Çayırhan Termik Santrali'nin özelleştirilme sürecinde yaşanan kamu zararının ve işçilerin hak kayıplarının tespit edilerek bu zararların önlenmesine yönelik tedbirlerin alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

1987'den 1996 yılına kadar devlet tarafından işletilen tesisler, ilk özelleştirilmenin ardından 2020 yılına kadar Ciner grubu şirketlerinden Park Termik Elektrik Sanayii ve Ticaret A.Ş tarafından işletilmiştir. 2021 yılında ise Çayırhan Termik Santrali ve Maden Sahaları, ekipmanlar ve taşınmazları Cumhurbaşkanının 11/11/2021 tarihli 4770 sayılı kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alınmış, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından Çayırhan TES*in Varlık Satış yöntemi ve Maden Sahaları'nın İşletme Hakkının Verilmesi yöntemi ve ile özelleştirilmesine ilişkin ihale ilanı yayınlanmıştır.

Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) 2023 Yılı Faaliyet Raporu'na göre, özelleştirme kapsamındaki Çayırhan Termik Santralinin yakıt ihtiyacını karşılayan Çayırhan Maden Sahası'nda 2023 yılında 3,7 milyon ton kömür üretimi yapılmış, MTA verilerine göre halen 482 milyon ton rezervi bulunmaktadır. Çayırhan Termik Santrali İşletme Müdürlüğünün 1SO 27001 kapsamına dahil edilmesi için çalışmalar yürütülmüş ve belgelendirme çalışmaları Ağustos 2023'te tarihinde tamamlanmıştır. Cumhurbaşkanlığı 2024 Yatırım Programı'na göre, özelleştirme kapsamındaki tesis için "Çayırhan TS BGA Sisteminin Rehabilitasyonu" projesi kapsamında 95 milyon TL değerinde proje 2021-2025 yılları için yatırım programı yapılmıştır.

Çayırhan Termik Santrali ve maden sahasının özelleştirilmesine ilişkin Özelleştirme İdaresi, Enerji Merkezi ve Kalkınma Yatırım Bankası tarafından Eylül 2024"te hazırlanan "Kısa Tanıtım Dokümanı" içerisinde "Öne Çıkan Başlıca Yatırım Motivasyonları" başlığı altında "Elektrik üretiminde arz güvenliği açısından önemini ve üretimdeki payını devam ettiren linyit santrali olması", "Santral*e yakın ve dış koşullara bağlı olmayan yakıt kaynağı", "Maden Sahalarında mevcut koşullarda Termik Santrali 20 yılın üzerinde besleyecek kömür rezervinin bulunması", "Çayırhan Maden Sahalarının, Türkiye'nin ilk tam mekanize kömür üretimi yapılan yer altı madeni olması" ve "Yapısal olarak Türkiye'deki en iyi kömür sahası olması" bilgileri dikkat çekmektedir.

Santral ve maden sahasında 1300'ü yeraltında, 800'ü yer üstünde olmak üzere toplam 2100 işçi çalışmaktadır. İşletmede örgütlü olan Türkiye Maden-İş Sendikası da yaptığı açıklamalarda hazırlanan ihale şartnamesinde işçilerin haklarına dönük bir madde olmadığını, özelleştirme sonrasında ihaleyi alan şirketin kârı arttırmak için işçi çıkaracağını belirtmektedir. İhale şartnamesinde 800 işçi ailesinin kaldığı lojmanların 4 ay içerisinde boşaltılacağının yazıldığı vurgulanırken, madenciler ise Çayırhan"da bu kadar boş ev olmadığını, böyle bir durumda hem evlerini hem işlerini kaybedeceklerini belirtmektedir. Özelleştirme sürecinde kamu zararı oluşacağı ve hak kayıplarının yaşanacağına ilişkin ortaya çıkan gelişmelerin ardından 20 Kasım'da varlık satışına karşı yaklaşık 500 maden işçisi yer altına inerek eylem başlatmıştır. Maden-İş Sendikası eylemin 3. gününde eyleme katılan işçi sayının 900 olduğunu kaydederek; madencilerin yeraltında gerçekleştirdikleri eylemden çözüm alınamazsa açlık grevi başlatılacağını açıklamıştır.

Bu bağlamda, Çayırhan Termik Santrali ve maden sahasının özelleştirilme sürecinde kamu zararının oluşup oluşmadığının incelenmesi, işletmede çalışan işçilerin hak kayıplarının engellenmesine yönelik önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci maddesi ve

TBMM içtüzüğünün 104 ve 10'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve talep ederiz. 22.11.2024

A ALTA