Bağımlılıkla mücadelede kullanılan mevcut tedavi ve rehabilitasyon merkezlerinin kapasitesinin ve etkinliğinin değerlendirilmesi ve gerekli düzenlemelerin yapılabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Özellikle genç nüfus arasında yaygınlaşan bağımlılık, toplum sağlığı, sosyal yapı ve ekonomik denge üzerinde ciddi bir yük oluşturmaktadır. TÜİK, Sağlık Bakanlığı ve çeşitli bağımlılık araştırma merkezlerinin verilerine göre, bağımlı bireylerin tedaviye erişiminde ve sosyal yaşama geri kazandırılmasında ciddi zorluklarla karşılaşıldığı görülmektedir. Bağımlılık sorununun çözümünde etkili olabilecek tedavi ve rehabilitasyon süreçlerinin geliştirilmesi, toplum genelinde farkındalık artırıcı çalışmalara hız verilmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda, madde bağımlılığı ile mücadelede mevcut durumu, bağımlı bireylerin yaşadığı sorunları, tedaviye erişimdeki güçlükleri, sosyal destek mekanizmalarını ve ilgili kurumların mevcut yetersizliklerini detaylı şekilde incelemek ve çözüm önerilerini belirlemek önem arz etmektedir. Türkiye Yeşilay -Cemiyeti'nin verilerine göre madde. .kullanım yaşının. 14-25 aralığına düştüğü, bağımlı bireylerin çoğunluğunun gençler olduğu kaydedilmiştir. İstanbul başta olmak üzere, metropol kentlerde uyuşturucu maddeye erişim ve kullanım oranlarının, kırsal bölgelere kıyasla iki kat daha fazla olduğu belirtilmektedir. Bağımlılıkla mücadelede harcanan maliyet ve tedaviye ulaşamayan bağımlı bireylerin yarattığı iş gücü kaybı önemlidir. Türkiye'de bağımlılık tedavisi sunan AMATEM (Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezi) sayısı yetersiz kalmakta, mevcut merkezlerde hasta kapasitesinin sınırlı olması bağımlı bireylerin tedaviye erişiminde uzun bekleme sürelerine yol açmaktadır. 2023 yılında, bağımlılık tedavisi gören bireylerin yalnızca %30'unun düzenli tedavi süreçlerini tamamlayabildiği bildirilmiştir.

Rehabilitasyon ve Destek Programlarının Eksikliği: Madde bağımlılarının tedavi sonrasında sosyal hayata adapte olmalarını destekleyecek yeterli rehabilitasyon programlarının olmaması, bağımlılığın yeniden ortaya çıkmasına yol açmaktadır. Bu bireylerin iş bulmalarını destekleyecek eğitim, beceri geliştirme ve psikososyal destek programları sınırlının iyileştirilmesi önem arz ermektedir. Özellikle ilk ve ortaöğretim düzeyinde bağımlılık konusunda bilinçlendirme çalışmalarının yapılmaması, gençlerin madde bağımlılığına karşı duyarsız kalmasına neden olmaktadır. Yapılan araştırmalarda, Türkiye genelinde bağımlılık hakkında bilinç seviyesinin düşük olduğu ve bu durumun bağımlılıkla mücadelede en önemli eksikliklerden biri olduğu saptanmıştır. AMATEM verilerine göre, bağımlılık sonrası rehabilitasyon sürecine destek sağlayacak sosyal yardımlaşma programlarının, belediyeler ve sivil toplum kuruluşları iş birliğiyle artırılması gerekmektedir. Ayrıca bağımlılık tedavisi alan bireylerin 9060'nın tedavi sonrası işsizlik ve sosyal dışlanma yaşadığı kaydedilmiştir.

Türkiye'de bağımlılık oranlarının yaş grupları ve bölgelere göre dağılımı, bağımlılıkla mücadelede kullanılan mevcut tedavi ve rehabilitasyon merkezlerinin kapasite değerlendirmesinin, tedavi sonrası bağımlı bireylerin topluma kazandırılma sürecinde uygulanan sosyal destek politikalarının yetersizliklerinin belirlenmesi, eğitim kurumlarında bağımlılık konusunda bilinçlendirme programlarının yaygınlaştırılması ve etkinliğinin artırılması, bağımlılıkla mücadelede önleyici tedbirlerin ve yasal düzenlemelerin etkinliğinin incelenmesi ve bağımlılık sorununun sosyal, ekonomik ve halk sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak adına bu konuda Anayasa'nın 98, İçtüzüğün 10 ve 105. maddeleri uyarınca Meclis araştırması açılmasını arz ederim.

Saygılarımla. 14.11.2024

YA, bayt