Adalet sisteminde yaşanan sorunların çözülebilmesi amacıyla kapsamlı bir bir Adalet Reformu yapılarak çözüm önerilerinin oluşturulabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Meclis Araştırması açılmasını saygılarımla arz ve teklif ederim. 16.10.2024

GEREKÇE:

Adalet kurumu hem devlet düzeni için hem de toplumsal hayatın düzeni için en önemli dinamiktir. Sahip olduğumuz bütün medeniyetler devlet idaresinde adaleti hep merkeze alınmıştır. Devlet yöneticisini sınırlayan yeri gelmiş töre olmuş, yeri gelmiş adalet olmuştur. Onun için "Adalet mülkün temelidir" sözü mahkeme salonlarımızda baş köşede yer bulur. Adalet haklıya hakkını verip, Hazreti Mevlânâ hazretlerinin de dediği gibi her şeyi yerli yerine koymaktır.

Anayasa'ınızın 2'nci maddesi hukuk devleti ilkesini güvence altına almıştır. Türkiye

Cumhuriyeti bir hukuk devletidir. Hukuk devleti ilkesi; özgürlükçü, çoğulcu, çağdaş demokrasinin olmazsa olmaz koşuludur. Hukuk devleti; hukukun üstünlüğünün hayat bulduğu, yönetimde keyfiliğin önlendiği, devletin hukukla sınırlandığı, yargının bağımsız niteliğiyle siyasal baskıdan etkilenmeden çalıştığı, hukuk kurallarının herkese eşit uygulandığı, hak ve özgürlüklerin güvence altına alındığı, bireylere hukuk güvenliğinin sağlandığı bir sistemi ifade eder.

Son dönemlerde hukuk devleti ilkesinin büyük bir yara aldığı hayati bir gerçekliktir. Yargı organının önemli sorunları Türkiye'de vatandaşın adalete ulaşma anını engellemektedir. Yargılamaların uzaması, mahkemelerin iş yoğunluğunun kilit bir hale gelmesi, yargı mensuplarının liyakat sorunu, yargı organı üzerindeki şaibeler gibi konular yargı organımızın önemli yapısal sorunlarıdır. Bu sorunların ivedilikle çözülmesi elzemdir.

Sayın Cumhurbaşkanımızın son dönemlerde "siyasetin yumuşaması" adımları önemlidir. Bunun yanında Türkiye'de en önemli yumuşamanın, en önemli normalleşmenin hukuk alanında olması gerektiği de önemli bir gerçekliktir. Kurumların kavgalı olduğu, Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemelerin, Anayasa Mahkemesi ile yasama organının kavgalı olduğu bir ülkede istikrardan bahsedemeyiz. Ekonomik kriz başta olmak üzere, birçok sorunumuzun temelinde bu hukuk güvenliği, hukuka olan güven sorunu yatmaktadır. Bu anlamda bütüncül bir şekilde konuları ele alan, daha geniş çaplı, gerçek manada bir yargı reformuna ihtiyacımız olduğunu ifade etmek isteriz.

Yargı organının yapısal sorunlarının yanında kitlesel mağduriyetlere dönüşen önemli adalet sorunlarına çözümler üretilmesi de büyük bir ihtiyaç olarak önümüzde durmaktadır.

Vatandaşta oluşan "cezasızlık algısı? kavramını da ortadan kaldıracak şekilde adil, eşitlikçi ve gerçekçi bir infaz rejimi düzenlemesi yapılması büyük bir ihtiyaçtır. Uzlaştırma kurumunun kapsamının genişletilmesi yargı organının işleyişini hızlandırma, yükünü azaltma adına fayda sağlayacaktır. Bu konunun tartışılıp yehi bir düzenleme ortaya konulması gerekmektedir.

Karşılıksız Çek Yasası konusunda büyük mağduriyetler oluştuğu hapis cezaları, esnafın hem işini yapamaması hem de borcunu ödeyememesi sorununu ortaya çıkarmaktadır. Bu durum karşılıksız çek ile ilgili işlemlerde hapis cezası kavramında tartışma yaratmaktadır. Burada ekonomik işleme ekonomik cezalar, tedbirler uygulanması daha sağlıklı bir durum ortaya çıkaracaktır.

Süresiz nafaka uygulaması, toplumsal hayatta önemli sorunlara sebep olmaktadır.

"Yoksulluk nafakasının süresinin; tarafların evlilik süresi, eğitim ve meslek durumu, sağlık durumu, nafaka alacaklısının çalışabilir olup olmadığı, çocuk sayısı ve çocukların yaşi gibi durumlara göre hakim tarafından takdir edilmesi gerektiğini", bunun için de hakkaniyet bir düzenleme yapılması gerektiğini düşünmekteyiz.

Kamuda liyakatli bir sistemin inşası için mülakat uygulamasının kaldırılması yönünde bir adım atılması vatandaşımızın zihnindeki kayırmacılık algısını yok edecek ve adaletli bir kamu işleyişini ortaya koyacaktır. Bu durum özellikle de gençlerimizin devletine güvenmesini yeniden tesis edecektir.

Türkiye'nin önemli bir meselesi olan KHK mağduriyeti sorununun; "suçlu ile suçsiızun ayrılması" ilkesi çerçevesinde çözüme kavuşturulması büyük bir sosyal yaranın sarılması anlamına gelecektir.

Belediye şirket işçilerinin özlük haklarının yetersiz olması nedeniyle seçim dönemlerinden sonra işten çıkarılmaları ve maaşlarının az olması önemli gibi konular bir sorundur. Bu konuda özlük haklarını tesis eden makul bir düzenlemeye ihtiyaç vardır.

Emeklilik sisteminde gelecek nesilleri borç altında bırakmayacak şekilde adil, eşitlikçi, uygulanabilir yeni bir sitem inşa edilmesi yönünde de gerçekçi çalışmalar yapılmalıdır.

İfade ettiğimiz kitlesel mağduriyet konularına benzer başka önemli sorunlar! da mevcuttur. Tüm bu sorunlara çözüm oluşturma adına kapsamlı bir adalet reformu çalışması yapılmak zorundadır. Adalet reformunun kapsamının belirlenmesi, sorun ve çözüm önerilerinin ortaya konulması amacıyla bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması önem arz etmektedir.