Ayçiçeği üretiminin teşvik edilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vatandaşlarımızın sıvı yağ kullanım tercihine baktığımızda %80 oranında ayçiçeği yağının tercih edildiğini görmekteyiz. Bu tercihten hareketle ayçiçeği bitkisinin üretiminin kritik olduğu ortadadır. Ancak son yıllarda ülkemizde üretilen ayçiçeği iç talebe yetmemekte ve cari açık vermek suretiyle ithalatı yapılmaktadır. Ayçiçeği üretimini teşvik etmek amacıyla atılabilecek adımların belirlenmesi adına Anayasamızın 98 ve içtüzüğümüzün 104 ve 105. Maddeleri gereğince bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ederiz. 25.07.2024
GEREKÇE
Ülkemiz özelinde ve dünya genelinde küresel ısınma, bölgesel savaşlar, nüfusun hızla artması ve salgınlar nedeniyle gıda krizleri, gıda enflasyonu yaşanmaya devam etmektedir. Özellikle pandemi döneminde deneyimlediğimiz üzere olası bir kaynak kıtlığında temel gıda noktasında kendisine yetebilen ülkeler süreci daha sağlıklı ve güvenli götürebilme şansına sahipler. Özetle, yeni küresel düzlemde gıdayı sadece beslenme karşılığı olarak değerlendirmek eksik kalacaktır, gıda yeterliliğini aynı zamanda bir güvenlik başlığı /sorunu olarak görmemiz gerekmektedir.
Metnin tamamını göster (6 paragraf daha)Metni kısalt
Ayçiçeği yağı vatandaşlarımızı tüm sıvı yağlar içinde "%80 ile en çok tercih ettiği yağ olarak ön plana çıkmıştır. Bir diğer yandan yüksek protein içermesi sebebiyle de ayçiçeği küspesi kıymetli bir yem olarak hayvancılıkta kullanılmaktadır. Ancak ayçiçeği üretimi nüfus artışı ve kişi başı tüketim miktarındaki yükselişi yakalamaktan uzak kalmıştır. 2015 yılında %79 olan kendi kendine yetme oranımız "651*lere kadar gerilemiş durumdadır. Ülkemiz aradaki talep farkını kapatmak için 2023 yılında ayçiçeği tohumu, yağı ve küspesinin ithalatına milyarlarca dolar ödedi. Ticaret Bakanlığı ocak ayında yayınladığı ve 15 Nisan'a kadar geçerli kıldığı tebliğ ile ayçiçeği tohumunda 100.000 tona, ham ayçiçeği yağında ise 250.000 tona kadar tarife kontenjanı uygulamasına geçti. Böylelikle yağlık ayçiçeği tohumunda %27 yerine %12, ham ayçiçeği yağında ise %36 yerine %22 gümrük vergisi alınmasına karar verdi. Ticaret Bakanlığı'nın vergi gelirinden vazgeçerek ithalatı teşvik etmesi söz konusu üretim ihtiyacının da keskin bir kanıtı olarak karşımıza çıkmaktadır.
Ayçiçeği hasadına temmuz ortasıyla beraber ilk olarak Çukurova'da başlanmıştır ancak bu noktada çiftçilerimiz tıpkı fındık ve buğday alım fiyatında olduğu gibi emeklerinin karşılığı sayılamayacak bir alım teklifiyle karşı karşıya bırakılmıştır. ÇUKOBİRLİK tarafından 2024 — 2025 için brüt kg başına yaklaşık %24 zam ile 15 Lira 30 kuruş alım fiyatı açıklanmıştır. Elbette hem ülkenin enflasyon gerçeklerinin hem de mazota, gübreye, tarım ilaçlarına gelen yıllık zamların çok altında açıklanan alım fiyatına birde son yılların en kurak haziran ayı eklenince çiftçimizin üretmek için teşvik olacağı bir ortam kalmamıştır.
Ayçiçeği üretiminde henüz hasat yapmaya başlamayan ancak üretim lokomotifi olarak görülen Trakya?daki şehirlerimiz; Tekirdağ, Edirne, Kırklareli dahil toplam 59 ilimizde çiftçimiz emeklerinin karşılığını beklemekte eğer alım fiyatları çiftçimize nefes olacak düzeyde açıklanmazsa neredeyse emeğiyle borçlu çıkacak çiftçimiz üretmek yerine köylerini bırakmak zorunda kalacak, hem gıda güvenliğimiz hem de cari açığımız riskli ve geri dönüşü olmayan bir noktaya gelecektir. Ayçiçeği ithal edilirken vazgeçilen gelir kalemleri, yurtdışına giden milyarlarca dolar düşünüldüğünde birlikler tarafından çiftçimize nefes olacak alım fiyatlarını açıklamak, devletimiz tarafından gübre, mazot destekleri vermek ilave bir yük getirmeyecektir.
Bu vesile ile çiftçimizin emeğinin yerde kalmamasının hem hak anlayışıyla hem de stratejik manada önemli olduğunun altını çiziyor, ÇUKOBİRLİĞİN açıkladığı alım fiyatının yukarı yönde nasıl güncellenebileceğinin, TRAKYABİRLİK başta olmak üzere alım fiyatı açıklayacak birliklerin verebilecekleri en yüksek alım fiyatına nasıl ulaşabileceğinin araştırılmasının üretim kapasitesinin arttırılmasına dair yapılacak çalışmalarda önemli bir alt başlık olacağı kanaatimizi paylaşıyoruz.
Ayçiçeği üretimini teşvik etmek amacıyla atılabilecek adımların belirlenmesi adına Anayasamızın 98 ve içtüzüğümüzün 104 ve 105. Maddeleri gereğince bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması için gereğini arz ederiz.
AD SOYAD
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.