Çanakkale'nin Bayramiç ilçesindeki Halilağa Bakır ve Altın Madeni Projesi kapsamında yapılan faaliyetlerin araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Çanakkale'nin Bayramiç ve Çan ilçelerine bağlı ormanlık bölgede Cengiz Holding'in Halilağa Bakır/Altın Madeni Projesi kapsamında; açılan davada nihai karar olmadığı halde, ağaç kesimi yaptığı tespit edilmiştir. Holding'in bölgedeki bu ve önceki faaliyetlerine ilişkin açığa çıkan sorunların tespiti ile kamu yararı gözetilmeksizin yaratılan doğa tahribatının belirlenmesi ve durumun çözüme kavuşturulması amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 104'üncü ve 11'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması gereğini arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Çanakkale, Kaz Dağları'nda, Bayramiç ve Çan ilçelerine bağlı, en az üç köy olmak üzere, Halilağa, Hacıbekirler ve Muratlar köylerinin haritadan silinmesi anlamına geldiği için Cengiz Holding'in maden çalışmaları üzerine dava açılmıştır. Bilirkişi bölge halkı lehine karar vermiş ve ilk Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) davasını bölge halkı kazanmıştır. Bunun üzerine Holding yeniden ÇED raporuna başvurmuş ve bu sefer dava şirket lehine sonuçlanmıştır. Danıştay'a itiraz eden bölge halkı projenin Bayramiç ve Çan ilçeleri ve köylerinin yanı sıra Yanıklar Köyü ve Osmaniye civarının da bu durumdan etkileneceğini söylemekte ve bunun üzerine tepkilerini çeşitli kanallarla dile getirmiştir. Bu proje ile patlamalı açık ocak yapılan bir bölgede hayvancılık ve tarım yapılamayacak, su varlıkları ise tüketilemeyeceği gibi tükenecektir de.

Şirket davanın sürdüğü bu süreçte şantiyesini kurmuştur. Orman İşletme Müdürlüğü şantiyenin gölet inşaatı ile ilgili olabileceğini dolayısıyla bir izin gerekmediğini belirtmiştir. Projenin işlemesi için gerekli suyu temin etmek adına DSİ ile yaptığı protokolde iki gölet vardır. Bu da göstermektedir ki dava devam ettiği halde maden projesine ilişkin çalışmalara devam edilmektedir. Gölet alanları ile ilgili de özel mülkiyete konu olan yerlerde kamulaştırma davaları söz konusudur. Bu davalar da devam etmektedir. Buna rağmen ağaç kesimi başlamıştır ve tahminen bir milyon ağacın kesileceği öngörülmektedir. Kesimler civar köylerde ve çevre örgütlerince tepkiye neden olmuştur.

Proje alanı, tarım alanları, ormanlık alanlar ve meraları kapsamaktadır. Bölgenin su kaynağı; Kocabaş Çayı ile Ezine ve Çanakkale merkezde tarım üretimi yapılan Kumkale Ovası'na kadar inen Karamenderes Nehri'dir. Toplam üç ilçede 60'a yakın köyün sulama ve kullanma suyunun karşılandığı su varlıkları, Hacıbekirler 1-2 göletlerinde biriktirilerek kullanılacak olup buna ek olarak Kocabaş Çayı'ndan çekilecek su da bu projede kullanılacaktır. Bölgeyi tamamen etkileyen bu projenin davası sürerken başlanan ağaç kesimi büyük bir orman kaybı ve faunada geri dönüşü mümkün olmayan bir zarara yol açacaktır. Yargı süreci devam ederken yapılmakta olan kesim Anayasa'ınızın 169*uncu maddesine açıkça aykırıdır. Kamu yararı gözetilmeksizin bir çevre felaketi yaratacak olan böylesi önemli bir konunun Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kurulacak bir Araştırma Komisyonu ile derinlemesine tartışılması, yapılan yanlışların önüne geçilmesi ve doğaya daha fazla tahribat verilmeden bir an önce önlem alınması için bir yol haritasının belirlenmesi gerekmektedir.