve yaptırımların belirlenmesi; "kitlesel göç" tanımı ve buna bağlı olarak ortaya çıkan geçici koruma hakkının tartışılması; hem gönüllü geri gönderme politikasının etkin şekilde işletilmesi hem de mevcut ve oluşabilecek tüm sorunların çözümüne yönelik, yasal ve kurumsal eksikliklerin giderilerek kontrollü ve bütünlüklü bir göçmen politikasının oluşturulması amacıyla Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 104 ve 105. Maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını saygılarımla arz ve teklif ederiz.